Aleksander III Romanow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Aleksander III Aleksandrowicz
Aleksander III
Cesarz i Samodzierżca Wszechrusi
Okres panowania od 1881
do 1894
Poprzednik Aleksander II
Następca Mikołaj II Aleksandrowicz
Dane biograficzne
Dynastia Romanowowie
Urodzony 1845
Zmarł 1894
Ojciec Aleksander II
Matka Maria, księżniczka Hessen–Darmstadt (1824-1880)
Żona

Maria Fiodorowna (Dagmar Duńska)

Dzieci

Mikołaj II, Aleksander Aleksandrowicz, Jerzy Aleksandrowicz, Ksenia Aleksandrowna, Michał II Aleksandrowicz, Olga Aleksandrowna.

Aleksander III Aleksandrowicz, ros. Александр III Александрович (ur. 26 lutego/10 marca 1845 w Sankt Petersburgu, zm. 20 października/1 listopada 1894 w Liwadii) – cesarz Rosji i król Polski w latach 1881-1894, syn Aleksandra II (1855-1881), z dynastii Romanowów (linia Holstein-Gottorp-Romanow) i jego pierwszej żony, carycy Marii Heskiej, znanej jako Maria Aleksandrowna.

Spis treści

[edytuj] Życie i działalność

Śmierć Aleksandra II spowodowała zmianę kursu, która polegała na odrzuceniu zbyt liberalnych, zdaniem nowego cara, reform poprzednika. W jego opinii receptą na dążenia liberalne i rewolucyjne nie miała być liberalizacja i wprowadzenie rządów przedstawicielskich, ale wzmocnienie władzy. Dewizą władzy miała być formuła ros. православие, самодержавие, народность "prawosławie-samowładztwo-narodowość". Aleksander III usiłował umocnić znaczenie języka rosyjskiego i religii prawosławnej, kosztem m.in. prześladowania języka polskiego (rusyfikacja) oraz praw katolików. Szczególnym obiektem prześladowań stali się Żydzi, oskarżani o uczestnictwo w zabójstwie poprzedniego cara. Za panowania Aleksandra III państwo wspierało nastroje antysemickie i urządzało pogromy, w wyniku których setki tysięcy Żydów na zawsze opuściło Rosję, emigrując do USA i Europy Zachodniej, głównie do Francji i Austrii. Zrezygnowano z zaplanowanych reform wprowadzając tzw. kontrreformy, ograniczające prawa samorządów tzw. ziemstw oraz wolność uniwersytetów.

Reforma uwłaszczeniowa wsi spowodowała wielką podaż robotników najemnych, przemieszczających się do miast, co wpłynęło z kolei na przyspieszenie rozwoju kapitalistycznych form gospodarki w Rosji. Dotyczyło to zwłaszcza przedsiębiorstw przemysłowych, budownictwa kolejowego, bankowości i towarzystw akcyjnych. Np. produkcja węgla kamiennego wynosząca w 1860 r. 300 tys. ton wzrosła w 1900 r. do 16 mln. ton, a surówki żelaza odpowiednio z 330 tys. do 3 mln. ton. Podobne wskaźniki wzrostu występowały w produkcji stali, miedzi, przemysłu maszynowego, cukru buraczanego. Szczególnie szybko rozwijało się budownictwo kolejowe. Podczas gdy w 1860 r. w Rosji było tylko 3 tys. km szlaków kolejowych, to na początku XX w. już 54 tys. km, w tym połączenie transsyberyjskie Petersburga i Moskwy z Władywostokiem na Dalekim Wschodzie. W 1900 r. Rosja liczyła ok. 128 mln ludności, w tym: Petersburg 1,5 mln, Moskwa 1,1 mln, Warszawa prawie 700 tys. mieszkańców.

W ostatniej dekadzie XIX w. nastąpiło znaczne pogorszenie się stosunków, zwłaszcza gospodarczych, między Niemcami i Rosją, która zbliżyła się wtedy do Francji, zawierając z nią konwencję wojskową o wzajemnej pomocy na wypadek agresji Niemiec na Francję, lub Austrii na Rosję.

Aleksander III Romanow z rodziną, rok przed swoją śmiercią.

[edytuj] Rodzina

W życiu osobistym był osobą niezwykle rodzinną i ciepłą, a swojej ukochanej małżonce, królewnie duńskiej Dagmarze (po przejściu na prawosławie jako cesarzowa Maria Fiodorowna), pozwalał silną ręką trzymać ich dzieci, których mieli sześcioro:

  1. Mikołaja II (1868-1918),zamordowanego przez bolszewików
  2. Wielkiego księcia Aleksandra Aleksandrowicza (1869-1870),
  3. Wielkiego księcia Jerzego Aleksandrowicza (1871-1899), zmarłego młodo na gruźlicę,
  4. Wielką księżną Ksenię Aleksandrownę (1875-1960)
  5. Wielkiego księcia Michała (1878-1918), teoretycznie ostatniego cesarza Rosji przez jeden dzień, po abdykacji jego brata Mikołaja II, zamordowanego w czerwcu 1918 roku przez bolszewików,
  6. Wielką księżną Olgę Aleksandrownę (1882-1960)

Car Aleksander III umarł w 1894, na zapalenie nerek, w Liwadii na Krymie. Jego następca, Mikołaj II (1894-1917), kontynuował politykę swego ojca.

[edytuj] Genealogia

Mikołaj I
ur. 25 VI 6 VII 1796
zm. 18 II / 2 III 1855
Aleksandra Fiodorowna 1)
ur. 13 VII 1798
zm. 20 X / 1 XI 1860
Ludwik II Heski
ur. 26 XII 1777
zm. 16 VI 1848
Wilhelmina Badeńska
ur. 10 IX 1788
zm. 27 I 1836
         
     
  Aleksander II
ur. 29 IV 1818
zm. 13 III 1881
Maria Aleksandrowna
ur. 8 VIII 1824
zm. 3 VI 1880
     
   
Maria Fiodorowna 2)
ur. 26 XI 1847
zm. 13 X 1928
Aleksander III Aleksandrowicz
ur. 10 III 1845
zm. 10 X / 1 XI 1894
                   
                   
                   
Mikołaj II Aleksandrowicz
 ur. 6 V 1868
 zm. 17 VII 1918
 
Aleksander
 ur. 26 V / 7 VI 1869
 zm. 20 IV 2 V 1870
 
Jerzy
 ur. 27 IV / 6 V 1871
 zm. 28 VII / 9 VIII 1899
 
Ksenia
 ur. 25 III / 6 IV 1875
 zm. 20 IV 1960
 
Michał II Aleksandrowicz
 ur. 22 XI 1878
 zm. 13 VII 1918
 
                   
Olga
 ur. 1 VI / 13 VI 1882
 zm. 24 XI 1960
 
  1. właściwie: Charlotta (córka króla Prus, Fryderyka Wilhelma III)
  2. właściwie: Dagmara (córka króla Danii, Chrystiana IX)

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg
Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Aleksandra III Romanowa
Poprzednik
Aleksander II Romanow
Coat of Arms of Russian Empire.svg cesarz Rosji
1881-1894
Coat of Arms of Russian Empire.svg Następca
Mikołaj II Romanow
Poprzednik
Aleksander II Romanow
Coat of Arms of Grand Duchy of Finland.svg wielki książę Finlandii
1881-1894
Coat of Arms of Grand Duchy of Finland.svg Następca
Mikołaj II Romanow
Poprzednik
Aleksander II Romanow
Medium Coat of Arms of Congress Poland.svg Król Królestwa Polskiego
1881-1894
Medium Coat of Arms of Congress Poland.svg Następca
Mikołaj II Romanow
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach