Ali Abd Allah Salih

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ali Abd Allah Salih
علي عبد الله صالح
President Ali Abdullah Saleh.jpg
Data i miejsce urodzenia 21 marca 1942
Al-Ahmar
Jemen 1. Prezydent Jemenu
Przynależność polityczna Generalny Kongres Ludowy
Okres urzędowania od 22 maja 1990
do 25 lutego 2012
Poprzednik urząd ustanowiony
Następca Abd Rabu Mansur Hadi
Jemeńska Republika Arabska 6. Prezydent Jemenu Północnego
Przynależność polityczna Generalny Kongres Ludowy
Okres urzędowania od 17 lipca 1978
do 22 maja 1990
Poprzednik Abdul Karim Abdullah al-Araszi
Następca urząd zniesiony
Odznaczenia
Order José Martí
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Ali Abd Allah Salih
marszałek polny
Przebieg służby
Lata służby 1958-2012
Siły zbrojne  Jemen
Główne wojny i bitwy Wojna domowa w Jemenie (1994), Rewolucja w Jemenie (2011-2012)
Ali Abd Allah Salih i Mu’ammar al-Kaddafi. (1990)
Ali Abd Allah Salih i William J. Fallon. (2007)

Ali Abd Allah Salih, علي عبد الله صالح (ur. 21 marca 1942 w Al-Ahmarze) – jemeński polityk i wojskowy, prezydent Jemenu Północnego w latach od 17 lipca 1978 do 22 maja 1990, a następnie prezydent Jemenu od 22 maja 1990 do 25 lutego 2012.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Sprawował urząd prezydenta Jemeńskiej Republiki Arabskiej (Jemen Północny) od 1978 do 1990 i został w 1990 prezydentem nowo powstałego państwa Jemen. Został pierwszym prezydentem Jemenu wybranym bezpośrednio w wyborach prezydenckich w 1999, otrzymując 96% głosów; pozostali kontrkandydaci byli członkami Generalnego Kongresu Ludowego (GKL), któremu przewodniczy Salih, chociaż wystartowali jako kandydaci niezależni. W referendum w 2001 przedłużono kadencję prezydenta do siedmiu lat. 20 września 2006 Salih został wybrany z poparciem 77,2% na kolejną siedmioletnią kadencję.

W styczniu 2011 przeciwko władzy prezydenta Saliha wybuchła rewolucja. Próbę zakończenia konfliktu podjęła Rada Współpracy Zatoki Perskiej, która prowadziła negocjacje między stroną rządową i opozycją. Pomimo wynegocjowania porozumienia o transferze władzy, Salih dwukrotnie odmawiał jego podpisania. 3 czerwca 2011 prezydent został ranny w czasie ataku bombowego na pałac prezydencki. Następnego dnia udał się na leczenie do Arabii Saudyjskiej, a jego obowiązki w kraju przejął wiceprezydent Abd Rabu Mansur Hadi. W ciągu miesiąca przeszedł ponad osiem operacji. Salih do kraju powrócił 23 września 2011, przejmując ponownie pełną władzę[1]. Oświadczył 8 października, iż zamierza dobrowolnie zrzec się władzy. Salih powiedział Odrzucam władzę (...) i zrzeknę się jej w nadchodzących dniach[2]. W wywiadzie z 14 listopada 2011 prezydent Salih ogłosił, iż jest gotowy ustąpić w ciągu 90 dni na warunkach dyktowanych przez GCC. Poinformował, iż armia nadal będzie zwalczać ekstremistów islamskich i wyraził zaniepokojenie, opozycja działa z Al-Kaidą na co są niezbite dowody[3]. 21 listopada opozycja parafowała plan GCC i potwierdziła, że prezydent Salih jest gotów podpisać porozumienie[4].

23 listopada 2011 Salih przybył do stolicy Arabii Saudyjskiej, Rijadu, aby podpisać porozumienie o przekazaniu władzy na mocy warunków przedstawionych przez Radę Współpracy Zatoki Perskiej (GCC)[5]. Dokument, który został podpisany przez Saliha, gwarantował mu immunitet w kraju przed sądzeniem za czyny popełnione podczas powstania w Jemenie. Dokument podpisali w obecności króla Arabii Saudyjskiej Abdullaha al Sauda także przedstawiciele jemeńskiej opozycji. Na mocy porozumienia władza wykonawcza przeszła w ręce wiceprezydenta Abd Rabu Mansura Hadiego na okres 90 dni. Salih zachował w tym czasie honorowy tytuł prezydenta. W ciągu 90 dni w kraju przeprowadzone miały zostać wybory prezydenckie z Hadim jako jedynym kandydatem, potwierdzające jego mandat społeczny, a także miał zostać utworzony nowy rząd na czele z premierem wywodzącym się z szeregów opozycji. Data wyborów została później wyznaczona na 21 lutego 2012. W ciągu kolejnych 2 lat przejściowe władze miały opracować projekt nowej konstytucji i zorganizować wybory parlamentarne i prezydenckie[6][7][8][9].

4 grudnia 2011 powołano w Jemenie 14-osobową Radę Wojskową. 10 grudnia 2011 zaprzysiężono nowy rząd pod kierownictwem Mohammeda Basindawy do którego weszli opozycjoniści jak i stronnicy Saliha. 21 stycznia 2012 parlament uchwalił ustawę, dającą prezydentowi Salihowi immunitet, dzięki któremu nie odpowie za śmierć setek ludzi podczas powstania[10]. Salih poprosił naród o przebaczenie za błędy podczas jego rządów. Stało się to podczas jego wylotu z kraju. Poleciał do Omanu, skąd przygotowana została jego podróż na rekonwalescencje do Stanów Zjednoczonych[11]. Do kraju powrócił 25 lutego 2012. Tego dnia na prezydenta zaprzysiężony został jedyny kandydat z wyborów, które odbyły się cztery dni wcześniej, dotychczasowy wiceprezydent Abd Rabu Mansur Hadi[12]. 27 lutego 2012 uroczyście przekazał władzę Hadiemu podczas uroczystej ceremonii w Sanie. Zapowiedział, iż zamierza udać się z rodziną na emigrację do Etiopii[13].

Przypisy

  1. Wielkie zaskoczenie w Jemenie – prezydent wrócił do kraju (pol.). wp.pl, 2011-09-23. [dostęp 2011-09-24].
  2. Na to wszyscy czekali - prezydent chce odejść (pol.). wp.pl, 2011-10-08. [dostęp 2011-10-08].
  3. EXCLUSIVE: Yemen's Saleh 'to step down within 90 days' (ang.). France 24, 2011-11-15. [dostęp 2011-11-15].
  4. Yemen's Saleh 'agrees' to transfer power (ang.). France 24, 2011-11-22. [dostęp 2011-11-22].
  5. Yemen leader set to sign power-transfer deal (ang.). France 24, 2011-11-23. [dostęp 2011-11-23].
  6. Yemen's leader signs power-transfer deal (ang.). Al Jazeera, 2011-11-23. [dostęp 2011-11-23].
  7. Yemen to hold presidential vote on Feb 21 (ang.). emirates247.com, 27 listopada 2011. [dostęp 2011-11-27].
  8. Yemeni vice president sets early presidential elections for Feb. 21, 2012 (ang.). english.cntv.cn, 27 listopada 2011. [dostęp 2011-11-27].
  9. Prezydent przekaże władzę. Wybory w lutym (pol.). rp.pl, 26 lutego 2011. [dostęp 2011-11-27].
  10. "Prezydent musi zostać stracony" - wielka demonstracja (pol.). wp.pl, 22 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-22].
  11. Yemen's Saleh leaves for Oman (ang.). Al Jazeera, 22 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-22].
  12. Dostał prawie 100% głosów. Był... jedynym kandydatem (pol.). wp.pl, 25 lutego 2012. [dostęp 2012-02-25].
  13. Po 33 latach oddał władzę - "Osądzić mordercę" (pol.). wp.pl, 27 lutego 2012. [dostęp 2012-02-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]