Aleksandr Bogdanow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aleksandr Bogdanow
Aleksandr Bogdanow w 1904
Lata życia 1873-1928
Narodowość Rosjanin

Aleksandr Bogdanow (ros. Александр Александрович Богданов, właściwie Alaksandar Malinouski (białorus. Аляксандар Маліноўскі; ur. 22 sierpnia 1873 ss w Sokółce, zm. 7 kwietnia 1928 w Moskwie) – lekarz, filozof, ekonomista, pisarz science fiction i rewolucjonista pochodzenia białoruskiego. Zajmował się m.in. teorią systemów, odwracaniem procesu starzenia człowieka i transfuzjami krwi.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Za życia Aleksandr Bogdanow był postrzegany jako wpływowy krytyk Lenina. Początkowo jego współpracownik na emigracji w Paryżu, później przeciwnik. Po I wojnie światowej wrócił do Rosji i organizował Socjalistyczną Akademię Nauki, był też profesorem Uniwersytetu w Moskwie. W latach 20. został aresztowany przez GPU, jednak po 5 latach wypuszczono go na wolność.

Zmarł w wyniku jednej z transfuzji przeprowadzanych w instytucie transfuzji krwi, który założył.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Był bardzo płodnym pisarzem. Jego Tektologia została doceniona przez Tadeusza Kotarbińskiego ze szkoły lwowsko-warszawskiej jako przyczynek do prakseologii nauki o organizacji pracy. Jest też znany jako twórca empiriomonizmu. W swoich dziełach integrował refleksję filozoficzną Ernsta Macha, Richarda Avenariusa i innych. Zajmował się też tematem nowej kultury socjalistycznej, która miała zastąpić burżuazyjną.

Jego teorie skrytykował Włodzimierz Lenin w dziele Materializm i empiriokrytycyzm. Od lat 70. jego teorie zaczęły być ponownie doceniane w historii myśli rosyjskiej. Niektóre z jego dzieł zostały przetłumaczone na francuski i niemiecki.

W 1908 r. wydał utopijną powieść pt. Czerwona gwiazda (oryg. Красная звезда). Przedstawił w niej komunistyczną społeczność Marsjan szykujących się do podboju Ziemi.

Utwory[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]