Ambystomowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ambystomowate
Ambystomatidae[1]
Gray, 1850
Okres istnienia: oligocen–dziś
Ambystoma gracile
Ambystoma gracile
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada płazy
Rząd płazy ogoniaste
Podrząd Salamandroidea
Rodzina ambystomowate
Synonimy
  • Dicamptodontidae Tihen, 1958
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ambystomowate, ambystomy, poprzecznozębne (Ambystomatidae) – rodzina płazów ogoniastych obejmująca ponad 30 gatunków o zębach ułożonych w rzędy poprzeczne względem długiej osi ciała. W zapisie kopalnym znane z dolnego oligocenu[2].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Ambystomowate występują wyłącznie w Ameryce Północnej. Większość gatunków zamieszkuje wody stojące.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Płazy zaliczane do tej rodziny mają ciało o dość masywnej budowie i różnorodnym ubarwieniu – u jednych niepozorne, a u innych kontrastowe, ostrzegawcze. Długość ciała poszczególnych gatunków wynosi od 9 cm do 35 cm[2]. Głowa ambystom jest szeroka, oczy małe. U wielu gatunków występują gruczoły przyuszne. Zęby podniebienne znajdują się za nozdrzami wewnętrznymi i są ułożone w kilka rzędów poprzecznych w stosunku do długiej osi ciała[2][3], stąd zwyczajowa nazwa poprzecznozębne. Trzony kręgów są dwuwklęsłe, skóra gładka, kończyny dobrze rozwinięte, przednie mają po 4, a tylne po 5 palców, na tułowiu wyraźnie zaznaczone bruzdy międzyżebrowe, ogon bocznie spłaszczony, długi, masywny i wysoki, cienko zakończony.

U niektórych gatunków zaznacza się dymorfizm płciowy. Samce mają większe wargi kloakalne, u godujących samców brak szaty godowej.

Larwy mają skrzela zewnętrzne. U przeobrażonych osobników występują płuca.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Gody większości ambystom odbywają się w wodzie, zwykle wiosną. Zapłodnienie wewnętrzne przy pomocy spermatoforów. Jaja składane są do wody (wyjątkiem jest ambystoma paskowana[2]). Rozwój larw trwa od kilku miesięcy do kilku lat. U niektórych gatunków występuje neotenia (półobligatoryjna lub fakultatywna[2]).

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Do ambystom zaliczane były rodzaje Ambystoma, Dicamptodon i Rhyacotriton. Dwa ostatnie podniesiono do rangi odrębnych rodzin Dicamptodontidae i Rhyacotritonidae. Badania kladystyczne nie potwierdziły jednak słuszności wyodrębniania Dicamptodontidae. Obecnie do Ambystomatidae zaliczane są:

Przypisy

  1. Ambystomatidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Joanna Mazgajska: Płazy świata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 76–78. ISBN 978-83-01-15846-0.
  3. Poprzecznozębne. W: Gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, seria: Mały słownik zoologiczny.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Darrel Frost and The American Museum of Natural History: Ambystomatidae (ang.). Amphibian Species of the World 5.2, an Online Reference. [dostęp 30 stycznia 2009].