Alaksandr Ćwikiewicz

Z Wikipedii

Alaksandr Ćwikiewicz (ur. 1888 w Brześciu Litewskim, zm. 30 grudnia 1937 w Mińsku) - białoruski historyk i działacz polityczno-narodowy, premier rządu Białorusi na emigracji (1923-25), profesor Akademii Nauk Białoruskiej SRR.

W 1912 roku ukończył Uniwersytet w Petersburgu. Podczas I wojny światowej zakładał w mieście "Białoruską Ludową Hramadę" (1917) skupiającą uchodźców z zachodnich guberni cesarstwa.

W 1918 roku wszedł w skład władz BRL - był jej delegatem na rozmowy pokojowe w Brześciu (ostatecznie delegacji białoruskiej nie dopuszczono) oraz ministrem spraw zagranicznych.

W 1923 roku zastąpił Wacława Łastowskiego w roli premiera Białorusi na wychodźstwie (z siedzibą w Pradze). Jako członek partii socjalno-rewolucyjnej optował za dialogiem z ZSRR, zwalczając polską okupację Białorusi.

Podczas berlińskiego spotkania przywódców emigracyjnych wypowiedział się za zaprzestaniem działalności władz BRL i uznaniem państwowości Białorusi radzieckiej. Po podaniu się do dymisji wyjechał do ZSRR, gdzie podjął pracę w ministerstwie finansów Białoruskiej SRR oraz w Instytucie Kultury Białoruskiej.

W 1929 roku objął profesurę w Akademii Nauk Białoruskiej SRR - zajmował się historią oraz naukami politycznymi, w szczególności dziejami myśli politycznej. Po roku aresztowany pod zarzutem nacjonalizmu białoruskiego i skazany na zsyłkę syberyjską. Po siedmiu latach represji wyrok zamieniono na karę śmierci, którą wykonano pod koniec grudnia 1937 roku w Mińsku.

[edytuj] Publikacje

• "Biełaruś. Palityczny narys" (Wilno 1919)
• "Adradżennie na Biełarusi a Polszcza" (Wilno 1921)
• "Zapadno-russizm" (Mińsk 1929)

[edytuj] Bibliografia

• Roszkowski W., Kofman J. (red.), Słownik biograficzny Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku, Warszawa 2005, ISBN 83-7399-084-4
• E. Mironowicz, Historia Białorusi. Podręcznik dla liceów ogólnokształcących, Orthdruk, Białystok 2001

Poprzednik Wacław Łastowski

Premierzy Białorusi 1923-1925

Następca -