Alexander Vandergrift

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alexander Archer Vandergrift
Alexander Archer Vandergrift
generał generał
Data i miejsce urodzenia 13 marca 1887
Charlottesville
Data i miejsce śmierci 8 maja 1973
Bethesda
Przebieg służby
Siły zbrojne USMC logo.svg US Marine Corps
Stanowiska dowódca: 1. Dywizji Marines, 1. Korpusu Amfibijnego Marines, komendant Korpusu Piechoty Morskiej
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
Odznaczenia
Medal Honoru (Stany Zjednoczone) Krzyż Marynarki Wojennej  (Stany Zjednoczone) Navy Distinguished Service Medal  (Stany Zjednoczone) Navy Presidential Unit Citation Navy Unit Commendation Marine Corps Expeditionary Medal Nicaraguan Campaign Medal Mexican Service Medal Haitian Campaign Medal Allied Victory Medal Yangtze Service Medal American Defense Service Medal American Campaign Medal Asiatic-Pacific Campaign Medal World War II Victory Medal Order Drogocennego Trójnogu IV klasy (Chiny) Order Abdóna Calderóna I klasy (Ekwador) Wielki Oficer Legii Honorowej (Francja) Médaille Militaire (Francja) Distinguished Service Medal (Haiti) Rycerz Krzyża Wielkiego Orderu Oranje-Nassau (Holandia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Lotniczej (Peru) Krzyż Towarzyski Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Honorowy Rycerz Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (Wielka Brytania)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Gen. Alexander Vandergrift w swoim namiocie na Guadalcanal

Alexander Archer Vandegrift (ur. 13 marca 1887 w Charlottesville, zm. 8 maja 1973 w Bethesda) – amerykański dowódca wojskowy, generał US Marine Corps (piechoty morskiej) z okresu II wojny światowej. Jedyny oficer Korpusu, który – będąc w czynnej służbie – został czterogwiazdkowym generałem.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Vandegrift urodził się w Charlottesville, w Wirginii. Studiował na University of Virginia a 22 stycznia 1909 został przyjęty do Korpusu Piechoty Morskiej w stopniu podporucznika.

Wojny bananowe[edytuj | edytuj kod]

Po odbyciu szkolenia w Szkole Oficerskiej Korpusu (ang.: Marine Officers' School) w Port Royal w Karolinie Południowej i rutynowej służbie koszarowej w Portsmouth, New Hampshire, został wysłany w rejon Morza Karaibskiego, gdzie – w październiku 1912 brał udział w ataku na Wzgórze Coyotepe w Nikaragui oraz w zdobyciu i okupacji Veracruz w Meksyku (kwiecień–lipiec 1914).

W grudniu 1914, po awansowaniu na porucznika, Podjął dalszą naukę w koszarach Marines w Filadelfii. Po zakończeniu szkolenia został przydzielony do 1.Brygady i wysłany na Haiti celem zwalczania bandyckiej szajki zwanej "Cacos" w okolicach miejscowości Le Trou i Fort Capois.

W sierpniu 1916 został awansowany do stopnia kapitana i skierowany do służby policyjnej w Port-au-Prince, gdzie przebywał do grudnia 1918. Wrócił ponownie na Haiti w lipcu 1919 by służyć w szeregach w tzw. "Gendarmerie d'Haiti" jako inspektor policji. W czerwcu 1920 otrzymał awans na majora.

Lata 1920–1930[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 1923 wrócił do USA i został przydzielony do bazy Marines w Quantico, Wirginia. Ukończył Kurs Dowódców Polowych w maju 1926, po czym został skierowany do Bazy Marines w San Diego w Kalifornii jako zastępca szefa sztabu.

W lutym 1927, wysłany został do Chin jako oficer operacyjny 3. Brygady z siedzibą w Tiencinie. We wrześniu 1928 został wezwany do Waszyngtonu gdzie posadzono go za biurkiem w Dziale Finansowym Dowództwa Korpusu. W tym czasie został awansowany na podpułkownika.

Ponownie wysłany do Chin w czerwcu 1935, Vandegrift służył jako dowódca ochrony ambasady amerykańskiej w Pekinie. Mianowany pułkownikiem we wrześniu 1936 wezwany został do Głównej Kwatery Korpusu (HQMC) w Waszyngtonie, gdzie został wyznaczony na sekretarza Komendanta Korpusu. W marcu 1940 został zastępcą Komendanta i jednocześnie awansowany na generała brygady.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Generał Alexander Vandegrift został wyznaczony na dowódcę 1. Dywizji Marines (1.DMar) w listopadzie 1941, a więc na krótko przed wejściem Stanów Zjednoczonych do wojny. W maju 1942, już jako generał-major pożeglował ze swoją dywizją na wody południowego Pacyfiku. 7 sierpnia 1942, w archipelagu Wysp Salomona, dowodził lądowaniem 1.DMar w pierwszej na dużą skalę ofensywie przeciw Japończykom oraz w czteromiesięcznych walkach swej dywizji.

Za wybitną postawę i nienaganne dowodzenie 1.DMar w czasie walk na Guadalcanalu, Tulagi, i Gavutu, został odznaczony Navy Cross i najwyższym odznaczeniem amerykańskim – Medalem Honoru.

W lipcu 1943 przejął dowodzenie 1. Korpusu Amfibijnego Marines i na tym stanowisku przeprowadził operację desantową w Zatoce Empress Augusta na wyspie Bougainville 1 listopada 1943. Po ustanowieniu przyczółka został odwołany do Waszyngtonu jako przyszły komendant Korpusu.

Komendant[edytuj | edytuj kod]

W latach 1944–1947 pełnił funkcję komendanta (głównodowodzącego) Korpusu Piechoty Morskiej (US Marine Corps), a dowództwo 1.DMar przekazał swemu dotychczasowemu zastępcy, generałowi Williamowi H. Rupertusowi.

Jako komendant Korpusu wsławił się swoją mową w Izbie Reprezentantów (znaną jako "mowa na kolanach"), w której bronił Korpusu przed zakusami Armii zmierzającej do likwidacji Piechoty Morskiej jako osobnego rodzaju broni. Od 1949 na emeryturze. Zmarł w szpitalu wojskowym w Bethesda w stanie Maryland po długiej i ciężkiej chorobie.

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Podczas walk o Guadalcanal w latach 1942-1943 trzej japońscy żołnierze znaleźli się na tyłach wojsk amerykańskich i rzucili się na gen. Vandergrifta, który znajdował sie na otwartej przestrzeni, siedząc przy stole i pisząc meldunek. Uzbrojony był jedynie w pistolet Colt M1911. Dowódca wyciagnął z kabury swoją broń i zastrzelił wszystkich trzech biegnących w jego kierunku[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Encyklopedia II wojny światowej • Militaria broń osobista, Oxford Educational sp. z o.o. s. 10

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Allan R. Millett, Semper Fidelis, the History of the United States Marine Corps, Nowy Jork 1991, ISBN 0-02-921596-X
  • Joseph N. Mueller, Guadalcanal 1942, the Marines Strike Back, Londyn 1997, ISBN 1-85532-253-6