Aleja Jana Kochanowskiego we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb wroclaw.svg Wrocław
aleja
Jana Kochanowskiego
Szczytniki, Zacisze
Długość: 1,5 km
Północny odcinek alei przed mostami Jagiellońskimi
Północny odcinek alei przed mostami Jagiellońskimi
Przebieg
Ikona ulica most.svg most Szczytnicki
Ikona ulica z prawej.svg światła ul. Parkowa
Ikona ulica z prawej.svg światła al. Różyckiego
Ikona ulica z lewej.svg ul. Wojciecha z Brudzewa
Ikona ulica z lewej deptak.svg ul. Wojciecha z Brudzewa[1]
Ikona ulica z prawej.svg ul. Czackiego
Ikona ulica z lewej.svg bezimienna[2]
Ikona ulica z prawej.svg ul. Bandtkiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Śniadeckich
Ikona ulica z prawej.svg ul. Kolberga
Ikona ulica z lewej.svg ul. Głogowczyka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Cieszkowskiego / ul. Szramka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Mianowskiego / ul. Smoleńskiego
Ikona ulica z prawej.svg ul. Na Końcu
Ikona ulica z lewej.svg ul. Świętochowskiego
Ikona ulica z prawej deptak.svg ul. Kanałowa
Ikona ulica most.svg mosty Jagiellońskie
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
aleja Jana Kochanowskiego
aleja Jana Kochanowskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
aleja Jana Kochanowskiego
aleja Jana Kochanowskiego
Ziemia 51°07′14,0160″N 17°04′38,7196″E/51,120560 17,077422Na mapach: 51°07′14,0160″N 17°04′38,7196″E/51,120560 17,077422
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Aleja Jana Kochanowskiegoarteria komunikacyjna we Wrocławiu (fragment drogi krajowej nr 98), łącząca południowe rejony miasta z trasą wylotową przez dzielnicę Psie Pole (i osiedle Psie Pole), Oleśnicę w stronę Warszawy. Przebiega – w przybliżeniu południkowo – w całości po Wielkiej Wyspie, łącząc most Szczytnicki z mostami Jagiellońskimi.

Wytyczona została w I połowie lat 20. XX wieku[3] w związku z rozwojem kolonii osadniczej Wilhelmsruh (dziś osiedle Zacisze) w przybliżeniu po istniejącej tu wcześniej drodze ze Szczytnik na północ[1], przez Mirowiec (niem. Fiedewalde) do Psiego Pola[4]. Aleja Kochanowskiego do roku 1945 nosiła nazwę Wilhelmsruher Straße[5].

Po II wojnie światowej patronem ulicy został najpierw astronom Mikołaj Kopernik, ale już w marcu 1946 roku ulicą Kopernika nazwano inną ulicę na Wielkiej Wyspie (znajduje się przy niej wrocławskie obserwatorium astronomiczne), a nowym patronem został poeta polskiego renesansu, Jan Kochanowski.

Przy alei, na całej długości (ok. 1,5 km) dwupasmowej (z pasem zieleni pośrodku), znajduje się w większości zabudowa willowa z lat 1930-1980 z budynkami jednorodzinnymi[6] i "bliźniakami" oraz niska zabudowa wielorodzinna[7] i kilka osiedlowych obiektów usługowo-handlowych; na początku ulicy (w obrębie Szczytnik) na posesji nr 3 znajduje się dom fundacji Moritzów[8], z roku 1902 (rozbudowany w 1909), a na położonej blisko Odry posesji nr 6a znajduje się przepompownia ścieków Szczytniki wybudowana w 1909.

Przez stumetrowy odcinek początkowy al. Kochanowskiego (od mostu Szczytnickiego do rozwidlenia z al. Różyckiego)[5] pomiędzy jezdniami przebiega linia tramwajowa, wiodąca do Stadionu Olimpijskiego na Zalesiu.

Podczas "powodzi tysiąclecia" w 1997 al. Kochanowskiego niemal na całej długości była zalana wodami Odry. Teren osiedla Zacisze, przez który aleja ta przebiega zalewany bywał także i wcześniej (także przed wytyczeniem Wilhelmsruher Straße), m.in. na pamiątkę poprzedniej wielkiej powodzi we Wrocławiu, w 1903 roku, wmurowano w ścianę budynku na terenie Ogrodu Roślin Leczniczych Akademii Medycznej przy al. Kochanowskiego 12 znak[9], wskazujący poziom wody 15 lipca 1903. W ogrodzie tym rośnie m.in. kilka z wrocławskich pomników przyrody: lipa srebrzysta (Tilia tomentosa), wiąz szypułkowy (Ulmus laevis), wiązowiec zachodni (Celtis occidentalis) i topola czarna (Populus nigra), a sam ogród 28 grudnia 2000 r. został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 593/Wm oraz dnia 2 listopada 2009 r. pod numerem A/1388/593/Wm.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 ul. Wojciecha z Brudzewa odtwarza początkowy fragment starej drogi ze Szczytnik na północ; przebiegał on niegdyś – w swoim początkowym, południowym odcinku – zakolem w kształcie litery C, po cięciwie której wytyczono w latach 20. część alei Kochanowskiego; droga ta nazywała się Wilhelmsruher Weg (od niem. nazwy kolonii osadniczej, przez które przebiegała: Wilhelmsruh, w wolnym tłumaczeniu "Zacisze Wilhelma", obecnie osiedle Zacisze); z tego powodu ul. Wojciecha z Brudzewa łączy się z al. Kochanowskiego w dwóch punktach, przy czym północny odcinek tej uliczki nie jest przejezdny dla samochodów
  2. alejka dojazdowa do ogródków działkowych, mających adres al. Kochanowskiego 28/xx (gdzie xx – numer działki)
  3. w Encyklopedii Wrocławia napisano "około 1925"; nie ma jej jeszcze na planie Wagnera z 1920, ale jest na planie z 1926
  4. pomimo że mosty Jagiellońskie wybudowano dopiero w latach 1916-1917, to trakt ten był znacznie starszy, a przecinające go dziś kanały Odry (Żeglugowy i Powodziowy) przekopano w tym samym czasie, co wybudowano mosty
  5. 5,0 5,1 przed wojną początkowy odcinek (około stu metrów) od mostu Szczytnickiego (Fürstenbrücke) zaliczany był do Frankenbergstraße, wiodącej dalej na wschód (dziś al. Różyckiego), od znajdujących się tutaj dóbr rodu von Frankenberg; po II wojnie światowej odcinek ten należy do al. Kochanowskiego
  6. wyróżnia się tutaj znajdujący się na posesji nr 84 dom własny arch. J. Grabowskiej-Hawrylak wybudowany w latach 1978-1981
  7. np. domy nr 21 i 23 z początków XX wieku, wybudowane w kolonii Wilhelmsruh
  8. znajdował się tu dawny pałac książąt Hohenlohe
  9. Geomorfologia - zdarzenia ekstremalne w środowisku Dolnego Śląska, "Znaki wielkiej wody"

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]