Alhambra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy twierdzy kalifów. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Alhambra
Alhambra, Generalife and Albayzín, Granada
a
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Patio Arrayanes.jpg
Kraj Hiszpania
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, III, IV
Charakterystyka #314
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1984
na 8. sesji
Dokonane zmiany 1994
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Andaluzji
Mapa lokalizacyjna Andaluzji
AlhambraAlhambra, Generalife and Albayzín, Granada
Alhambra
Alhambra, Generalife and Albayzín, Granada
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
AlhambraAlhambra, Generalife and Albayzín, Granada
Alhambra
Alhambra, Generalife and Albayzín, Granada
Ziemia 37°10′37″N 3°35′24″W/37,176944 -3,590000Na mapach: 37°10′37″N 3°35′24″W/37,176944 -3,590000
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Alhambra (arab. al hamra, dosł. "czerwona") – warowny zespół pałacowy w Grenadzie w andaluzyjskim regionie Hiszpanii, zbudowany w latach 12321273 i rozbudowywany do XIV wieku[1]. Jej rozbudowa trwała za panowania emirów z dynastii NasrydówJusufa I i Muhammada V[2]. Alhambra była twierdzą mauretańskich kalifów.

Zabytek arabskiego budownictwa w Europie. Składa się z pałacu z kilkoma dziedzińcami i dekorowanymi salami, Alkazaby, Generalife – letniej rezydencji z ogrodami oraz z samych ogrodów znajdujących się na całym wzgórzu. Wewnątrz jest Patio de los Leones (podwórze lwów) z wodotryskiem opartym na 12 lwach; do dziedzińca tego przylegają 4 sale: jedna z nich, Sala de las Dos Hermanas (sala dwóch sióstr), zwana tak z powodu dwóch jednakowych płyt marmurowych w podłodze. Dziedzińce okolone cienistymi kolumnadami; wiele chłodnych zakątków, ogródki z płynącą wodą, na zewnątrz zaś balkony, z których roztaczają się widoki[3]. Ornamenty przedstawiają wersety Koranu[4].

Alhambra była ostatnim punktem oparcia Arabów w Hiszpanii. Do roku 1492, w którym została zdobyta, była siedzibą emirów Grenady. Przez długi czas służyła za więzienie, później (w XIX w.) została odbudowana z zachowaniem pierwotnego stylu[3].

Proporcje elementów twierdzy opierają się następującej zależności matematycznej. Podstawą wszystkich elementów (budynków, elewacji) jest kwadrat oraz kolejno tworzone prostokąty o podstawie równej bokowi kwadratu i wysokości równej przekątnej poprzedniej figury. Wysokości kolejnych figur tworzą wtedy ciąg a, a \sqrt 2, a \sqrt 3, a \sqrt 4, a \sqrt 5 \ldots[5].

Twierdza Alhambra została w 1984 roku wpisana na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

15 września 1890 r. w Alhambrze wybuchł trzeci, a zarazem największy w historii pałacu pożar. Ogień dostał się do następujących pomieszczeń: Torre de Comares, Sala de la Barca i do galerii znajdującej się niedaleko Patio de los Leones. Dzięki zaangażowaniu lokalnego malarza Manuela Gómeza-Moreno González pałac udało się odrestaurować[6].

Przypisy

  1. Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 8. ISBN 83-85001-89-1.
  2. Praca zbiorowa: Sztuka świata. T. 4. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1990, s. 222. ISBN 83-213-3549-7.
  3. 3,0 3,1 Encyklopedia "Ultima Thule", 1927.
  4. Lesley Firth (pod red.): Gdzie jest...?. Kingfisher Books - Ossolineum, 1992, s. 91. ISBN 83-04-03990-7.
  5. Kara Alison, Valerie Falconieri, Angela Kramer, Samuel B. Lupowitz: The Alhambra (ang.). 30 kwietnia 2010. [dostęp 19-09-2013].
  6. Carolina Molina: Manuel Gómez-Moreno González: El hombre que lo dió todo por Granada (hiszp.). El legado Andalusí, 22 kwietnia 2009. [dostęp 08-08-2012].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]