Anaksarchos z Abdery

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Anaksarchos z Abdery (akme około roku 340 p.n.e.) grecki filozof ze szkoły Demokryta.

Anaksarchos był przyjacielem Aleksandra Wielkiego i jego towarzyszem w wyprawie do Persji i Indii. Zdobył wielki wpływ na Aleksandra, o ile było to w ogóle możliwe. Ponoć zbudził w nim pragnienie "boskiego nadczłowieczeństwa", a gdy Aleksander w końcu ogłosił się bogiem naśmiewał się z jego "boskości". Widząc krwawiącego "boga" rzekł do niego: To jednak krew, a nie ichor, który płynie w żyłach szczęśliwych bogów.

Dla swojej obojętności wobec doznań (gr. apatheia) i pogody ducha (eukolia), zwany był Eudaimonikos (Szczęśliwy). Za cel życia ludzkiego uznawał szczęście, a jego podstawą miała być właśnie apatheia, która pozwalała człowiekowi nie przejmować się cierpieniami, a jednocześnie korzystać z uciech życia, gdy się nadarzały. Dla atomisty Anaksarchosa ból i przyjemność były nie bardziej realne niż sen.

Anaksarchos dowiódł siły swej doktryny w praktyce – gdy wpadł w ręce nienawidzącego go Nikokreona, ten kazał wrzucić go do wielkiego moździerza i zatłuc na śmierć; Anaksarchos rzekł wówczas: możesz tłuc wór, w którym jest Anaksarchos, ale samego Anaksarchosa nie zatłuczesz, po czym odgryzł sobie język i wypluł go w twarz oprawcy.

Był nauczycielem Pyrrona z Elidy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów
  • Adam Krokiewicz, Zarys filozofii greckiej