Akwizgran

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w Niemczech. Zobacz też: wieś w Polsce.
Akwizgran
Aachen
Herb Flaga
Herb Akwizgranu Flaga Akwizgranu
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Nadrenia Północna-Westfalia
Powierzchnia 160,84 km²
Wysokość 125-410 m n.p.m.
Populacja (31 grudnia 2010)
• liczba ludności
• gęstość

258 664
1 608 os./km²
Nr kierunkowy 02403, 02405, 02407, 02408, 0241
Kod pocztowy 52056-52080
Tablice rejestracyjne AC
Podział miasta 7 dzielnic
Plan Akwizgranu
Plan Akwizgranu
Położenie na mapie Nadrenii Północnej-Westfalii
Mapa lokalizacyjna Nadrenii Północnej-Westfalii
Akwizgran
Akwizgran
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Akwizgran
Akwizgran
Ziemia 50°47′N 6°05′E/50,783333 6,083333Na mapach: 50°47′N 6°05′E/50,783333 6,083333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Akwizgran w Wikisłowniku
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Akwizgran (niem. Aachen i, Bad Aachen; fr. Aix-la-Chapelle; nid. Aken) – miasto uzdrowiskowe na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Kolonia, siedziba regionu miejskiego Akwizgran. Leży bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią.

Przemysł elektrotechniczny, metalowy, maszynowy i taboru kolejowego; produkcja czekolady. Węzeł kolejowy i drogowy, ośrodek turystyczny i uzdrowisko. Znajdują się tu liczne szkoły wyższe, w tym politechnika.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • rozwój demograficzny:
    • 156 tys. (ok. 1925)
    • 168,2 tys. (1960)
    • 256,1 tys. (stan z dnia 31 grudnia 2002)
    • 256,49 tys. (30 czerwca 2004)

Historia[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu Akwizgranu odkryto prehistoryczne, potwierdzone pracami archeologicznymi, celtyckie początki tego miasta. Zbudowany za czasów rzymskich (I wiek n.e.) pod nazwą Aquae Grani lub Aquisgranum (od Granusa celtyckiego bożka uzdrowień) jako miejscowość uzdrowiskowa z ciepłymi źródłami siarkowymi (do 74 °C). Pepin Mały cenił lecznicze właściwości term Granusa w Aachen, tam też na miejscu rzymskiej świątyni zbudował kaplicę, a także rezydencję (palatium). Właśnie od niego pochodzi pierwsza wzmianka o Akwizgranie w roku 765. Syn i następca Pepina, Karol Wielki, władca imperium Karolingów, wybrał Akwizgran za swoją siedzibę. W roku 790 w Aachen powstał pałac karoliński, oparty na wzorach klasycznych, ze słynną, zachowaną do dziś oktagonalną kaplicą (w ramach katedry). Budową kaplicy zajął się mistrz Odo z Metzu. W kaplicy Karol Wielki zgromadził wiele cennych chrześcijańskich relikwii.

Katedra w Akwizgranie, Albrecht Dürer (1520)

W roku 962 Otton I koronował się w katedrze akwizgrańskiej, od tego czasu aż do roku 1531 koronowało się tam 31 królów niemieckich. W roku 1165 Karol Wielki został kanonizowany, a rok później miasto uzyskało prawa miejskie i stało się wolnym miastem Rzeszy. W XII-XIII wieku zostało obwarowane, rozwijało się pomyślnie dzięki handlowi (targi akwizgrańskie od 1166). W późnym średniowieczu nastąpił rozwój tkactwa i sukiennictwa, a miasto odgrywało ważną rolę w polityce niemieckiej – tu odbywały się posiedzenia Sejmu Rzeszy (Reichstagu) i synody. W XVI wieku, w wyniku wojen religijnych, miasto zaczęło podupadać – miejsce koronacji królów przeniesiono do Frankfurtu nad Menem; do dalszego pogłębienia kryzysu przyczynił się pożar 2 maja 1656; wówczas prawie całe miasto spłonęło.

Katedra
Ratusz w Akwizgranie
Tylne wejście do ratusza

W XVII-XIX w. był popularnym wśród europejskich elit uzdrowiskiem (wody alkaliczno-siarczane) i miastem "rozrywkowym" z kasynami, salami balowymi i innymi miejscami uciech. Akwizgran był miejscem zawarcia pokoju między Hiszpanią i Francją w wojnie o Flandrię w roku 1668, a w roku 1748 zawarto tam pokój w austriackiej wojnie sukcesyjnej. W roku 1801 pokój w Lunéville przyznał miasto Francji, kongres wiedeński zaś przekazał je w 1815 Prusom. W 1818 odbył się tu pierwszy kongres Świętego Przymierza. W XIX i na początku XX w., dzięki bliskości kopalń węgla, nastąpił rozwój przemysłu tekstylnego, żelaznego, optycznego i chemicznego (nawozy sztuczne). Wówczas też miasto stało się ważnym węzłem kolejowym, łączącym linie niemieckie z belgijskimi, w 1870 r. powstała politechnika.

W okresie międzywojennym miasto było siedzibą Sądu Krajowego (Landgericht), oddziału Kolei Rzeszy (Reichsbahn) – dyrekcji kolejowej; posiadało szkołę przemysłu artystycznego. W roku 1944 był pierwszym niemieckim miastem zajętym przez wojska alianckie, krwawe walki o miasto spowodowały zniszczenie 65% zabudowy. Po wojnie częściowo odbudowane.

Katedra w Akwizgranie w której pochowani są Karol Wielki i Otton III została wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO.

21 października 2009 miasto wcielono do nowo powstałego regionu miejskiego Akwizgran.

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Na rynku (Marktplatz) znajduje się XIV-wieczny ratusz, zbudowany na ruinach pałacu Karola Wielkiego. Ciekawe muzea to Neue Galerie-Sammlung Ludwig – sztuka współczesna i muzeum prasy czyli Aachens Zeitungsmuseum.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się stacje kolejowe: Aachen Hauptbahnhof, Aachen-Rothe Erde, Aachen Schanz oraz Aachen West.

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości partnerskie:

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]