Amorfa krzewiasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Amorfa krzewiasta
20130702St Arnualer Wiesen1.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Podrodzina bobowate właściwe
Rodzaj amorfa
Nazwa systematyczna
Amorpha fruticosa L.
Sp. pl. 2:713. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiatostan
Budowa kwiatów

Amorfa krzewiasta, a. drzewiasta, a. zwyczajna, indygowiec zwyczajny, (Amorpha fruticosa L.) – gatunek krzewu z rodziny bobowatych. Pochodzi ze wschodniej części USA, skąd wzdłuż rzek rozprzestrzeniła się na niemal całe Stany Zjednoczone i na południową część Kanady, rozprzestrzenia się również w Europie i w Azji[2]. Do Europy została sprowadzona w XVIII wieku w celach komercyjnych i z czasem naturalizowała się w wielu krajach, zwłaszcza na południu Europy (w Polsce obecna od 1806 roku). W Polsce roślina uprawna[3], lokalnie występować może też jako kenofit[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Wyprostowany, słabo rozgałęziony krzew, wysokości do 6 m.
Liście
Skrętoległe, długość do 30 cm, nieparzystopierzaste, złożone z 11-25 listków jajowatych lub eliptycznych, całobrzegich.
Korzenie
Głęboki, silny system korzeniowy.
Kwiaty
O nieprzyjemnym zapachu, drobne, obupłciowe, purpurowofioletowe z żółtymi pylnikami, zebrane w gęste, wyprostowane grona skupione po kilka na końcach pędów.
Owoc
Jednonasienny, niepękający strąk

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Siedlisko: rośnie wzdłuż rzek i strumieni, na brzegach stawów, jezior, na terenach bagnistych i na naturalnych rozlewiskach rzecznych. Ma małe wymagania glebowe, rośnie dobrze nawet na suchych, piaszczystych i kamienistych terenach. Preferuje podłoże o pH 7-8,5. Jest rośliną światłolubną, odporną na silny wiatr i suszę. Mrozoodporna, dobrze znosi zasolenie. Na liściach występują gruczołki żywiczne produkujące substancję owadobójczą. Kwitnie od czerwca do sierpnia i jest rośliną miododajną.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • roślina ozdobna
  • sadzona jako żywopłot
  • do wzmacniania brzegów (stawów, rzek itp.), do ochrony gleby przed erozją
  • do obsadzania nieużytków
  • w ogrodnictwie sadzona dla odstraszania owadów szkodników
  • wykorzystywana do produkcji koszyków i gąsiorów (zwłaszcza we Włoszech w latach '50 XX wieku)
  • strąki wykorzystywane są w Bułgarii w przemyśle perfumeryjnym i farmaceutycznym
  • w Ameryce Północnej dawniej otrzymywano z niej barwnik będący namiastką indyga (ekstrahowanego z indygowca barwierskiego)

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-12].
  3. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Srodowiska, 2012. ISBN 978-83-62940-34-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  2. Joachim Mayer, Heinz-Werner Schwegler: Wielki atlas drzew i krzewów. Oficyna Wyd. „Delta W-Z”. ISBN 978-83-7175-627-6.

Galeria[edytuj | edytuj kod]