Alfabet hebrajski
Z Wikipedii
Alfabet hebrajski – alfabet stosowany do zapisu języka hebrajskiego, jidysz, ladino i innych języków żydowskich, wywodzący się z alfabetu aramejskiego, a pośrednio z fenickiego i egipskich hieroglifów. Składa się z 22 znaków, a w przeciwieństwie do alfabetu łacińskiego nie rozróżnia się w nim liter małych i wielkich.
Kierunek pisma: od prawej do lewej.
Litery alfabetu hebrajskiego:
| Zapis | Nazwa | Wymowa | Wartość numeryczna | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Nowoczesny | Tradycyjny | Kursywa hebrajska | |||
| א | א |  |
alef | nieme lub któraś z samogłosek | 1 |
| ב | ב |  |
bet | [b], [v] | 2 |
| ג | ג |  |
gimel | [ɡ] | 3 |
| ד | ד |  |
dalet | [d] | 4 |
| ה | ה |  |
hej/he[1] | [h], [a] | 5 |
| ו | ו |  |
waw | [v], [ɔ̝], [u] | 6 |
| ז | ז |  |
zajin | [z] | 7 |
| ח | ח |  |
chet | [χ] lub [ħ] | 8 |
| ט | ט |  |
tet | [t] | 9 |
| י | י |  |
jod[1]/jud | [j], [i], [ɛ̝] | 10 |
| כך | כך |   |
kaf | [k],[χ] | 20 |
| ל | ל |  |
lamed | [l] | 30 |
| מם | מם |   |
mem | [m] | 40 |
| נן | נן |   |
nun | [n] | 50 |
| ס | ס |  |
samech/samek[1] | [s] | 60 |
| ע | ע |  |
ajin/ain[1] | (spółgłoska gardłowa), nieme lub [a], [ɛ̝], [ɔ̝], [i] | 70 |
| פף | פף |   |
pe | [p],[f] | 80 |
| צץ | צץ |   |
cadi/cade[1] | [ʦ] (polskie c) | 90 |
| ק | ק |  |
kof[1]/kuf | [k], [q] | 100 |
| ר | ר |  |
resz | w starożytności [r], współcześnie [ʁ] | 200 |
| ש | ש |  |
szin | [ʃ] (polskie sz), [s] | 300 |
| ת | ת |  |
taw | [t], [θ] | 400 |
Pięć liter (kaf, mem, nun, pe, cade) przyjmuje na końcu wyrazu inną graficznie formę, zwaną końcową (kaf finale, mem finale itd.). Są to tak zwane "litery królewskie" (sofit).
Kształt liter "pisanych" (kursywy) różni się dość znacznie od pierwowzorów drukowanych.
Niektóre litery zmieniają swoją wymowę (i nazwę) po umieszczeniu wewnątrz kropeczki, tzw. dageszu. Są to np. bet (wymowa – b) → wet (w), chaf (ch) → kaf (k), fej(f) → pej(p), saw (s) → taw(t). W przypadku dodania dageszu do innej litery wzmacniamy ją tylko. Litera szin ma kropkę nad prawym "ramieniem" (lecz nie jest to dagesz) i wtedy wymawiana jest jako "sz". Kropka nad "ramieniem" lewym zmienia nazwę na sin i wymowę na "s".
Judaizm uznaje graficzną formę alfabetu za świętą; mistycy żydowscy uważali je za nośniki duchowych mocy, a ich znajomość za sposób przybliżania się do Boga.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Nazwa użyta w trzecim wydaniu Biblii Tysiąclecia, np. w Lamentacjach (Pallottinum, Poznań – Warszawa 1990, ISBN 83-7014-218-4)
|
|||||||||||||||||||
