Alonej Aba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alonej Aba
אלוני אבא
Kościół w moszawie Alonej Aba
Kościół w moszawie Alonej Aba
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Poddystrykt Poddystrykt Jezreel
Samorząd Regionu Samorząd Regionu Doliny Jezreel
Wysokość 165 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności

919
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Alonej Aba
Alonej Aba
Ziemia 32°43′46″N 35°10′18″E/32,729444 35,171667Na mapach: 32°43′46″N 35°10′18″E/32,729444 35,171667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Alonej Aba (hebr. אַלּוֹנֵי אַבָּא; ang. Allonei Abba; pol. Dęby Abby) – moszaw położony w Samorządzie Regionu Doliny Jezreel, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Moszaw jest położony na wysokości 165 m n.p.m. na stokach wzgórz zamykających od północnego zachodu intensywnie użytkowaną rolniczo Dolinę Jizreel w Dolnej Galilei. Zbocza wzgórz są porośnięte lasami. Stoki opadają w kierunku południowo-wschodnim. Na południe od osady płynie strumień Betlejem. W jego otoczeniu znajdują się miasteczka Kirjat Tiv'on, Basmat Tab’un, Ka'abije-Tabbasz-Hajajre, Zarzir i Ramat Jiszaj, kibuc Alonim, moszawy Beit Lechem HaGlilit, Beit Sze’arim i Sede Ja’akow, oraz arabska wioska Manszija Zabda.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Alonej Aba jest położony w Samorządzie Regionu Doliny Jezreel, w Poddystrykcie Jezreel, w Dystrykcie Północnym Izraela.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Większość mieszkańców moszawu jest Żydami, jednak nie wszyscy identyfikują się z judaizmem. Tutejsza populacja jest świecka[1][2]:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zabudowania dawnej osady Waldheim
Zabudowania dawnej osady Waldheim
Zabudowania dawnej osady Waldheim

Pierwotnie w miejscu tym znajdowała się wioska Waldheim, którą w 1907 roku założyli członkowie niemieckiej sekty chrześcijańskiej Templers (niem. Tempelgesellschaft). W 1916 roku wybudowano istniejący do dnia dzisiejszego kościół ewangelicki. W 1922 roku w wiosce żyło 128 mieszkańców. Podczas II wojny światowej brytyjskie władze Mandatu Palestyny internowały i latem 1941 roku deportowały wszystkich Niemców z Palestyny. Dotyczyło to także mieszkańców osady Waldheim, z których większość została wydalona do Australii. Jednak część starych osób lub chorych odmówiła wyjechania. Pozostali oni w osadzie i z pomocą internowanych Włochów i Węgrów utrzymali produkcję rolniczą. W 1942 roku Brytyjczycy przeprowadzili deportację kolejnych niemieckich osadników, którzy przez Turcję dotarli do Niemiec. Ich miejsce zajęła ludność arabska, która zmieniła nazwę osady na Umm al-'Amad. W osadzie przebywała także nieliczna grupa europejskich osadników. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny 1 kwietnia 1948 roku siły żydowskiej Hagany wysiedliły wszystkich mieszkańców wioski. Doszło wówczas do incydentu, w którym zginęło dwóch kolonistów. Brytyjczycy przeprowadzili wówczas pośpieszną akcję ewakuacji 51 Niemców i 4 Szwajcarów na wyspę Cypr[3].

Współczesną osadę założyli 7 maja 1948 roku żydowscy imigranci z Rumunii, Czechosłowacji i Austrii. Grupa założycielska powstała już w 1940 roku, a część jej członków przez pewien czas była internowana w brytyjskim obozie w Atlit. W latach 1942-1948 przeszli szkolenie rolnicze w wiosce Aszdot Jaakov. Założona następnie przez nich osada była początkowo kibucem, który w 1951 roku przekształcono w moszaw. Początkowo nazwano go BaMa’avak (pol. W walce), a trzy lata później zmieniono na nazwę obecną na cześć Abby Berdiczeva, który uczestniczył w walkach II wojny światowej i zginął podczas misji w 1943 roku na terytorium Słowacji. Miał pomóc tajnym siłom brytyjskim, został jednak schwytany i w 1945 roku stracony[4]. W latach 80. XX wieku moszaw przeszedł przez proces prywatyzacji, zachowując kolektywną organizację instytucji kultury, edukacji i ochrony zdrowia. Na początku XXI wieku w południowo-zachodniej części osady wybudowano duże osiedle mieszkaniowe. Nowi mieszkańcy mogą kupować domy, bez konieczności stawania się członkami moszawu[5][6][7].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Na terenie moszawu znajdują się stare zabudowania dawnej niemieckiej osady Waldheim. Najważniejszym zabytkiem jest kościół ewangelicki, który został wybudowany w latach 1914-1921. Prace budowlane prowadził architekt Otto Lutz. Na terenie dawnej spółdzielni mleczarskiej znajduje się obecnie winnica otoczona gajem dębów[8].

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

W moszawie znajduje się ośrodek kultury z biblioteką, sala sportowa, boisko do piłki nożnej i koszykówki, oraz korty tenisowe.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Moszaw utrzymuje przedszkole. Starsze dzieci są dowożone do szkoły podstawowej w moszawie Beit Lechem HaGlilit i szkoły średniej w moszawie Kefar Jehoszua.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W 1994 roku na sąsiednich wzgórzach położonych na północ od moszawu, utworzono rezerwat przyrody. Chroni on unikatowy zespół leśny dębów, a także pistacji, szarańczyn strąkowych i judaszowców. Większa część rezerwatu jest otwarta dla wypasu bydła z moszawu.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka moszawu opiera się na intensywnym rolnictwie i obsłudze ruchu turystycznego. Część mieszkańców dojeżdża do pracy poza moszawem.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

W moszawie jest przychodnia zdrowia, sklep wielobranżowy i warsztat mechaniczny.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Z moszawu wyjeżdża się na północ na drogę nr 7513, którą jadąc na wschód dojeżdża się do moszawu Beit Lechem HaGlilit, lub jadąc na południowy zachód dojeżdża się do kibucu Alonim i dalej do skrzyżowania z drogą nr 75. Lokalna droga prowadzi na północny zachód do miejscowości Kirjat Tiv’on i Basmat Tab’un.

Osoby związane z moszawem[edytuj | edytuj kod]

  • Shlomo Artzi – izraelski piosenkarz i kompozytor, urodzony w 1949 roku w moszawie.

Przypisy

  1. Dane statystyczne z lat 1948-1995 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-07-26].
  2. Dane statystyczne z lat 2001-2009 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-07-26].
  3. Welcome To Waldheim (Umm al-'Amad) (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2012-07-26].
  4. Zionist Parachutists (ang.). W: Zionism and Israel - Encyclopedic Dictionary [on-line]. [dostęp 2012-10-23].
  5. Allonei Abba (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2012-10-23].
  6. Allonei Abba (hebr.). W: Galil Net [on-line]. [dostęp 2012-10-23].
  7. Allonei Abba (hebr.). W: RomGalil [on-line]. [dostęp 2012-10-23].
  8. Ronit Saversky: Galilee takes visitors back in time (ang.). W: YnetNews [on-line]. 2005-04-21. [dostęp 2012-10-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]