Alpaka (zwierzę)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy zwierzęcia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Alpaka
Vicugna pacos
(Linnaeus, 1758)
Alpaka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Podrząd wielbłądokształtne
Rodzina wielbłądowate
Rodzaj Vicugna
Gatunek alpaka
Synonimy
  • Camelus pacos Linnaeus, 1758
  • Lama pacos (Linnaeus, 1758)
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Alpaka (Vicugna pacos) – południowoamerykański, trawożerny ssak parzystokopytny z rodziny wielbłądowatych. Zwierzę udomowione, hodowane dla wełny i mięsa, przypomina nieco lamę, ale jest od niej mniejsza i z budowy ciała bardziej podobna do owcy.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Alpaki nie występują w formie dzikiej. Są hodowane na zboczach Andów w Ekwadorze, Boliwii, Peru i Chile na wysokościach od 4000–4700 m n.p.m.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Do niedawna uważano, że alpaka pochodzi od gwanako. Badania DNA dowodzą jednak, że jej protoplastą jest wikunia[1].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Ciało alpaki osiąga 128–151 cm długości, przy wysokości w kłębie 80–100 cm i masie ciała 55–65 kg. Ubarwienie różnorodne (26 kolorów), najczęściej czarne lub brązowo-czarne, czasem białe. Alpaki są zwierzętami socjalnymi tworzącymi grupy rodzinne złożone z dominującego samca, kilku samic i ich potomstwa.

Ciąża u alpaki trwa około 335–340 dni, rodzi zazwyczaj jedno małe. Alpaki żyją około 15–25 lat. Hodowana w dużych stadach, na mięso i wełnę. Właśnie dla tego surowca przystosowano ją do życia w Europie. Sierść alpaki wyróżnia się jedwabistym połyskiem. Występują dwie rasy alpak – suri i huacaya, różnią się okrywą włosową. Włosy suri dorastają do 50 cm długości. Z wełny alpaki produkuje się koce, poncza oraz wysokiej klasy odzież. Alpaka hodowana jest w Andach na obszarze od południowego Peru, Chile po północną Boliwię.

Hodowla[edytuj | edytuj kod]

Stado Alpak na pastwisku w Great Carlton w Anglii

Alpaki dzięki lepszej wełnie od owczej oraz dobrym mięsie, zyskują coraz większą popularność w wielu hodowlach na świecie, a także i w Polsce. Ich hodowla jest też bardziej ekonomiczna, gdyż dzięki dwudzielnej wardze, jedząc rośliny, nie wyrywają ich korzeni z ziemi. Przystosowane są do klimatu wysokogórskiego, a do wyżywienia wystarczą im słabe gleby piątej i szóstej klasy o niewielkim areale – na jednym hektarze jest w stanie utrzymać się około 20 sztuk alpak. W odróżnieniu od innych zwierząt nie niszczą pastwisk za sprawą miękkich poduszek kopyt. Wytrzymują trudne zimy dzięki wełnie odpornej na mroźny klimat, która dłużej zatrzymuje ciepło. Ponadto nawóz Alpak z dobrym skutkiem można wykorzystać w ogrodnictwie[2].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Farmerzy w Wielkiej Brytanii wykorzystują alpaki do bronienia owiec przed drapieżnikami[3].
  • Alpaka jest bohaterką piosenki harcerskiej „Dzielna alpaka na zboczach Andów” autorstwa Hanny Rawskiej.
  • Z wełny alpak wykonuje się również kołdry charakteryzujące się przede wszystkim właściwościami zdrowotnymi jak również cieplnymi.

Przypisy

  1. Zobacz: lamy
  2. Andrzej Żyłowski: Alpaki – szansą dla rolników naszego powiatu. wyszkow24.pl, 2013-11-04. [dostęp 2014-07-30].
  3. Alpaki jak psy pasterskie: bronią owiec przed drapieżnikami

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Halina Komosińska, Elżbieta Podsiadło: Ssaki kopytne : przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 128-129. ISBN 83-01-13806-8.