Aleksandr Orłow (szpieg)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Aleksandr Michajłowicz Orłow, właśc. Lejba Feldbin (ur. 21 sierpnia 1895 w Bobrujsku, zm. 25 marca 1973 w Cleveland) – major bezpieczeństwa państwowego, rezydent INO NKWD w Hiszpanii podczas wojny domowej (1936-1938). Wezwany do powrotu do ZSRR w okresie wielkiej czystki, przewidując aresztowanie i egzekucję w przypadku wykonania rozkazu, wyjechał do USA wraz z dokumentacją i kasą rezydentury NKWD w Hiszpanii. Autor wspomnień demaskujących kulisy wielkiej czystki, opublikowanych po śmierci Stalina (1953)[1].



Hiszpania[edytuj | edytuj kod]

Galina Wojtowa zastrzeliła się przed gmachem NKWD na Łubiance. Skandalu zatuszować nie można było i Orłowowi groziły konsekwencje za naruszenie komunistycznej moralności. Jednakże z pomocą przyszedł wpływowy przyjaciel, Abram Słucki, zastępca szefa Departamentu Zagranicznego NKWD. Wykorzystał sytuację, jaką był rozwój wydarzeń w Hiszpanii, gdzie wybuchła wojna domowa i wysłał tam Orłowa.

Dalsze działania w Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

Jako rezydent NKWD w Hiszpanii, 'Orłow odpowiadał za działania wywiadu i kontrwywiadu, w tym organizację tajnej policji, działalność bojówek podporządkowanej Kominternowi Gwardii Szturmowej, nadzorował także dostawy na front. W maju 1937 osobiście nadzorował usunięcie premiera Republiki Hiszpańskiej Francisco Largo Caballero, który został zastąpiony przez marionetkowego wobec Moskwy Juana Negrina, a następnie represje w Katalonii wobec republikańskich ugrupowań antystalinowskich POUM.

Orłow nadzorował także w październiku 1936 transport złota z rezerw Banku Narodowego Hiszpanii do ZSRR (wartości około pół miliarda dolarów, sumy zawrotnej na owe czasy). Złotem tym rząd republikańskiej Hiszpanii płacił za sowiecką broń.

Gdy tylko statek ze złotem zawinął do Odessy, dziennik "Prawda" zamieścił informację, że starszy major bezpieczeństwa państwowego Nikolski (Orłowa awansowano), a było to jedno z nazwisk używanych przez Orłowa, został odznaczony Orderem Lenina, za wypełnienie "ważnego zadania państwowego".

Ucieczka[edytuj | edytuj kod]

Aleksandr Orłow wezwany ponownie do Moskwy w 1938 podejrzewał, że może stać się celem czystki rozpoczętej na rozkaz Stalina, którą prowadził szef NKWD Nikołaj Jeżow.

USA[edytuj | edytuj kod]

Orłow w swoich wspomnieniach twierdził, że szantażował Stalina, grożąc mu w razie podjęcia próby zamachu na niego lub członków najbliższej rodziny, że ujawni radzieckie siatki szpiegowskie na Zachodzie, jakie są mu znane. Orłow jako wieloletni pracownik tajnych służb radzieckich osobiście je tworzył i wiedział jak operują.

Przypisy

  1. Do tego czasu stanowiących osobistą polisę bezpieczeństwa Orłowa, wraz z posiadaną dokumentacją rezydentury NKWD w Hiszpanii z okresu wojny domowej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]