Aktyw

Aktyw (łac. activus - czynny) – określenie odnoszące się do członków danej organizacji, wykazujących się największą aktywnością^[1].

W okresie PRL termin ten stosowano w nowomowie politycznej w następujących znaczeniach:

Aktyw partyjny (zakładu pracy, gminy, województwa) to (formalnie wybieralni) członkowie władz PZPR wszelkich szczebli, poczynając od organizatorów grup partyjnych, na I sekretarzu odpowiedniego Komitetu kończąc; szczególną rolę miał tu aktyw centralny, do którego zaliczano - decyzją odpowiednich władz PZPR nie tylko etatowych działaczy partyjnych, ale także różnych wolontariuszy, np. wykładowców partyjnych oraz różne wybitne niekiedy osoby, których obecność w tym gronie miała grono to nobilitować w oczach opinii publicznej.
Aktyw bez określenia partyjny to członkowie władz PZPR, stronnictw politycznych SD, ZSL, szczególnie zaś związków zawodowych, a także takich organizacji, jak np. TPPR. W zakładach pracy organizowano narady aktywu, w których - poza wymienionymi - brały udział niekiedy i inne osoby, indywidualnie zapraszane przez organizatorów (z reguły była to dyrekcja "w porozumieniu" (zazwyczaj: pod dyktando) z egzekutywą PZPR.
Aktyw robotniczy to szczególny termin; rodzaj eufemizmu, określającego powoływane do życia - na ogół ad hoc - swego rodzaju bojówki partyjne. Aktyw robotniczy pacyfikował na przykład młodzież studencką w okresie marca 1968; w jego skład wchodzili w dużej części członkowie ORMO, ale także niezrzeszeni w tej organizacji robotnicy wielkich warszawskich zakładów pracy (głównie FSO), zmobilizowani do działania przez działaczy PZPR.

Przypisy