Aleksandra Ekster
Aleksandra Ekster (ros. Алекса́ндра Алекса́ндровна Эксте́р; ur. 6 stycznia 1882 w Białymstoku, zm. 17 marca 1949 w Fontenay-aux-Roses koło Paryża) – rosyjska malarka awangardowa i graficzka.
Urodziła się w rodzinie asesora kolegialnego i zamożnego przedsiębiorcy Aleksandra Grigorowicza. Uczyła się w kijowskim gimnazjum św. Olgi, które ukończyła w roku 1899. W latach 1901-1903 studiowała malarstwo w kijowskiej Szkole Sztuk Pięknych. W roku 1903 wyszła za mąż za adwokata Mikołaja Ekstera. W latach 1906-1908 kontynuowała studia w tej samej uczelni na prawach wolnego słuchacza.
Założyła salon artystyczny, który stał się miejscem spotkań kijowskiej awangardy artystycznej.
W roku 1907 rozpoczęła studia na paryskiej Académie de la Grande Chaumière. W czasie pobytu we Francji spotkała Pablo Picasso i Guillaume Apollinaire'a.
W roku 1908 zorganizowała w Kijowie wraz z Dawidem Burliukiem wystawę sztuki awangardowej „Звено” (Ogniwo).
W roku 1911 weszła do moskiewskiej grupy „Bubnowyj Walet” (Walet Karo).
W roku 1912 podczas pobytu we Włoszech nawiązała kontakty z włoskimi futurystami.
W roku 1915 przystąpiła do grupy „Supremus” kierowanej przez Kazimierza Malewicza.
W latach 1916-1921 projektowała scenografie dla Moskiewskiego Teatru Kameralnego oraz do filmu „Aelita” reżyserii Jakowa Protazanowa.
W latach 1918-1921 w Kijowie współpracowała ze studiem baletowym Bronisławy Niżyńskiej.
W latach 1921-1922 prowadziła wykłady na Wchutiemasie.
W latach 1922-1923 współpracowała z moskiewskim salonem mody, projektowała też mundury galowe Armii Czerwonej.
W roku 1923 wraz z Wierą Muchiną zaprojektowała pawilon gazety „Izwiestia” na pierwszej wystawie rolniczo-przemysłowej w Moskwie.
W roku 1924 wyemigrowała do Francji, w następnym roku uczestniczyła w Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa w Paryżu.
W latach trzydziestych zajęła się tworzeniem Les Livres Manuscrits – ręcznie pisanych i ilustrowanych książek w jednym, rzadziej kilku egzemplarzach.
Literatura [edytuj]
- Alexandra Exter, monograph [1882-1949]. Dmytro Horbachov, John E. Bowlt, Jean Chauvelin, Nadia Filatoff. ISBN 2-914388-27-6
