Albania Kaukaska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
'
Albania Kaukaska
Achemenidzi IV wiek p.n.e.VIII w.
Flaga
Flaga
Stolica Qəbələ, Bərdə
Ustrój polityczny Monarchia
Data powstania IV wiek p.n.e.
Data likwidacji VIII wiek
Mapa

Albania Kaukaska (orm. Աղվանք Aghvank[1][2], az. Qafqaz Albaniyası, part. Ardhan, pahl. Arran[3], arab. Al Ran[1][3], gr. Ἀλβανία[2]) – państwo historyczne, królestwo istniejące w starożytności na terenie obecnego Azerbejdżanu i południowej części Dagestanu.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Jego nazwa, „Albania”, jest pochodzenia grecko-łacińskiego i oznacza w tych językach „górzysty kraj”[2]. Według Pliniusza stolicą królestwa była Qəbələ[4], obecnie pozostały po niej ruiny oraz nazwa jednego z rejonów administracyjnych Azerbejdżanu: Quabala. Strabon opisywał, że zamieszkują to królestwo ludy posługujące się 26 językami. Według Roberta Hewsena były to ludy ibero-kaukaskie, niespokrewnione z Indoeuropejczykami[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Królestwo powstało w IV wieku p.n.e. W 65 roku p.n.e. próbowali je podbić Rzymianie, zakusy te jednakże odparto, zadając najeźdźcom duże straty[6]. Przez pewien okres Albania była sojuszniczką Rzymu w jego starciach m.in. z Partami. W latach 252-253 kraj został podbity przez Sasanidów, stając się jedną z satrapii (satrapia Albanii)[7]. W roku 387 dokonano podziału Albanii między Sasanidów, a Bizancjum[4]. W 451 r. miało miejsce nieudane powstanie przeciwko Persji. W 504 roku cała Albania została podbita przez Sabirów lub Chazarów, a następnie odbita przez szacha Kawada. Chazarowie zajęli ją ponownie w 552 roku i równie szybko utracili na rzecz Persów[8]. W połowie VII wieku przeszła pod panowanie arabskie, od tej pory nie używano już tej nazwy w kontekście regionu czy jednostki politycznej, nowi władcy zjednoczyli kraj z Armenią[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 V. Minorsky. Caucasica IV. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 15, No. 3. (1953), p. 504.
  2. 2,0 2,1 2,2 James Stuart Olson. An Ethnohistorical Dictionary of the Russian and Soviet Empires. ISBN 0-313-27497-5.
  3. 3,0 3,1 C. E. Bosworth: ARRĀN (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
  4. 4,0 4,1 M. L. Chaumont: ALBANIA (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
  5. Robert H. Hewsen. „Ethno-History and the Armenian Influence upon the Caucasian Albanians,” in: Samuelian, Thomas J. (Hg.), Classical Armenian Culture. Influences and Creativity, Chicago: 1982, 27-40.
  6. Plutarch, The Parallel Lives. Pompey, 35.
  7. 7,0 7,1 Ph. Gignoux: ANĒRĀN (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
  8. Jerzy Strzelczyk: Zapomniane narody Europy. Wrocław: Ossolineum, 2006, s. 192-193. ISBN 978-83-04-04769-3.