Alaksandr Aksionau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Alaksandr Aksionau
Аляксандр Аксёнаў
Data i miejsce urodzenia 9 października 1924
Kuntarowka
Data śmierci 8 września 2009
Przewodniczący Rady Ministrów Białoruskiej SRR
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi, Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Okres urzędowania od grudnia 1978
do 1983
Minister spraw wewnętrznych Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi, Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Okres urzędowania od 1960
do 1965
Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Okres urzędowania od 1983
do 1985
Poprzednik Borys Aristow
Następca Władimir Browikow
Deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR IV, V, VI, VIII, IX, X i XI kadencji
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi, Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Okres urzędowania od 1955
do 1967
Okres urzędowania od 1971
do 1983
Deputowany do Rady Najwyższej Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi, Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Okres urzędowania od 1966
do 1984
Okres urzędowania od 1986
do 1990
Odznaczenia
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Rewolucji Październikowej (ZSRR) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (ZSRR) Order Sławy III klasy (ZSRR) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy

Alaksandr Niczyparawicz Aksionau (biał. Аляксандр Нічыпаравіч Аксёнаў[a]; ros. Алекса́ндр Ники́форович Аксёнов, Aleksandr Nikiforowicz Aksionow; ur. 9 października 1924 w Kuntarowce w powiecie homelskim, zm. 8 września 2009) – radziecki polityk narodowości białoruskiej, w latach 1978–1983 premier Białoruskiej SRR, w latach 1960–1965 minister spraw wewnętrznych Białoruskiej SRR, w latach 1983–1985 ambasador ZSRR w Polsce, wieloletni parlamentarzysta Białoruskiej SRR i ZSRR.

Spis treści

Biografia[edytuj]

Urodził się 9 października 1924 roku we wsi Kuntarowka, w powiecie homelskim guberni homelskiej Rosyjskiej FSRR[1][2]. W 1941 roku ukończył Homelską Szkołę Pedagogiczną[2], w 1957 roku − Wyższą Szkołę Partyjną przy Komitecie Centralnym Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR)[1][2].

Uczestniczył w walkach na froncie wschodnim II wojny światowej[2]. W 1944 roku został oddelegowany przez Komsomoł do pracy w obwodzie orenburskim Rosyjskiej FSRR i w obwodach baranowickim i grodzieńskim Białoruskiej SRR[b]. W 1945 roku wstąpił do KPZR]][2]. Od 1953 roku pracował jako sekretarz, II sekretarz[1][2], a od września 1954 roku[2] − I sekretarz Komitetu Centralnego Leninowskiego Komunistycznego Związku Młodzieży Białorusi[1][2]. W latach 1957−1959 był sekretarzem ogólnoradzieckiego Komsomołu. Od sierpnia[2] 1959 roku był zastępcą przewodniczącego KGB przy Radzie Ministrów Białoruskiej SRR. W latach 1960–1965 pełnił funkcję ministra spraw wewnętrznych Białoruskiej SRR. Od 1965 roku pracował jako I sekretarz Witebskiego Komitetu Obwodowego Komunistycznej Partii Białorusi (KPB). Od 1971 roku był II sekretarzem Komitetu Centralnego KPB[1][2]. Od grudnia[2] 1978 roku pełnił funkcję przewodniczącego Rady Ministrów Białoruskiej SRR. W latach 1983–1985 był Nadzwyczajnym i Pełnomocnym Ambasadorem ZSRR w Polsce. W latach 1985–1989 pracował jako przewodniczący Państwowego Komitetu ZSRR ds. Telewizji i Radia[1][2].

Wielokrotnie sprawował funkcje parlamentarne. W latach 1955–1967 i 1971–1983 był deputowanym do Rady Najwyższej Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej IV, V, VI, VIII, IX, X i XI kadencji. W latach 1966–1984 i 1986–1990 był deputowanych do Rady Najwyższej ZSRR. W latach 1975–1983 wchodził w skład Prezydium Rady Najwyższej Białoruskiej SRR[1][2]. Pełnił także przez wiele lat funkcje kierownicze w partii komunistycznej. W latach 1976–1990 był członkiem Komitetu Centralnego KPZR, w latach 1956−1986 − członkiem Komitetu Centralnego KPB. W latach 1956−1960 był kandydatem na członka Biura Komitetu Centralnego KPB, w latach 1971−1983 − członkiem tego biura[2]. W 1989 roku[2] przeszedł w stan spoczynku, powrócił na Białoruś i nie brał więcej udziału w życiu politycznym[1]. Zmarł 8 września 2009 roku. Wyrazy współczucia rodzinie przekazał przywódca Białorusi Alaksandr Łukaszenka[3].

Oceny[edytuj]

Zdaniem autorów książki Kto jest kim w Białorusi, Alaksandr Aksionau zasiadając na stanowisku przewodniczącego Państwowego Komitetu ds. Radia i Telewizji ZSRR sprzyjał demokratyzacji telewizji[1].

Odznaczenia[edytuj]

Uwagi

  1. ↑ Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywne formy zapisu:
    • według tzw. wariantu klasycznego (taraszkiewicy): Аляксандар Нічыпаравіч Аксёнаў (czyt. Alaksandar Niczyparawicz Aksionau);
    • przy użyciu białoruskiej łacinki: Alaksandr Ničyparavič Aksionaŭ lub Alaksandar Ničyparavič Aksionaŭ.
  2. ↑ Jednostki administracyjne istniejące de facto, legalne z punktu widzenia władz ZSRR. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego – terytorium II Rzeczypospolitej pod okupacją ZSRR.

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Aksionow Aleksandr Nikiforowicz. W: Kto... s. 9–10.
  2. ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 Encykłapiedyja... s. 84.
  3. ↑ 3,0 3,1 Aksionow Aleksandr Nikiforowicz (ros.). Sowietskaja Biełorussija, 2009-09-09. [dostęp 2013-06-02].

Bibliografia[edytuj]

Portal Białoruś
Portal:
Białoruś
Portal Biografie
Portal:
Biografie
  • pod red. Hienadzia Paszkoua: Encykłapiedyja historyi Biełarusi u 6 tamach. T. 6 Księga 2: Uswieja – jaszyn. Dadatak. Mińsk: „Biełaruskaja encykłapiedyja” imia Pietrusia Brouki, 2003, s. 616. ISBN 985-11-0276-8. (biał.)
  • Centrum Naukowo-Analityczne „Białoruska Perspektywa”: Kto jest kim w Białorusi. Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000, seria: Biblioteka Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska – Białoruś. ISBN 83-913780-0-4.
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Alaksandr_Aksionau&oldid=36598791”