Ambystomowate
| Ambystomowate | |
| Ambystomatidae[1] | |
| Gray, 1850 | |
| Okres istnienia: oligocen–dziś | |
 Ambystoma gracile |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | płazy |
| Rząd | płazy ogoniaste |
| Podrząd | Salamandroidea |
| Rodzina | ambystomowate |
| Synonimy | |
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Ambystomowate, ambystomy, poprzecznozębne (Ambystomatidae) – rodzina płazów ogoniastych obejmująca ponad 30 gatunków o zębach ułożonych w rzędy poprzeczne względem długiej osi ciała. W zapisie kopalnym znane z dolnego oligocenu[2].
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Ambystomowate występują wyłącznie w Ameryce Północnej. Większość gatunków zamieszkuje wody stojące.
Budowa [edytuj]
Płazy zaliczane do tej rodziny mają ciało o dość masywnej budowie i różnorodnym ubarwieniu – u jednych niepozorne, a u innych kontrastowe, ostrzegawcze. Długość ciała poszczególnych gatunków wynosi od 9 cm do 35 cm[2]. Głowa ambystom jest szeroka, oczy małe. U wielu gatunków występują gruczoły przyuszne. Zęby podniebienne znajdują się za nozdrzami wewnętrznymi i są ułożone w kilka rzędów poprzecznych w stosunku do długiej osi ciała[2][3], stąd zwyczajowa nazwa poprzecznozębne. Trzony kręgów są dwuwklęsłe, skóra gładka, kończyny dobrze rozwinięte, przednie mają po 4, a tylne po 5 palców, na tułowiu wyraźnie zaznaczone bruzdy międzyżebrowe, ogon bocznie spłaszczony, długi, masywny i wysoki, cienko zakończony.
U niektórych gatunków zaznacza się dymorfizm płciowy. Samce mają większe wargi kloakalne, u godujących samców brak szaty godowej.
Larwy mają skrzela zewnętrzne. U przeobrażonych osobników występują płuca.
Biologia i ekologia [edytuj]
Gody większości ambystom odbywają się w wodzie, zwykle wiosną. Zapłodnienie wewnętrzne przy pomocy spermatoforów. Jaja składane są do wody (wyjątkiem jest ambystoma paskowana[2]). Rozwój larw trwa od kilku miesięcy do kilku lat. U niektórych gatunków występuje neotenia (półobligatoryjna lub fakultatywna[2]).
Klasyfikacja [edytuj]
Do ambystom zaliczane były rodzaje Ambystoma, Dicamptodon i Rhyacotriton. Dwa ostatnie podniesiono do rangi odrębnych rodzin Dicamptodontidae i Rhyacotritonidae. Badania kladystyczne nie potwierdziły jednak słuszności wyodrębniania Dicamptodontidae. Obecnie do Ambystomatidae zaliczane są:
Przypisy
- ↑ Ambystomatidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Joanna Mazgajska: Płazy świata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 76–78. ISBN 978-83-01-15846-0.
- ↑ Poprzecznozębne. W: Gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, seria: Mały słownik zoologiczny.
Bibliografia [edytuj]
- Darrel Frost and The American Museum of Natural History: Ambystomatidae (ang.). Amphibian Species of the World 5.2, an Online Reference. [dostęp 30 stycznia 2009].
|
|||||||||||||
