Alger Hiss

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alger Hiss
Inauguracyjna konferencja ONZ w San Francisco 26 czerwca 1945, przemawia Harry Truman, na prawo Edward Stettinius i Alger Hiss
Alger Hiss w czasie odbywania kary w więzieniu Lewisburg

Alger Hiss (ur. 11 listopada 1904 w Baltimore, zm. 15 listopada 1996 w Nowym Jorku) – amerykański prawnik, urzędnik Departamentu Stanu USA (ostatecznie w randze zastępcy Sekretarza Stanu USA), doradca prezydenta Franklina Delano Roosevelta w trakcie konferencji jałtańskiej, pełniący obowiązki sekretarza generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w czasie jej powoływania (1945).

Zdemaskowany jako agent sowieckiego GRU i skazany w 1950 na pięć lat więzienia[1]. Odbył trzy lata i osiem miesięcy kary, w więzieniu Lewisburg. W odszyfrowanych w ramach Projektu Venona depeszach sowieckich występował pod kryptonimem ALES[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. W sierpniu 1948 Whittaker Chambers stawił się przed komisją senacką (badającą działalność antyamerykańską) i zeznał, że Alger Hiss był sowieckim szpiegiem. Przeprowadzone, na podstawie zeznań Chambersa, śledztwo federalne doprowadziło do oskarżenia Hissa o szpiegostwo na rzecz ZSRR. Proces w 1949 uwolnił Hissa od zarzutu szpiegostwa. Proces w 1950, po ujawnieniu przechowywanej przez Chambersa korespondencji Hissa, doprowadził do wyroku 5 lat więzienia dla Hissa za krzywoprzysięstwo, którego dopuścił się zeznając pod przysięgą w procesie o szpiegostwo, ze nie był agentem ZSRR (Hiss nie mógł być zgodnie z prawem ponownie sądzony i skazany za szpiegostwo)
  2. "Wywiad wojskowy musiał wprawdzie oddać silniejszemu politycznie NKGB Fuchsa oraz większość najważniejszych agentów z okresu międzywojennego, ale udało mu się zatrzymać przynajmniej jednego, którego Centrala bardzo zazdrościła sąsiadom w 1945 roku. Gorski wysłał do Centrali sprawozdanie z rozmowy, jaką Achmerow przeprowadził z Algerem Hissem (pseudonim ALES), który od dziesięciu już lat pracował dla GRU. Wprawdzie Hiss był dyplomatą wysokiego szczebla, ale Achmerow tłumaczył mu, że GRU w zasadzie nie interesuje się specjalnie dokumentami Departamentu Stanu, a więc on i jego niewielka siatka złożona w większości z krewnych powinna skoncentrować się na informacjach o charakterze militarnym. Jednak jesienią 1944 roku rola Hissa stała się znacznie ważniejsza, ponieważ włączył się aktywnie do przygotowań ostatniej wojennej konferencji Wielkiej Trójki w lutym 1945 roku w Jałcie na Krymie." Christopher Andrew, Wasilij Mitrochin, Archiwum Mitrochina, t. I. KGB w Europie i na Zachodzie, Poznań 2009, Wyd. Rebis, Wyd. II poprawione, ISBN 978-83-7510-348-9 s.226.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]