Aleksandr Dutow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Aleksandr Iljicz Dutow (ros. Александр Ильич Дутов, ur. 18 sierpnia 1879 w Kazalinsku, zm. 7 marca 1921 w Suiding w Chinach) - generał, ataman kozacki.

Ukończył z wyróżnieniem Nikołajewską Szkołę Kawalerii oraz w 1908 Akademię Sztabu Generalnego armii rosyjskiej. Uczestniczył w wojnie rosyjsko-japońskiej 1904-1905. W czasie I wojny światowej dowodził pułkiem Kozaków Orenburskich, działającym m.in. w Galicji, na Wołyniu, Litwie i w Kongresówce. W listopadzie 1917 opuścił walący się z dnia na dzień front i udał się na Ural. Tam zadeklarował wierność wobec Rządu Tymczasowego i odmówił podporządkowania się rozkazom miejscowych komunistów. Wkrótce został obwołany atamanem wszystkich Kozaków Orenburskich i dokonał 14 listopada antybolszewickiej rewolty w okręgu. W krótkim czasie opanował cały południowy Ural z szeregiem miast. Sytuacja stała się teraz nadzwyczaj niebezpieczna dla bolszewików, gdyż zostali oni odcięci od zajmowanej przez nich właśnie Syberii. Chcąc jak najszybciej opanować sytuację w regionie 4 stycznia 1918 Czerwona Gwardia dowodzona przez Wasilija Blüchera a także Piotra Koboziewa, uderzyła potężnymi siłami na obwód orenburski. Po dwóch tygodniach zaciętych walk Dutow z resztkami Kozaków wycofał się do Wierchnieuralska, ale wkrótce i stamtąd musiał uciekać do Turkiestanu, gdzie związał się z rosnącym w siłę ze skrajnie muzułmańskim ruchem Ałaasz Orda. W czerwcu 1918 powrócił na Ural na czele niewielkiego oddziału i przy wsparciu czechosłowackich legionistów opanowujących teraz bezkresne obszary środkowej i wschodniej Rosji wprowadził swoje rządy w obwodzie orenburskim. Po dojściu do władzy admirała Kołczaka na Syberii w grudniu 1918 armia Dutowa pozostała nadal od niego niezależna. W latach 1918-1920 Kozacy Orenburscy walczyli u boku Armii Syberyjskiej Kołczaka na pierwszej linii frontu. Dutow jednak nie wykorzystał w pełni możliwości swoich żołnierzy i obniżył znacznie ich wartość bojową, ponieważ ponieśli bardzo duże straty podczas bezsensownych szarż na poszczególne miasta. W połowie 1920 po zniszczeniu przez bolszewików jego armii przedostał się przez Zabajkale do Chin. W 1921 został zamordowany przez sowieckiego agenta Machmuda Chadżamirowa podczas przygotowań do uderzenia na czele doborowego konnego oddziału, na opanowane przez bolszewików Zabajkale. Był odznaczony Orderem Świętej Anny II i III klasy i Orderem Świętego Stanisława III klasy.

Link zewnętrzny[edytuj | edytuj kod]