Amomum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Amomum
Amomum compactum
Amomum compactum
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd imbirowce
Rodzina imbirowate
Nazwa systematyczna
Amomum Roxburgh
Pl. Coromandel 3: 75. 18 Feb 1820[2]
Typ nomenklatoryczny
A. subulatum Roxburgh[2]
Synonimy
  • Meistera Giseke,
  • Paludana Giseke,
  • Paramomum S. Q. Tong;
  • Wurfbainia Giseke[3]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Amomumrodzaj bylin z rodziny imbirowatych (Zingiberaceae). Obejmuje ok. 150 gatunków występujących w tropikalnej Azji i Australii[3]. Liczne gatunki są uprawiane w Azji południowo-wschodniej (A. compactum, A. maximum, A. subulatum) jako rośliny lecznicze i przyprawowe dostarczające kardamonu. A. maximum jest wykorzystywany także jako warzywo[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kwiaty Amomum compactum
Pokrój Amomum maximum
owoce Amomum maximum
Pokrój
Rośliny zielne z silnie rozrastającym się kłączem. Z kłącza wyrastają wysokie nibyłodygi (osiągające do 5 m[4]) tworzone z silnie wydłużonych pochew liściowych. Liście o blaszce owalnej, lancetowatej lub równowąskiej. Języczek liściowy całobrzegi lub dwudzielny[3].
Kwiaty
Zebrane po kilka w gęste i krótkie[4] kwiatostany kłosokształtne, wyrastające z kłącza na krótkiej lub długiej szypule okrytej łuskowatymi pochwami. Przysadki zwykle rurkowate. Kielich zielonkawy, zrosły w rurkę, na szczycie z trzema ząbkami. Korona składa się z trzech listków, tworzących walcowatą rurkę. Płatki na końcach owalne lub równowąskie, przy czym listek środkowy zwykle jest dłuższy i bardziej wypukły. Z sześciu pręcików funkcjonuje tylko jeden, dwa inne pręciki wewnętrznego okółka wykształcają się płatkowato i są zrośnięte w zwykle okazałą warżkę (labellum). Warżka jest zwykle żółta lub pomarańczowa w części centralnej, z czerwonymi żyłkami, na obrzeżach jaśniejsza, do białawej. Słupek jeden, dolny z trójkomorową zalążnią. Szyjka słupka nitkowata, zakończona drobnym, lejkowatym znamieniem[3].
Owoc
Torebka, często kolczasta[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja i podział według APWeb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj należy do podrodziny Alpinioideae Link, rodziny imbirowatych (Zingiberaceae) będącej kladem siostrzanym rodziny kostowcowatych Costaceae. Wraz z nią należy do rzędu imbirowców (Zingiberales) reprezentującego jednoliścienne (monocots) w obrębie roślin okrytonasiennych[1].

Wykaz gatunków[5]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-08-30].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-08-30].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Amomum (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-08-30].
  4. 4,0 4,1 4,2 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 443-444. ISBN 83-7079-778-4.
  5. Amomum. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-08-30].