Altair (gwiazda)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy astronomii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Współrzędne: Astronomia 19h50m47,00s; +08°52'05,96"

Altair
α Aquilae
Altair.jpg
Altair (zdjęcie zrobione w Obserwatorium Palomar)
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Orzeł
Rektascensja 19h 50m 47,0s[1]
Deklinacja +08° 52' 05,96"[1]
Odległość 16,7[2] ly
(5,12 pc)
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy gwiazda ciągu głównego
Typ widmowy A7V[1]
Masa 1,79[3] M
Promień 1,63–2,03[3] R
Okres obrotu 10,4 h
Metaliczność [Fe/H] -0,2[3]
Jasność obserwowana 0,77[4]m
Jasność absolutna 2,23[4]m
Alternatywne oznaczenia
Atair, α Aql, 53 Aql, GJ 768, HD 187642, HIP 97649, LHS 3490, 2MASS J19504698+0852060, SAO 125122

Altair (Atair, ar. Lecący, α Aql, alfa Aquilae, alfa Orła) – jedna z trzech charakterystycznych gwiazd nieba letniego (tzw. trójkąta letniego) w naszej szerokości geograficznej. Jest oddalona od Ziemi o 16,7 lat świetlnych.

Ta biała gwiazda jest karłem należącym do ciągu głównego[2]. Altair ma jasność 0,77m, jest najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Orła i dwunastą pod względem jasności gwiazdą nocnego nieba. Jej jasność absolutna jest 10,7 razy, a średnica 1,8 razy większa niż Słońca[2]. Należy do gwiazd zmiennych typu delta Scuti[1].

Porównanie Altaira i Słońca; zauważalne spłaszczenie pierwszej gwiazdy jest wynikiem szybkiego obrotu wokół osi

Badania wykazały, że Altair z wielką szybkością obraca się wokół własnej osi. Prawdopodobnie czas jednego obrotu wynosi około 10,4 h (Słońce – 25,4 dób)[2]. W wyniku tak szybkiego obrotu Altair jest silnie spłaszczony – jego średnica równikowa jest o 22% większa niż średnica biegunowa[5]. Temperatura powierzchniowa tej gwiazdy waha się od ok. 6860 K na równiku do ok. 8450 K na biegunach[3].

Altair jest jedną z pierwszych gwiazd (a pierwszą typu Słońca), których powierzchnię udało się bezpośrednio zaobserwować; dokonano tego w 2006 roku (wyniki badań opublikowano w 2007) za pomocą czterech teleskopów wchodzących w skład interferometru CHARA Array w Mount Wilson Observatory[5]. Obserwacje te potwierdziły przewidziany wcześniej teoretycznie efekt tzw. „grawitacyjnego pociemnienia” – obecność ciemniejszego (czyli chłodniejszego) pasa w okolicach równika gwiazdy[6].

Altair w gwiazdozbiorze Orła

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Altair w bazie SIMBAD (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Altair na stronie SolStation (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 John D. Monnier et al.. Imaging the Surface of Altair. „Science”. 317 (5836), s. 342-345, 2007-07-20. doi:10.1126/science.1143205 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 Altair w bazie ARICNS (ang.). Astronomisches Rechen-Institut, 1998-03-04. [dostęp 2013-05-13].
  5. 5,0 5,1 Gazing up at the Man in the Star? (ang.). National Science Foundation, 2007-05-31. [dostęp 2013-05-13].
  6. Twarzą w twarz z rozpędzonym Altairem (pol.). AstroNEWS, 2007-06-04. [dostęp 2013-05-13].
Wikimedia Commons