Alessandro Farnese (1520-1589)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alessandro Farnese
Kardynał biskup
Alessandro Farnese
Kraj działania  Państwo Kościelne
Data i miejsce urodzenia 5 października 1520
Valentano
Data i miejsce śmierci 2 marca 1589
Rzym
Dziekan Kolegium Kardynalskiego
Okres sprawowania 5 grudnia 1580 – 2 marca 1589
Protodiakon
Okres sprawowania 29 maja 1555 – 14 kwietnia 1564
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Kreacja kardynalska 18 grudnia 1534
Paweł III

Aleksander Farnese, Alessandro Farnese (ur. 5 października 1520 w Valentano, zm. 2 marca 1589 w Rzymie), kardynał-protektor Królestwa Polskiego przy Stolicy Apostolskiej.

Życie i działalność[edytuj | edytuj kod]

Pierworodny syn Pierluigiego Farnese (księcia Parmy), wnuk papieża Pawła III, nosił to samo imię co dziadek. Jego braćmi byli Ottavio, Orazio i Ranuccio Farnese. Studiował w Bolonii prawo i teologię pod kierunkiem Filippo Manzolego. Mianowany kardynałem w wieku 14 lat tuż po wybraniu dziadka na tron papieski; w 1535 został wicekanclerzem Kurii. Na przełomie lat trzydziestych i czterdziestych kilkakrotnie wysyłany z misjami dyplomatycznymi na dwór francuski i habsburski. Współuczestniczył w przygotowaniach do soboru trydenckiego. W 1544 po śmierci kardynała Antonio Pucciego, dotychczasowego protektora Królestwa Polskiego w Rzymie, Zygmunt I Stary zaproponował na tę funkcję Farnesego, który, skwapliwie zaakceptowany przez Pawła III, pełnił ją aż do swojej śmierci reprezentując interesy polskie przy Kurii Papieskiej. Farnese nawiązał i utrzymywał liczne kontakty z Polakami, m.in. ze Stanisławem Orzechowskim, Marcinem Kromerem, Stanisławem Hozjuszem oraz Stanisławem Reszką. Dużo wysiłku włożył w promowanie w Polsce działalności kontrreformacyjnej oraz zakonu jezuitów, przyczynił się również wydatnie do ustanowienia nad Wisłą stałej nuncjatury (ambasady) apostolskiej.

W początku lat pięćdziesiątych odsunięty od wpływów Farnese mało przebywał w Rzymie, jednak już wkrótce jego pozycja wzmocniła się na tyle, że od następnej dekady regularnie podczas kolejnych konklawe była wysuwana – bezskutecznie – jego kandydatura na papieża. W 1580 został dziekanem Kolegium Kardynalskiego (biskupem Ostii i Velletri).

Dysponujący pokaźnym majątkiem Aleksander Farnese był znanym kolekcjonerem i mecenasem sztuki – to on sprowadził do Rzymu w latach czterdziestych Tycjana, któremu zlecił wykonanie serii obrazów, m.in. portretów członków rodziny oraz Danae. Dla Farnesego pracowali również Giorgio Vasari oraz Vignola, który zaprojektował z polecenia kardynała wspaniałą rezydencję w Capraroli, na północ od Rzymu. Również Vignola sporządził projekt kościoła Il Gesu, który Farnese ufundował dla nowo powstałego zakonu jezuitów i w którym został pochowany.

Pełnione funkcje[edytuj | edytuj kod]

  • Administrator diecezji Parma 1534-35
  • Kardynał diakon S. Angelo in Pesceria (1534-35)
  • Gubernator Tivoli 1535-38
  • Administrator diecezji Jaén 1535-37
  • Wicekanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego, kardynał tytułu S. Lorenzo in Damaso od 1535 aż do śmierci
  • Administrator archidiecezji Awinion 1535-51
  • Administrator archidiecezji Monreale 1536-73
  • Administrator diecezji Bitonto 1537-38 i 1544
  • Administrator diecezji Massa Marittima 1538-47
  • Tytularny patriarcha Jerozolimy 1539-50
  • Administrator diecezji Cavaillon 1540-41
  • Legat perpetuus w Awinionie 1541-65
  • Administrator diecezji Viseu 1547-52
  • Komendatariusz opactwa św. Pawła Za Murami w Rzymie od 1548
  • Administrator diecezji Tours 1553-54
  • Administrator diecezji Viviers 1554
  • Administrator diecezji Cahors 1554-57
  • Administrator diecezji Spoleto 1555-62
  • Administrator archidiecezji Benewent 1556-58
  • Komendatariusz opactwa Farfa od 1563
  • Protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów 29 maja 1555 – 14 kwietnia 1564
  • Protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów od 14 kwietnia do 12 maja 1564 roku
  • Kardynał biskup Sabiny 1564-65
  • Kardynał biskup Frascati 1565-78
  • Legat w prowincji Patrymonium 1565-66
  • Kardynał biskup Porto e Santa Rufina i subdziekan Świętego Kolegium Kardynałów 1578-80
  • Kardynał biskup Ostia e Velletri i dziekan Świętego Kolegium Kardynałów od 1580
  • Kardynał-protektor królestw Aragonii (1542-1589), Polski (1544-1589) i Portugalii (1573-1589), oraz Republik Genui i Raguzy
  • Kardynał-protektor zakonów benedyktynów i serwitów
  • Archiprezbiter Bazyliki Liberiańskiej (1537-1543)
  • Archiprezbiter Bazyliki Watykańskiej (1543-1589)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Ippolito de' Medici
Wicekanclerz Św. Kościoła Rzymskiego
(1535-1589)
Następca
Alessandro Peretti de Montalto