Asz-Szabab

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Al-Shabaab)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flaga wojenna Asz-Szabab
Flaga administracyjna Asz-Szabab

Harakat asz-Szabab al-Mudżahidin (HSM) (arab: حركة الشباب المجاهدين; Ḥarakat ash-Shabāb al-Mujāhidīn, som: Xarakada Mujaahidiinta Alshabaab; en: "Mujahideen Youth Movement" lub "Movement of Striving Youth" lub znana powszechniej Asz-Szabab (z arabskiego الشباب, znaczy tyle co "Młodzi") – somalijska radykalna islamistyczna organizacja militarna. Od 2012 formalnie komórka Al-Kaidy w Rogu Afryki. Ugrupowanie liczy ponad 14 tys. bojowników, którzy walczą w somalijskiej wojnie domowej o przejęcie władzy, wprowadzenie prawa szariatu i ustanowienie kalifatu islamskiego. Obecnym dowódcą formacji jest Szajch Ibrahim al-Afghani[1].

Historia ugrupowania[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Wojna w Somalii (2006-2009).

Asz-Szabab, jako radykalne ugrupowanie fundamentalistów islamskich, wydzieliło się pod koniec 2006, po utracie władzy przez Unię Trybunałów Islamskich w wyniku etiopskiej interwencji, która zainstalowała w Mogadiszu Tymczasowy Rząd Federalny. Tym samym islamiści zjednoczeni w Sojuszu na rzecz Wyzwolenia Somalii, mudżahedini i Asz-Szabab zaczęły prowadzić wojnę partyzancką. Islamiści zostali nazwani somalijskimi talibami.

Rebelianci z Asz-Szabab (zwani "Szebabami") brali udział w obronie Mogadiszu w 2007, przed wojskami etiopskimi i Przejściowego Rządu Federalnego Somalii. Po porażce w kwietniu 2007 i utraty kontroli nad stolicą, podjęli na nią nieudany szturm w listopadzie 2007. 18 marca 2008 ugrupowanie zostało wpisane na listę organizacji terrorystycznych Departamentu Stanu USA.

Na przełomie lat 2007 i 2008 umacniali swoje pozycje na południu kraju, oraz kontrolowali niektóre obszary w centralnej Somalii. W lutym 2008 przeprowadzili zamach w Bosaso, natomiast w kwietniu 2008 przypuścili kolejny atak na Mogadiszu. W połowie 2008 islamiści z Sojuszu i Asz-Szabab kontrolowali kraj od granicy z Kenią po Galmudug, prócz enklawy wokół miasta Baydhabo, Mogadiszu i dystryktów przy granicy z Etiopią. W związku z tym w lipcu 2008 rebelianci przystąpili do oblężenia Baydhabo, które zakończyło się w styczniu 2009 po wycofaniu się wojsk etiopskich z Somalii.

 Osobny artykuł: Wojna w Somalii (2009-).
Podział wpływów w Somalii po wycofaniu się wojsk etiopskich

Po podaniu się do dymisji prezydenta Abdullahi Jusufa i wycofaniu się wojsk etiopskich, Szarif Szajh Ahmed z ugrupowania Unii Trybunałów Islamskich wchodzących w skład Sojuszu na rzecz Wyzwolenia Somalii (ASR) został 31 stycznia 2009 zaprzysiężony na prezydenta Somalii. Ahmed reprezentował umiarkowane islamskie skrzydło w somalijskiej polityce, co spowodowało, że radykałowie z Asz-Szabab przeciwstawiły się mu, dążąc do jego obalenia. Ponadto 4 lutego 2009 cztery grupy islamistów, w tym grupa Hassana Dahira Awejsa, niegdyś należąca do Sojuszu na rzecz Wyzwolenia Somalii, połączyły się i sformowały organizację o nazwie Hizbul Islam. Celem powstałej organizacji była walka z nowym rządem Szarifa Ahmeda. Tym samym Hizbul Islam stał się sojusznikiem Asz-Szabab w wojnie z nowym Tymczasowym Rządem Federalnym Somalii z prezydentem wywodzącym się z Unii Trybunałów Islamskich na czele.

Po zaprzysiężeniu nowego prezydenta wpływy polityczne w Somalii uległy zmianie. Odtąd centralną Somalię kontrolowała Unia Trybunałów Islamskich, a fundamentaliści islamscy południowe połacie kraju. W związku z tym na samym początku wojny przeszli do ofensywy, żeby rozszerzyć strefę wpływów na północ kraju. W lutym 2009 zajęli region Bakool przy granicy z Etiopią i zaatakowali stolicę. W kwietniu 2009 mimo uchwalenia prawa szariatu w Somalii przez nowe władze, Asz-Szabab ogłosiło, iż będzie kontynuować wojnę nawet po wycofaniu się sił pokojowych AMISOM wysłanych do Somalii z ramienia Unii Afrykańskiej.

W maju 2009 ruszyła wielka ofensywa rebeliantów w centralnej Somalii, kontrolowanej przez rząd. Równolegle trwały walki w stolicy, których celem było obalenie prezydenta Ahmeda. W wyniku dwumiesięcznych walk rebelianci zdobyli kontrolę nad regionami Hiraan, Shabellaha Dhexe, Mareeg oraz Galgudund. Latem 2009 do walk przystąpili sufici z prorządowej milicji Al-Sunna Wal Jamaah. Milicjanci zatrzymali ofensywę radykałów, odbijając regiony Mareeg, Galgudud oraz Shabellaha Dhexe z rąk rebeliantów. W ostatecznym rozrachunku w porównaniu z sytuacją w centralnej Somalii sprzed maja 2009 rebelianci objęli kontrolę o zachodnie krańce regionami Hiraan i Shabellaha Dhexe. Na kontrolowanych przez siebie regionach wprowadzali własną administrację z prawem szariatu, które zakazywało m.in. słuchania muzyki.

Pod koniec 2009 Szebabowie byli zaciągani jako najemnicy do bojówek walczących na północy Jemenu. Wspierali wówczas zajdyckich rebeliantów Huti, jednakże różnice religijne spowodowały, że od momentu wybuchu partyzancki terrorystycznej w Jemenie i rewolucji antyprezydenckiej, Asz-Szabab zaangażowało się w konflikt religijny po stronie salafitów[2].

W październiku 2009, z powodu braku porozumienia co do sposobu kontrolowania zdobytych terenów w Somalii, doszło do zakończenia sojuszu między Szebabami i Hizbul Islam i wybuchu walk pomiędzy nimi. Od tego wydarzenia w wojnie domowej brały udział trzy strony. W wyniku waśni wśród rebeliantów, strona rządowa odbijała niektóre regiony utracone w ofensywie rebeliantów. Na początku 2010 walki toczyły się południu kraju - między Hizbul Islam i Szebabami (bitwa o Dobley) - oraz w centralnej Somalii (głównie wokół Beledweyne między frakcjami rebelianckimi a strukturami milicji sufickiej Al-Sunna Wal Jamaaca, lojalnymi prezydentowi Ahmedowi, które zakończyły się sukcesem rebeliantów). Rebelianci, tym razem osobno, także w stolicy przeprowadzali pojedyncze ataki na siły AMISOM oraz patrole wojsk rządowych.

11 lipca 2010 Szebabowie zorganizowali zamach w stolicy Ugandy - Kampali w wyniku czego zginęły 74 osoby. Był to odwet za obecność wojsk ugandyjskich w misji AMISOM[3]. Z kolei 23 sierpnia 2010 Asz-Szabab podjęło wielką ofensywę w Mogadiszu, której celem było pokonanie wojsk AMISOM i obalenie Ahmeda. Rebeliantom udało się przechwycić wiele stołecznych dzielnic, jednak przez większość czasu uliczne walki miały charakter partyzantki. W grudniu 2010 zakończył się rozłam wśród rebeliantów i Hizbul Islam wcielono w szeregi Asz-Szabab. W lutym 2011, wojska AMISOM rozpoczęły kontroofensywę wobec Asz-Szabab, które ponosiło coraz większe straty.

W pierwszej połowie 2011 wojska rządowe wraz z milicjami klanowymi podjęły inwazję na region Gedo w wyniku czego, Szebabowie utracili tam swoje wpływy. Latem 2011 Somalię nawiedziła najgorsza od 60 lat susza, która dotknęła także rebeliantów. Początkowo Szebabowie twierdzili, że w Somalii panuje zwyczajna susza i nie ma głodu, a wszelką pomoc z zewnątrz trwonili. Jednak po pewnym czasie anulowali zakaz operowania organizacjom humanitarnym na terenie kraju[4]. 6 sierpnia 2011 kontrolujący większą część Mogadiszu Szebabowie, wycofali się na południe do swoich baz w mieście Baydhabo. Rebelianci powiedzieli, że zmienili taktykę, więc dlatego cofnęli się z stolicy, jednak w rzeczywistości ich też dotknęła tragiczna susza i co za tym idzie głód[5].

16 października 2011 na południu Somalii rozpoczęła się kenijska interwencja. Bezpośrednią przyczyną interwencji pod kryptonimem Linda Nchi było porwanie przez Asz-Szabab na terytorium Kenii dwóch hiszpańskich działaczek humanitarnych organizacji Lekarze Bez Granic. Już wcześniej somalijscy rebelianci porywali w Kenii obcokrajowców. Wojsko kenijskie spacyfikowało Azanię, pomniejszając tym samym tereny administrowane przez fundamentalistów.

Na początku lutego 2012 lider Al-Kaidy Ajman az-Zawahiri otwarcie przyznał, iż Asz-Szabab weszło w ścisły sojusz ze światowym ugrupowaniem terrorystycznym. Od 2009 somalijscy radykałowie byli oskarżani o współpracę z Al-Kadią, jednak po tym oświadczeniu uznano ją oficjalnie za siatkę Al-Kaidy w Somalii[6].

Atakowani w 2012 z południa przez Kenię, z zachodu przez Etiopię, która ponownie w kroczyła do Somalii i od północy przez wojska AMISOM, których trzon stanowiła Uganda, szebabowie tracili kolejne miasta i zostali zepchnięci do Kismaju, gdzie na przełomie sierpnia i września 2012 ruszyła kolejna ofensywa sprzymierzonych. Wówczas też w Somalii doszło do transformacji politycznej, która umocniła władzę centralną. Od rebeliantów zaczęli odwracać się plemienni watażkowie. W związku z tym Asz-Szabab korzystając z pomocy somalijskich piratów, przerzucali broń z południa Somalii na północ, w góry Puntlandu, gdzie mogliby się chcą się schronić w razie porażki[7].

Wobec klęsk Szebabów na froncie pod Kisjamu, 24 września 2012 Mohamed Moallin ogłosił wydzielenie się ugrupowania Hizbul Islam z Asz-Szabab. Decyzję motywował zmianami na somalijskiej scenie politycznej. Dodał, że ugrupowanie nie zgadzało się z filozofią polityczną, a bojownicy zostali zdominowani przez swojego sojusznika. Lider Hizbul Islam, Szejk Hassan Dahir Aweys, krytykował islamistów z Asz-Szabab za zabijanie cywilów i powiązania z Al-Kaidą. Ponadto padła deklaracja otwarcia na rozmowy z wszelkimi podmiotami politycznymi w celu osiągnięcia dobra wspólnego[8]. Tymczasem po szturmie sił sprzymierzonych, 29 września 2012, Asz-Szabab zostało wyparte z Kismaju[9].

W szeregach ugrupowania Asz-Szabab tlił się konflikt między obozem zwolenników globalnego dżihadu na czele którego stał Muchtar Abu Zubejr z obozem nacjonalistów reprezentowanym przez Hassana Dahira Awejsa. Pierwsza z grup propagowała sojusz z Al-Kaidą i chciała wyprowadzić wojnę poza granicę Somalii, w celu utworzenia kalifatu w Afryce Wschodniej. Drugi z obozów, chciał się skupić jedynie na walce wewnętrznej z rządem centralnym. W czerwcu 2013 Abu Zubejr zlecił zabicie czterech oponentów z przeciwstawnego obozu. Sam Hassan Dahir Awejs oddał się w ręce żołnierzy UA[10].

 Osobny artykuł: Atak terrorystyczny w Nairobi.

Od tego czasu Asz-Szabab stawiało na taktykę walki terrorystycznej, którą reprezentowała Al-Kaida. Przeprowadzano wiele zamachów samobójczych na obiekty rządowe i popularne wśród cywilów miejsca publiczne, takie jak teatry, sale koncertowe, restauracje i kawiarnie. 21 września 2013 Asz-Szabab ponownie zaatakował poza granicami Somalii. Tym razem w kenijskim Nairobi bojownicy zajęli centrum handlowe Westgate Mall biorąc setki zakładników. Sam atak w Nairobi według radykałów był odwetem za obecność kenijskich wojsk na ziemi somalijskiej[10].

Liderzy[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

  • Szajch Aden Hashi Farah (2006–2008)
  • Szajch Mukhtar Robow (2008–2009)
  • Szajch Moktar Ali Zubejr (2009–2010)
  • Szajch Ibrahim al-Afghani (2010-2011)
  • Szajch Moktar Ali Zubejr (2011–nadal)

Inni liderzy[edytuj | edytuj kod]

  • Szajch Fuad Muhammad Chalaf
  • Szajch Hassan Dahir Awejs
  • Szajch Husajn Ali Fidow
  • Szajch Ali Muhamud Raghe
  • Szajch Muhammad Sajd Atom

Ugrupowanie Asz-Szabab wpisane jest na listę grup terrorystycznych przez Australię Kanadę, Norwegię, Szwecję, Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone[6].

Przypisy