Alice in Chains (album)

	Alice in Chains
	Okładka albumu
	Album studyjny grupy Alice in Chains
Wydany	7 listopada 1995
Nagrywany	kwiecień – sierpień 1995 w Bad Animals Studio w Seattle
Gatunek	metal alternatywny, grunge, sludge metal
Długość	64:51
Wytwórnia	Columbia
Producent	Toby Wright, Alice in Chains
	Płyta po płycie
	Single z albumu Alice in Chains
	„Grind”; Wydany: 1995; „Heaven Beside You”; Wydany: 1996; „Over Now (Unplugged version)”; Wydany: 1996; „Again”; Wydany: 1996;

Alice in Chains – trzeci album studyjny amerykańskiej grupy muzycznej Alice in Chains. Wydany został 7 listopada 1995 roku nakładem wytwórni fonograficznej Columbia^[2]. Producentem albumu został Toby Wright, współpracujący wcześniej z takimi zespołami jak Slayer czy Corrosion of Conformity^[3]. Nagrania zrealizowano od kwietnia do sierpnia 1995 roku w studiu Bad Animals Studio w Seattle^[1]. W momencie wydania, album zadebiutował na pierwszej pozycji zestawienia Billboard 200^[4]. Jest to drugi album zespołu, który osiągnął szczyt tego notowania. 4 marca 1997 roku album uzyskał certyfikację 2× platyny, za sprzedaż dwóch milionów kopii w Stanach Zjednoczonych^[5]. Certyfikat został przyznany przez Recording Industry Association of America. Za warstwę tekstową odpowiada niemalże w całości wokalista Layne Staley. Wyjątki stanowią jedynie singlowe utwory „Grind”, „Heaven Beside You” oraz „Over Now”, które są autorstwa gitarzysty Jerry'ego Cantrella. Jest on także głównym kompozytorem, choć w porównaniu do poprzednich wydawnictw, duży udział w komponowaniu mieli również basista Mike Inez oraz perkusista Sean Kinney. Ze względu na swój mroczny i depresyjny klimat, album bardzo często uznawany jest za kontynuację bardzo dobrze przyjętego albumu Dirt^[6]. Warstwa liryczna, w głównej mierze stworzona przez Staleya, ponownie w większości odnosi się do uzależnienia narkotykowego. Ponadto zespół porusza także takie kwestie jak depresja, śmierć, gniew, samotność czy relacje międzyludzkie. Album Alice in Chains jest także ostatnim albumem studyjnym w którym udział wziął wokalista Layne Staley^[6].

Grupa otrzymała dwie nominacje do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance za utwory „Grind” oraz „Again”^[7]^[8]. Teledysk do tego ostatniego uzyskał także nominację do MTV Video Music Awards w kategorii Best Hard Rock Video^[9]. Album jest znany również pod nazwą Tripod^[6]. Okładka ukazująca suczkę na trzech łapach, jest bezpośrednim nawiązaniem do panującej wówczas sytuacji w zespole. Trzy nogi symbolizują trzy płyty zespołu, natomiast brak jednej nogi symbolizuje coraz większe oddalanie się Staleya od grupy^[6].

Kontekst[edytuj]

Po wydaniu w 1994 roku albumu EP Jar of Flies, zespół zagrał jeszcze dwa koncerty w Stanach Zjednoczonych oraz Japonii. Po zakończeniu trasy, wokalista grupy Layne Staley udał się na leczenie odwykowe, spowodowane uzależnieniem od heroiny^[10]. W lipcu grupa planowała wyruszyć we wspólną trasę koncertową z zespołami Metallica oraz Suicidal Tendencies, jednak na kilka dni przed rozpoczęciem trasy, Staley ponownie powrócił do nałogu^[10], co w konsekwencji zmusiło zespół do odwołania swojego udziału w tournee^[11]. W zespole zaczęły narastać wewnętrzne konflikty. Perkusista Sean Kinney odmówił dalszej współpracy ze Staley'em, po tym jak ten przyszedł na próbę zespołu pod wpływem narkotyków^[11]^[12]. Na temat zespołu zaczęło pojawiać się w prasie coraz więcej plotek. Bardzo dużo miejsca prasa poświęcała wokaliście. Uzależnienie Staleya stało się głównym tematem dla wielu pism. Muzyk odnosząc się do pomówień ze strony prasy, w wywiadzie udzielonemu magazynowi z Seattle powiedział:

Dowiedziałem się przez internet że mam AIDS. Wyczytałem także że nie żyję. Byłem w San Francisco na Lollapaloozie i jedna dziewczyna przeszła obok mnie i zatrzymała się jakby zobaczyła ducha. I powiedziała „Ty żyjesz” A ja na to „Faktycznie, masz rację, wow”^[12].

Magazyn Spin napisał: „Klipy Alice to takie mini podróże przez życie ćpuna, heroinowe uzależnienie i walka z nim to obraz poetyki, jaką buduje Layne, coś na podobieństwo syreniego śpiewu”^[11]. Muzycy dementowali tego rodzaju informacje. Po tych wszystkich wydarzeniach, grupa za pośrednictwem swojego rzecznika opublikowała w prasie oświadczenie informujące o zawieszeniu działalności^[11]^[13]. W późniejszym wywiadzie gitarzysta Jerry Cantrell tak oto wspomniał tę sytuację:

Przygotowaliśmy finalne oświadczenie dla prasy, kiedy zdecydowaliśmy się rozstać. Byliśmy jak przepełniona gąbka, którą trzeba było wycisnąć. Poważnie potrzebowaliśmy czasu, żeby usiąść na spokojnie i zacząć wszystko na świeżo. Zdecydowanie nie jesteśmy idealnymi ludźmi, ale nie przepraszam za to gówno. Robię co mogę najlepszego, mając do dyspozycji to co mam, tak jak pozostali w tym zespole^[11].

W czasie kiedy zespół miał przerwę, muzycy zajęli się pobocznymi projektami muzycznymi. Jerry Cantrell nagrał utwór „I've Seen All This World I Care to See” na trybutową płytę poświęconą Willie Nelsonowi^[11], oraz rozpoczął przygotowania do nagrania pierwszego solowego albumu^[10]. Sean Kinney wraz z Johnnym Cashem pojawił się w duecie w utworze „Time of Preachenr” który pojawił się na składankowym albumie Twisted Willie poświęconym Nelsonowi^[11]. W październiku 1994 roku gitarzysta grupy Pearl Jam Mike McCready utworzył zespół Gacy Bunch^[14]. Do współpracy muzyk zaprosił Layne'a Staleya, basistę Johna Bakera Saundersa oraz perkusistę Barretta Martina^[14]. Zespół niedługo potem zmienił nazwę na Mad Season^[14]^[15]. Efektem współpracy muzyków jest album zatytułowany Above^[12], który ukazał się 14 marca 1995 roku. Grupa zagrała okazjonalnie kilka koncertów w Seattle. Staley stał się głównym autorem tekstów oraz projektantem okładki^[12]. Płyta uzyskała w Stanach Zjednoczonych status złotej. Zespół wydał jeszcze album Live at The Moore, będący zapisem koncertu w Moore Theatre w Seattle. Jerry Cantrell w jednym z wywiadów tak odniósł się do projektu muzycznego Mad Season oraz albumu Above:

Myślę, że album ten jest cholernie dobry. Kiedy po raz pierwszy go usłyszałem, byłem zazdrosny jak cholera. To było tak, jakby ktoś podprowadził Ci twoją dziewczynę. Ale po tej reakcji początkowej, zobaczyłem ich na żywo w Moore Theater i byłem z nich tak dumny, że prawie się rozpłakałem, kiedy widziałem jak grali, a potem się wkurzyłem, bo nie grałem z nimi (śmiech). Rozmawiałem z Layne'm wiele na temat tej płyty. Była to dla niego bardzo dobra sprawa, bo dzięki temu pozbył się wielu złych rzeczy ze swojej głowy(…) Żywię do niego najwyższy szacunek za to, co zrobił. Layne w najpiękniejszy sposób wśród ludzi jakich znam, mówi o strasznych rzeczach^[11].

W tym samym czasie, basista zespołu Mike Inez dołączył do zespołu Slash's Snakepit^[16]. Z grupą nagrał debiutancki album studyjny zatytułowany It's Five O'Clock Somewhere^[12]^[17], oraz odbył trasę promującą wydawnictwo^[6]. W styczniu 1995 roku Jerry Cantrell, Mike Inez oraz Sean Kinney, rozpoczęli wspólne próby przygotowujące do nagrania nowej płyty^[10]^[14]. Wspólne próby trwały do kwietnia. Następnie Cantrell zarezerwował trzy miesiące w studiu Bad Animals. Przed rozpoczęciem nagrań, do zespołu został zaproszony Layne Staley^[12]^[6]. W jednym z późniejszych wywiadów wokalista wyznał:

Czuliśmy się rozbici, mieliśmy poczucie jakbyśmy się nawzajem zdradzili^[12].

Nagrywanie, produkcja[edytuj]

Prace nad albumem rozpoczęły się w kwietniu 1995 roku w Bad Animals Studio w Seattle. Do roli producenta muzycznego został zatrudniony Toby Wright, mający za sobą współpracę z takimi grupami muzycznymi jak Slayer oraz Corrosion of Conformity^[3]. Współpraca z Dave Jerdenem była niemożliwa ze względu na konflikt ze Staley'em, jaki zrodził się podczas prac nad albumem Dirt w 1992 roku^[6]. Duża cześć materiału została skomponowana jeszcze w czasie kiedy Cantrell przygotowywał materiał przeznaczony na swój solowy album^[10]. Zespół oddał w ręce Staleya taśmy demo z nagranym materiałem, aby ten mógł dopisać teksty^[10]. W trakcie trwania nagrań, do radia wyciekła wersja demo utworu „Grind”, i była emitowana w głównych stacjach radiowych^[18]. Proces nagrań został ukończony w sierpniu 1995 roku. W jednym z wywiadów Cantrell tak wspominał okres prac nad albumem:

Wydaliśmy kupę kasy na nagrywanie. Nie spieszyliśmy się, pozwoliliśmy sobie by materiał był taki, jakiego sobie życzymy. Przychodziliśmy do studia z zegarkiem w ręku, w systemie zmianowym. Mike pojawiał się ze mną rano, potem Layne, a następnie Sean. Spędziliśmy w ten sposób pięć miesięcy. Wykończyło nas to. Demo tej płyty nagrywaliśmy w miejscu zwanym Bear Creek. Znajdowało się ono nad jeziorem i było tam całe mnóstwo cholernie głośnych żab, tak więc wystawiliśmy mikrofony na zewnątrz i zaczęliśmy je nagrywać, kosztowało nas to 10 000 dolców przez tydzień i była to jedyna rzecz, jaką stamtąd wynieśliśmy, kiedy więc nagraliśmy taki numer, upewniliśmy się, żeby te żaby się w nim pojawiły…^[14].

Produkcją muzyczną oraz miksem płyty zajął się Toby Wright, masteringiem Stephen Marcussen w Marcussen Mastering Studio, inżynierem dźwięku został Tom Nellen, a zdjęcia wykonał współpracujący z zespołem od czasów albumu Facelift Rocky Schenck^[1]. W jednym z wywiadów, Cantrell odniósł się do współpracy ze Staley'em podczas prac nad materiałem:

Layne jest niesamowity. Poszliśmy na zewnątrz i graliśmy w piłkę, kiedy on nagrywał partie wokalne. Po powrocie okazało się, że ma już gotowych 5 rewelacyjnych numerów. Toby posłuchał tego i powiedział: nie mogę Ci powiedzieć, żebyś cokolwiek zrobił w inny sposób^[11].

Muzyka[edytuj]

Kompozycje oraz teksty[edytuj]

Album Alice in Chains jest pierwszą płytą studyjną w której nagraniu brał udział Mike Inez

Większość materiału została nagrana przez Cantrella w okresie kiedy przygotowywał on muzykę na swój pierwszy solowy album. Ze względu na panujący mroczny oraz depresyjny klimat, płyta bardzo często uznawana jest za kontynuację bardzo dobrze przyjętego albumu Dirt. Na płycie dominują kompozycje utrzymane w mocnym metalowym brzmieniu, opartym o wolne i toporne gitarowe riffy, z elementami melancholii, psychodelii oraz „brudnego” grunge'owego brzmienia, tworząc tym samym spójność zawartych na albumie utworów. Tym razem w porównaniu do poprzednich płyt zespołu, nie ma zdecydowanej dominacji jeśli chodzi o komponowanie muzyki. Większość utworów to współpraca Cantrella, Ineza oraz Kinneya. Wyjątkiem na albumie jest utwór „Head Creeps” skomponowany przez Staleya. Jest on trzecim utworem skomponowanym przez wokalistę. Wcześniej muzyk skomponował utwory „Hate to Feel” oraz „Angry Chair”^[19]. Jon Wiederhorn z magazynu Rolling Stone recenzując album nazwał go „wyzwalającym i pouczającym”, a utwory określił jako „zaskakujące i zdumiewające”^[20]. Cantrell określając muzykę zawartą na nowym wydawnictwie stwierdził: „Nasza muzyka to przykład zrobienia czegoś brzydkiego w sposób piękny”^[10].

Warstwa liryczna zawarta na albumie jest niemalże w całości autorstwa Layne'a Staleya. Tematyka albumu jest swego rodzaju kontynuacją tej zapoczątkowanej na albumie Dirt. Jeden z dziennikarzy recenzujących album napisał: „Jeśli Dirt było dziennikiem cierpienia i złości spowodowanych nałogiem, zdradą i obłudą, to Alice in Chains dokumentuje przykre następstwa konfliktu, usiłowanie poskładania rozbitych kawałków”^[12]. Na płycie dominują teksty poruszające takie wątki jak uzależnienie narkotykowe, samotność, śmierć oraz depresja. Staley wypowiadając się na temat tekstów zawartych na albumie powiedział:

Napisałem po prostu to co było w mojej głowie, te teksty są luźne. Pieprzyć to. Potrafię napisać dobrą muzykę, a jeśli czuję się dobrze i chce mi się śmiać, to się śmieję. W tych utworach nie ma jakiejś głębokiej podświadomości. To po prostu obraz tego co się dzieje w mojej głowie. Mieliśmy takie momenty kiedy było dobrze, ale mieliśmy też takie chwile kiedy było źle. Napisaliśmy po prostu o byciu człowiekiem przez kilka miesięcy^[10].

Jerry Cantrell odnosząc się do okresu w jakim album był nagrywany powiedział:

Pozwoliliśmy temu całemu gównu wyjść na tym albumie. Było to często przygnębiające, a robienie tego było jak wyrywanie włosów, lecz była to najfajniejsza pieprzona rzecz i cieszę się, że przez to przeszedłem. Będę pielęgnować to wspomnienie na zawsze^[12].

Cantrell komentując warstwę tekstową utworów zawartych na albumie, na temat kompozycji „Grind” powiedział że tekst jest adresowany do wszystkich tych dziennikarzy, którzy wypisywali zarówno o zespole jak i o wokaliście nieprawdziwe informacje. „Odwoływanie tras koncertowych, wewnętrzne problemy. Tworzyły się na nasz temat różnego rodzaju plotki, które dochodziły także do nas. Wiele razy słyszałem że jestem martwy, tak samo było w przypadku Layne'a. Dodatkowo często mówiono że Layne stracił palce, albo nogi”^[6]. Utwór „Heaven Beside You” napisany przez Cantrella odnosi się do relacji partnerskich. Muzyk wyznaje w nim swoje rozstanie z dziewczyną po siedmiu latach wspólnego życia^[6]. Tekst kompozycji „Over Now” mimo iż również opowiada o relacjach międzyludzkich, to wielu fanów w swoim czasie odebrało go jako zapowiedź ostatecznego upadku zespołu. Tytuł utworu w tłumaczeniu oznacza koniec^[6]. Singlowy utwór „Again” autorstwa Staleya opowiada o możliwości wybaczania za popełnione wcześniej błędy. Ponadto w utworze pojawiają się odniesienia do zdrady najbliższej osoby^[6]. Utwór „God Am” autorstwa wokalisty porusza tematykę wiary w istnienie Boga. Wokalista w tekście wyraża swoją opinię, frustrację na temat wiary^[6]. Teksty utworów do kompozycji „Head Creeps” oraz „Sludge Factory” w całości są poświęcone uzależnieniu narkotykowemu^[6].

Wydanie, odbiór, promocja[edytuj]

Recenzje
Wydawca	Ocena
Allmusic	^[2]
Rolling Stone	^[20]
The New York Times	(Korzystne)^[21]
Entertainment Weekly	(C)^[22]
Q	^[23]
Teraz Rock	^[14]
Ultimate-guitar.com	^[24]

6 października 1995 roku zespół wydał studyjną wersję utworu „Grind” dla radia poprzez satelitarne łącze nadrzędne^[6]. Premiera albumu nastąpiła 7 listopada 1995 roku. Wydawnictwo ukazało się nakładem wytwórni fonograficznej Columbia^[2]. Album zatytułowany został po prostu Alice in Chains, choć początkowo miał zostać wydany pod nazwą Tripod^[6]. Sean Kinney wspomniał w jednym z wywiadów znaczenie nazwy:

Jako dzieciak roznosiłem gazety. I bez przerwy ganiał mnie pies z trzema nogami. Wołano na niego Tripod. Był naprawdę wredny. Chciałem nazwać płytę Tripod, ale koledzy się nie zgodzili^[14].

Album w momencie wydania zadebiutował na szczycie zestawienia amerykańskiej listy Billboard 200^[4]. Jest to drugi album w dyskografii zespołu który osiągnął szczyt tego zestawienia. Poprzednio uczyniła to rok wcześniej EP-ka Jar of Flies^[4]. Ponadto album dotarł do 5. pozycji australijskiej listy ARIA Charts. Płyta otrzymała wiele pochlebnych recenzji. Magazyn Rolling Stone określił album jako „odrodzenie musicalu”^[20], natomiast The New York Times zauważył że album w przeciwieństwie do surowych zakłóceń charakterystycznych dla muzyki grunge, prezentuje wytyczone staranne warstwy^[21]. Wydawnictwo było promowane przez trzy single - „Grind”, „Heaven Beside You” oraz „Again”. Pierwszy z utworów dotarł do 7. pozycji zestawienia Mainstream Rock Tracks^[25], drugi do 3.^[25], a ostatni do 8.^[25]. Do wszystkich trzech utworów grupa nakręciła teledyski. Reżyserem pierwszego z nich jest Rocky Schenck^[26]. Video do piosenki „Heaven Beside You” wyreżyserował Frank W. Ockenfels III^[27], a reżyserami clipu do piosenki „Again” zostali Paul Fedor oraz Layne Staley^[28]. Utwory „Grind” oraz „Again” otrzymały kolejno w roku 1996 oraz 1997 nominacje do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance^[7]^[8]. Teledysk do utworu "Again" uzyskał nominację do MTV Video Music Awards w kategorii Best Hard Rock Video^[9].

Osobny artykuł: Alice in Chains 1996 North America Tour.

Mimo pochlebnych recenzji, zespół zrezygnował z trasy koncertowej promującej wydawnictwo. Powodem takiej decyzji był zły stan zdrowia wokalisty Layne'a Staleya, silnie uzależnionego od heroiny. Cantrell zapytany w jednym z wywiadów o powód rezygnacji z koncertów stwierdził że stan uzależnienia Staleya od narkotyków doprowadza do częstych konfliktów w zespole. Wspomniał także że zespół już nie pierwszy raz przechodzi przez cięższy okres w swojej karierze^[29]. Ostatecznie 4 marca 1997 roku album uzyskał certyfikat podwójnej platyny, za sprzedaż 2 milionów kopii w Stanach Zjednoczonych. Certyfikat został przyznany przez Recording Industry Association of America^[5].

12 grudnia 1995 roku zespól wydał mockument pod tytułem The Nona Tapes^[30]. Film nakręcony w formie żartu ukazuje życie początkującej dziennikarki Nony Weisbaum (granej przez Cantrella^[30]). Przeprowadza ona wywiady z członkami zespołu Alice in Chains. Ponadto płyta ukazuje wywiady, dokumenty, reportaże z teledysków oraz sesji zdjęciowych^[30].

Utwory takie jak „Brush Away”, „Head Creeps”, „Shame in You”, „So Close” oraz „Nothin' Song”, nigdy nie zostały zagrane na żywo przez zespół.

Okładka, opakowanie[edytuj]

Okładka albumu przedstawia suczkę na trzech łapach o imieniu Sunshine. Z tyłu albumu została wykorzystana fotografia Franka Lentiniego, człowieka posiadającego trzy nogi^[31]. Autorem zdjęć okładki jest Doug Erb. Album w formacie CD był wydawany w różnych kolorach. Jedna wersja była koloru fioletowego, druga żółto-zielona, a jeszcze inna szara. Wersja „fioletowa” płyty jest dziś bardzo trudna do znalezienia. Album w formacie kasety również był wydawany w dwóch kolorach. Poza tym płyta ukazywała się na podwójnym winylu. Płyta pierwsza zawierała utwory 1-6, druga natomiast 7-12.

Lista utworów[edytuj]

#

Tytuł utworu

Tekst

Muzyka

Czas

1.

„Grind”

Jerry Cantrell