Analogia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Analogia (gr. ἀναλογία – odpowiedniość, podobieństwo) – orzekanie o pewnych cechach omawianego przedmiotu (rzeczy, osoby, pojęcia itp.) na zasadzie jego podobieństwa do innego przedmiotu (dla którego odpowiednie cechy są określone i znane) lub równoległości występujących pomiędzy nimi innych cech. Pojęcie analogii jest szeroko stosowane w filozofii, prawie, matematyce, statystyce itd.

Rozumowaniu per analogiam przypisuje się w nauce głównie funkcję heurystyczną, to znaczy uważa się je za środek do wynajdowania nowych pomysłów i rozwiązań (hipotez naukowych). Odmawia natomiast funkcji dowodowej. W niektórych jednak dziedzinach – jak filozofia czy nauki prawne – ten rodzaj rozumowania służy nie tylko do stawiania wstępnych wniosków, ale jest zarazem pełnowartościowym sposobem na ich udowodnienie.

Niektórzy uważają, że metoda wnioskowania w drodze analogii jest czymś wpisanym w umysł człowieka i ten posługuje się nim na co dzień, często sobie tego nawet nie uświadamiając. Tak porównywanie różnych spraw celem podjęcia decyzji życiowych, wydania wyroku sądowego czy oszacowania wartości nieruchomości są tradycyjną domeną analogii. Bardziej kontrowersyjnym zastosowaniem analogii są tezy dotyczące sposobów w jaki ludzie dokonują percepcji. Mianowicie można założyć iż posługiwanie się ogólnymi pojęciami języka zawsze wymagać będzie porównania obiektów (desygnatów), jakie spotykamy w rzeczywistości z jakimś idealnym wyobrażeniem odpowiadającym danemu pojęciu.


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło analogia w Wikisłowniku