Amanitotoksyny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szkielet strukturalny amatoksyn. Poszczególni przedstawiciele różnią się podstawnikami R1–R5 (patrz tabela)

Amanitotoksyny, amatoksyny – grupa organicznych związków chemicznych, będących silnymi truciznami. Pod względem budowy chemicznej są to dicykliczne oligopeptydy z mostkiem siarkowym.

W roku 2007 znanych było 10 amatoksyn[1]:

Nazwa toksyny R1 R2 R3 R4 R5
α-amanityna NH2 OH OH OH OH
β-amanityna OH OH OH OH OH
γ-amanityna NH2 OH H OH OH
ε-amanityna OH OH H OH OH
amanulina NH2 H H OH OH
kwas amanulinowy OH H H OH OH
amaninamid NH2 OH OH H OH
amanina OH OH OH H OH
amanina NH2 H H OH H

Amatoksyny są mykotoksynami występującymi m.in. w następujących gatunkach grzybów:

Po spożyciu owocników tych gatunków pierwsze objawy zatrucia występują po 6–24 (przeważnie 10–12) godzinach w postaci trwającej 2-4 dni biegunki. W wyniku odwodnienia możliwe jest obniżenie ciśnienia krwi, przyspieszenie tętna, kurcze w łydkach i szok. Po tym czasie często obserwuje się pozorną poprawę, po której następują objawy charakterystyczne dla uszkodzenia wątroby. Ustanie jej funkcji następuje po 4–7 dniach i kończy się śmiercią, jeśli nie podjęto odpowiedniej terapii. Terapeutyczne działanie w przypadkach zatruć amanitotoksynami stwierdzono u sylibiny, pozyskiwanej z ostropestu plamistego (Sylibium marianum).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Marcus Flück: Atlas grzybów – oznaczanie, zbiór, użytkowanie. Warszawa: 1995, s. 109-110. ISBN 8371753373.
  2. K. Baumann, K. Muenter, and H. Faulstich. Identification of structural features involved in binding of α-amanitin to a monoclonal antibody. „Biochemistry”. 32, s. 4043–4050, 1993. doi:10.1021/bi00066a027. 

Przypisy

  1. HE. Hallen, H. Luo, JS. Scott-Craig, JD. Walton. Gene family encoding the major toxins of lethal Amanita mushrooms.. „Proc Natl Acad Sci USA”. 104 (48), s. 19097-101, 2007. doi:10.1073/pnas.0707340104. PMID 18025465.