Aleksander z Aleksandrii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy biskupa Aleksandrii. Zobacz też: innych świętych o tym imieniu.
Święty
Aleksander z Aleksandrii
biskup
Veljusa Monastery St. Alexander of Alexandria.jpg
Św. Aleksander z Aleksandrii - ikona w monasterze Veljusa w Macedonii.
Data urodzenia ok. 250
płn. Egipt
Data śmierci ok. 326-328
Aleksandria
Kościół/
wyznanie
katolicki, prawosławny
Wspomnienie 26 lutego (kat.)

Aleksander z Aleksandrii, cs. Swiatitiel Aleksandr, archijepiskop Aleksandrijskij (ur. ok. 250 w płn. Egipcie, zm. ok. 326 w Aleksandrii) – w latach 313-326[1] biskup Aleksandrii, następca Achillasa, zdecydowany obrońca nauki Kościoła o Chrystusie wobec poglądów Ariusza, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, czczony przez Syryjski i Koptyjski Kościół Ortodoksyjny.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Od pierwszych lat swojej młodości Aleksander poświęcił się Służbie Bożej. Zajmował wśród kleru aleksandryjskiego wybitne miejsce, a po śmierci bp. Achillasa (313) został wybrany jego następcą. Zasługą św. Aleksandra było to, że jako pierwszy rozpoznał błędy Ariusza i z całą stanowczością je zwalczał. Kiedy Ariusz zaczął publicznie głosić swoją błędną naukę, że Jezus nie jest Synem Bożym naturalnym, ale tylko z adopcji, Aleksander zwołał w Aleksandrii synod (320), na którym nauka Ariusza została potępiona, a sam Ariusz został wykluczony ze społeczności kościelnej[2]. Naukę tę potępił również pierwszy sobór powszechny w Nicei w roku 325, w którego obradach Aleksander brał udział. Na tym soborze w imieniu św. Aleksandra przemawiał diakon Kościoła aleksandryjskiego, św. Atanazy, wykazując błędy Ariusza, które zostały potępione.

Aleksander, prawdopodobnie pierwszy, w oficjalnym dokumencie kościelnym (list okólny do biskupów) zastosował do Maryi określenie Theotokos[2].

Św. Aleksander wyróżnił się także jako administrator i duszpasterz. Wystawił w Aleksandrii największy kościół ku czci św. Teonasa (zm. 300)[3]. Zwołał synod biskupów Egiptu i Libii (320). Zostawił także 70 listów do różnych hierarchów, które stanowią cenne źródło dokumentalne. Wśród nich jest list do cesarza Konstantyna I Wielkiego z prośbą o inicjatywę zwołania soboru powszechnego, co się też stało (325).

Aleksander zmarł w lutym 326 lub 328 roku, jednak według Martyrologium Rzymskiego sprzed II soboru watykańskiego 17 lub 18 kwietnia[4][5].

Kult[edytuj | edytuj kod]

Kult św. Aleksandra ma charakter powszechny, chociaż niezasłużenie jego osoba uległa pewnemu zapomnieniu.

Patronat[edytuj | edytuj kod]

Jest patronem włoskiego miasta Bergamo[6].

Dzień obchodów[edytuj | edytuj kod]

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 26 lutego (dawn. 17 kwietnia)[7].

Kościoły wschodnie z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspominają św. Aleksandra:

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

W ikonografii św. Aleksander przedstawiany jest w sposób typowy dla świętych biskupów. Sztuka zachodnia wyobraża go z rylcem w dłoni.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

Przypisy

  1. Cronologia del Patriarcato di Alessandria - biskupi Aleksandrii do 538 (wł.)
  2. 2,0 2,1 Aleksander, św.; w Encyklopedia Katolicka, T. 1: A i Ω - Baptyści. - 1973. - ISBN 83-86668-01-6
  3. Teonas, biskup Aleksandrii na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
  4. według Alexander von Alexandrien w: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (niem.)
  5. 5,0 5,1 Aleksander, biskup Aleksandrii na DEON.pl
  6. Sant' Alessandro di Alessandria - Santi Beati (autor: Piero Bargellini ) (wł.)
  7. Saint Alexander of Alexandria - Saints.SQPN.com (ang.)
  8. Alexander von Alexandria - Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.)
  9. Kalender 17. April (Koptisch) w: niem. Heiligenlexikon

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]