Aleksander Gabszewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aleksander Gabszewicz
Hrabia Oleś, Gabsio
9 zwycięstw
generał brygady pilot generał brygady pilot
Data i miejsce urodzenia 6 grudnia 1911
Szawle
Data i miejsce śmierci 10 października 1983
Hanley Swan Worcester
Przebieg służby
Siły zbrojne Roundel of Poland (until 1993).svg Siły Powietrzne RP
Roundel of the French Air Force before 1945.svg Armée de l'Air
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 1 Pułk Lotniczy,
113 Eskadra Myśliwska,
Dywizjony: 607 i 316
Stanowiska dowódca: Dywizjonu 316,
131. Polskiego Skrzydła Myśliwskiego
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
bitwa o Anglię
Odznaczenia
Order Virtuti Militari (IV klasy) Order Virtuti Militari (V klasy) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Croix de Guerre 1939-1945 Distinguished Service Order (dwukrotnie) Distinguished Flying Cross

Aleksander Klemens Gabszewicz, ps. Hrabia Oleś, Gabsio[1] (ur. 6 grudnia 1911 w Szawle na Żmudzi, zm. 10 października 1983 w Hanley Swan w Wielkiej Brytanii) – generał brygady pilot Wojska Polskiego, Pułkownik (ang. Group Captain) Królewskich Sił Powietrznych, as myśliwski Polskich Sił Powietrznych na Uchodźstwie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1931–1934 był podchorążym Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1934 i 61. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W latach 1934–1935 ukończył Centrum Wyszkolenia Pilotów, po czym służył w 1 Pułku Lotniczym w Warszawie. W 1937 ukończył kurs wyższego pilotażu w Grudziądzu. W okresie od 1937 do sierpnia 1939 pełnił obowiązki dowódcy 113 eskadry myśliwskiej. Mianowany porucznikiem ze starszeństwem z 19 marca 1938. Od sierpnia do 18 września 1939 był oficerem taktycznym IV/1 Dywizjonu Myśliwskiego. 1 września został zestrzelony w bitwie powietrznej na północy Warszawy, ranny, poparzony, ewakuowany do Rumunii.

Następnie przedostał się do Francji, gdzie do kwietnia 1940 pełnił służbę w eskadrze treningowej. W czerwcu 1940 wziął udział w walkach w składzie jednego z francuskich dywizjonów myśliwskich. W listopadzie 1940 służył w 607 Dywizjonie Myśliwskim RAF. W tym samym miesiącu został zastępcą dowódcy eskadry w 316 Dywizjonie Myśliwskim. W lutym 1941 został wyznaczony na stanowisko oficera łącznikowego. 1 września 1941 został kapitanem. Od 15 października 1941 do 4 czerwca 1942 dowodził 316 Dywizjonem Myśliwskim, a następnie był komendantem Szkoły Myśliwców w Szkocji. W styczniu 1943 został dowódcą 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego. 1 września 1942 został majorem. Od października 1943 do czerwca 1944 dowódca Sektora (dziewięć dywizjonów) Myśliwskiego. Podpułkownik z 1 września 1944. Od 12 lipca 1944 do 31 maja 1945 dowodził 131 Polskim Skrzydłem Myśliwskim.

Odbył 384 loty bojowe.

Po demobilizacji osiadł w Wielkiej Brytanii. Po demobilizacji działacz kombatancki – m.in. prezes Światowego Stowarzyszenia Lotników Polskich. 1 października 1966 Prezydent RP na Uchodźstwie August Zaleski mianował go pułkownikiem, a 1 stycznia 1974 – generałem brygady. Był jednym z siedmiu lotników polskich odznaczonych Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari[2]. Zmarł na emigracji 10 października 1983.

Lista zwycięstw ppłk Aleksandra Gabszewicza[edytuj | edytuj kod]

Został sklasyfikowany na 8. pozycji na "liście Bajana", miał 9 i 1/2 pewnych (8 indywidualnych i 3 zespołowe) i 1 i 1/3 prawdopodobnych zestrzeleń oraz 3 uszkodzone samoloty nieprzyjaciela.

Zestrzelenia pewne[edytuj | edytuj kod]

  • 01.09.1939 – 1/2 He-111 (wspólnie z kpr. Niewiarą ze 114 esk. myśl.)
  • 01.06.1940 – He-111
  • 01.04.1941 – 1/2 He-111 (wspólnie z ppor. B. Andersem z 316 dyw. myśl.)
  • 24.07.1941 – 1/2 Bf-109 (wspólnie z kpt. J. Freyem)
  • 24.07.1941 – Bf-109
  • 10.04.1942 – Fw-190
  • 25.04.1942 – Fw-190
  • 27.04.1942 – Fw-190
  • 04.04.1943 – Fw-190
  • 04.07.1943 – Fw-190
  • 06.07.1943 – Fw-190

Zestrzelenia prawdopodobne[edytuj | edytuj kod]

  • 05.05.1942 – Fw-190
  • 06.05.1942 – 1/3 Fw-190 (wspólnie z ppor. J.Radomskim i por. W.Walendowskim)

uszkodzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 24.07.1941 – Bf-109
  • 27.03.1942 – Fw-190
  • 19.08.1943 – Fw-190

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991
  • H. P. Kosk Generalicja polska, t. 1, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1998
  • zdjęcie z nadania brytyjskiego DSO (pol.). [dostęp 2012-06-18]. s. 1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]