Amarna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mapa lokalizacyjna Egiptu
Amarna
Amarna
Geographylogo.svg
Amarna na tle mapy współczesnego państwa Egipt
Plan Achetaton
Echnaton i jego rodzina oddają cześć Atonowi

Amarna (staroegipskie Achetaton) – miejscowość nad środkowym biegiem Nilu, na jego wschodnim brzegu, około 320 km na południe od Kairu. Jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Egipcie. Około 1358-1340 p.n.e.[1] faraon - reformator religijny Amenhotep IV (Echnaton) — zbudował tu, na dziewiczej ziemi, stolicę swego państwa, a zarazem główny ośrodek nowej religii. Po śmierci Echnatona miasto opuszczono.

Pozostałości stolicy zostały zburzone, ale dostarczyły badaczom wiele cennych znalezisk. W centralnej dzielnicy zbudowano Wielką Świątynię i Wielki Pałac, a w pobliżu Archiwum Państwowe, w którym w 1887 roku odnaleziono tabliczki klinowe z korespondencją dyplomatyczną, tzw. Listy z Amarna. Zespół budowli państwowych otaczały willowe dzielnice urzędników, warsztaty, pracownie (m.in. należąca do Totmesa, w której odnaleziono słynne popiersie Nefertiti), kopalnie alabastru.

W pobliżu miasta znajdują się dwa zespoły grobowców[2]:

  • północny, oddalony o około 3 km na północ, z grobowcami m.in.:
    • Huya, nadzorcy królewskiego haremu i ochmistrza królowej Teje, bogato zdobiony płaskorzeźbami przedstawiającymi głównie sceny z uczt;
    • Meri-Re, wielkiego kapłana, z płaskorzeźbą przedstawiająca Echnatona na tle Wielkiej Świątyni i miasta;
  • południowy, oddalony o około 8 km na południe, z grobowcami m.in.:
    • Aj, wezyra Echnatona, bogaty zdobiony malowidłami przedstawiającymi najważniejsze sceny z życia wezyra, m.in. scenę odbierania ceremonialnych naszyjników z rąk Echnatona i Nefertiti;
    • Mahu, szefa policji Echnatona, z płaskorzeźbami ilustrującymi wykonywanie obowiązków przez Mahu.

Od lat osiemdziesiątych XIX wieku prace wykopaliskowe prowadzili tu kolejno: Urbain Bouriant, W. M. Flinders Petrie i Ludwig Borchardt.

Od nazwy miasta pochodzi nazwa stylu w sztuce egipskiej - okres amarneński.

Historia wykopalisk[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Paul G. Bahn Archeologia - Przewodnik, Wydawnictwo "Arkady" Sp. z o.o., 2006, ss. 248, ISBN 83-213-4293-0
  2. Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia - Egipt. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2009, s. 175. ISBN 978-83-7575-648-7.