alfa Andromedae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współrzędne: Astronomia 00h08m23,26s; +29°05'25,60"

Alpheratz
α Andromedae
Gwiazda Alpheratz
Gwiazda Alpheratz
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Andromeda
Rektascensja 00h 08m 23,26s
Deklinacja +29° 05' 25,6"
Odległość 97 ly
29,7 pc
Wielkość obserwowana 2,07m
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy biały olbrzym
Typ widmowy B8IVpMnHg
Wielkość absolutna -0,30m
Alternatywne oznaczenia

alfa Andromedae, Alpheratz (Sirrah, α And) – najjaśniejsza gwiazda (wielkość gwiazdowa 2,07) konstelacji Andromedy, położonej na północny wschód od Pegaza. Sirrah znajduje się na granicy tych gwiazdozbiorów, dlatego bywa również oznaczana jako delta Pegasi (tylko dwie gwiazdy posiadają 2 greckie litery – drugą jest Elnath, beta Tauri/gamma Aurigae), choć nazwa ta nie jest już używana. Razem z α, β i γ Pegasi tworzy na niebie tzw. Wielki Kwadrat Pegaza.

Niebiesko-biały Alpheratz jest gwiazdą podwójną, której składniki znajdują się bardzo blisko siebie, przez co można je rozdzielić jedynie poprzez dokładną analizę widma (układ spektroskopowo podwójny). Większa z gwiazd, zaliczana do typu widmowego B8, jest prawdopodobnie 10-krotnie jaśniejsza od drugiej, a ich okres obiegu wynosi 96,7 doby. Cały układ jest około 200 razy jaśniejszy od Słońca[1].

Większy ze składników Alpheratza jest ponadto najjaśniejszym znanym przedstawicielem podgrupy gwiazd określanej mianem „rtęciowo-manganowych”. Charakteryzują się one niezwykle wysokimi domieszkami rtęci, galu, manganu i europu oraz stosunkowo niewielką ilością wielu innych pierwiastków w atmosferze. Przypuszcza się, że anomalie te są wynikiem rozdzielenia pierwiastków pod wpływem działającej do wewnątrz siły grawitacji gwiazdy oraz wypychającego ciśnienia promieniowania, które inaczej oddziałują na poszczególne pierwiastki[1]. Gwiazda ta jest też zmienną typu α² Canum Venaticorum - jej wielkość zmienia się o 0,04 magnitudo na przestrzeni 23,19 godzin.

Obydwie nazwy gwiazdy, „Alpheratz” i „Sirrah”, pochodzą z oryginalnej arabskiej nazwy صرة الفرس şirrat al-faras - „Pępek konia”, co jest pozostałością po czasach, kiedy gwiazda wchodziła w skład konstelacji Pegaza.

Przedstawienie położenia gwiazdy w gwiazdozbiorze Andromedy


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Jim Kaler: ALPHERATZ (Alpha Andromedae) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2014-10-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]