Andegawenowie

	Andegawenowie
Kraj	Francja, Węgry, Polska
Tytuły	Władcy Andegawenii; Królowie Węgier; Królowie Polski
Założyciel	Ingelger
Rok założenia	909

Andegawenowie (fr. d'Anjou) – nazwą tą określa się kilka rodów wywodzących się z Andegawenii (fr. Anjou) – krainy w zachodniej Francji. Pierwsi Andegawenowie byli hrabiami Andegawenii od czasów karolińskich, zwie się ich także Ingelgerami, od protoplasty rodu Ingelgera, a także od pewnego momentu Plantagenetami. Pozostałe rody andegaweńskie były młodszymi liniami królewskiego rodu Francji Kapetyngów.

Spis treści

1 Ingelgerowie-Plantageneci
- 1.1 Władcy Andegawenii
2 Młodsze linie władców Francji
- 2.1 Kapetyngowie
  - 2.1.1 Genealogia
- 2.2 Walezjusze andegaweńscy
  - 2.2.1 Genealogia
3 Przypisy
4 Zobacz też

Ingelgerowie-Plantageneci [edytuj]

Osobny artykuł: Ingelgerowie.

Wywodzili się z miejscowego możnowładztwa. Ich protoplastą był Ingelger. Jego syn Fulko I Rudy od 909 r. tytułował się hrabią Angers. Jego potomkowie wygaśli w linii męskiej w 1060 r. na Godfrydzie II Martelu. Andegawenię przejął Godfryd III Brodaty, syn Ermengardy d’Anjou (siostry Gotfryda II) i Gotfryda II z Gatinas. W I poł. XII w. doszło do podziału rodu na dwie linie, panujące w Jerozolimie i w Anglii.

Zobacz: Genealogia potomków Ingelgera w: M.Marek, Genealogy.Eu

Starsza linia panująca w Andegawenii i następnie Anglii wywodzi się od Fulka V z Andegawenii i jego pierwszej żony Ermengardy z Maine. Założycielem był ich syn Godfryd V Plantagenet. Do historii rodzina ta przeszła jako Dynastia Plantagenetów, w liniach bocznych – Lancastrów i Yorków – panowała na tronie angielskim do 1485 r.

Zobacz: Genealogia Plantagenetów w: M.Marek, Genealogy.Eu

Młodsza linia jerozolimska. Wywodzi się od Fulka V i jego drugiej żony Melisandy z Jerozolimy. Ich potomkowie panowali w Królestwie Jerozolimy w latach 1131-1205.

Zobacz: Genealogia linii jerozolimskiej w: M.Marek, Genealogy.Eu

Władcy Andegawenii [edytuj]

Dynastia Ingelgerów

Dynastia Plantagenetów

Osobny artykuł: Plantageneci.

Herb Andegawenów z dynastii Plantagenetów

1060-1067 – Godfryd III Brodaty
1067-1109 – Fulko IV
1098-1106 – Godfryd IV Martel, koregent
1109-1129 – Fulko V Młody – następnie król Jerozolimy
1129-1151 – Godfryd V
1151-1189 – Henryk I – król Anglii jako Henryk II
1170-1183 – Henryk II, koregent
1189-1199 – Ryszard I Lwie Serce – król Anglii
1199-1203 – Artur z Bretanii
1203-1204 – Jan bez Ziemi – król Anglii

Młodsze linie władców Francji [edytuj]

Kapetyngowie [edytuj]

Osobny artykuł: Andegawenowie (Kapetyngowie).

Herb Kapetyngów Francuskich

Karol I Andegaweński, syn króla Francji Ludwika VIII Lwa, w 1266 – przy poparciu papieskim pokonawszy zwolenników dynastii Hohenstaufów – został ogłoszony królem Sycylii i Neapolu. W 1282 utracił Sycylię na rzecz króla Aragonii. Karol II oddał w 1290 r. Andegawenię królom Francji. Jego potomkowie podzielili się na gałęzie.

Najstarsza linia wywodząca się od prawnuka Karola I – Karola Roberta – panowała od 1308 r. w królestwie Węgier. W 1320 r. Karol Robert poślubił Elżbietę, córkę Władysława I Łokietka. Popierał Polskę w jej walkach z Krzyżakami i Luksemburgami. Po śmierci Karola Roberta w 1342 r. tron objął jego syn Ludwik Węgierski, siostrzeniec i sojusznik Kazimierza III Wielkiego, jeden z najwybitniejszych władców Węgier. Po śmierci Kazimierza Wielkiego wstąpił w 1370 r. na tron Polski. Po Ludwiku Węgierskim tron polski objęła jego córka, Jadwiga Andegaweńska. Jej śmierć w 1399 r. zakończyła okres rządów Andegawenów w Polsce.

Młodsza linia wywodząca się Roberta Mądrego rządziła w Neapolu do 1381.

Najmłodsza rządziła w księstwie Durazzo (tereny dzisiejszej Albanii) w Neapolu (1381-1435) oraz przejściowo na Węgrzech (1385-1386). Ostatnia z rodu byłą królowa Neapolu Joanna II zmarła w 1435 r.

Zobacz: Genealogia potomków Karola Andegaweńskiego w: M.Marek, Genealogy.Eu

1247-1285 – Karol I – król Neapolu
1285-1290 – Karol II – król Neapolu
1290-1299 – Małgorzata Andegaweńska

Genealogia [edytuj]

Ludwik VIII Lew 
│
├─>Ludwik IX Święty
│  │
│  └─>Kapetyngowie, Walezjusze, Burbonowie
│
├─>Robert I d'Artois (1216-1250), hrabia d'Artois
│  │
│  └─>ród Artois
│
└─>Karol I Andegaweński (1226-1285), hrabia d'Anjou hrabia Maine, król Sycyli i Jerozolimy
  x 1) Beatrycze Prowansalska
  x 2) Małgorzata Burgundzka
  │
  ├1>Ludwik (1248-1248)
  │
  ├1> Blanka (1250-1269)
  │   x Robert III Flandryjski
  │
  ├1> Beatrycze (1252-1275)
  │   x Filip I de Courtenay, cesarz Bizancjum
  │
  ├1>Karol II Andegaweński (1254-1309), hrabia d'Anjou hrabia Maine, król Jerozolimy
  │  x Maria Węgierska
  │  │
  │  │   Linia Węgierska
  │  ├─>Karol Martel Andegaweński (1271-1295)
  │  │  x Klemencja Habsburg 
  │  │  │
  │  │  ├─>Karol Robert (1288-1342), król Węgier
  │  │  │  x 1) Maria Halicka
  │  │  │  x 2) Maria bytomska
  │  │  │  x 3) Beatrycze Luksemburska
  │  │  │  x 4) Elżbieta Łokietkówna
  │  │  │  │
  │  │  │  ├3>syn (1319-1319)
  │  │  │  │
  │  │  │  ├4>Karol (1321-1321)
  │  │  │  │
  │  │  │  ├4>Władysław (1324-1329)
  │  │  │  │
  │  │  │  ├4>Ludwik Węgierski (1326-1382), król Węgier i Polski
  │  │  │  │  x 1) Małgorzata Luksemburska
  │  │  │  │  x 2) Elżbieta Bośniaczka (1340-1387)
  │  │  │  │  │
  │  │  │  │  ├2>Maria (1368-1369)
  │  │  │  │  │
  │  │  │  │  ├2>Katarzyna Andegaweńska (1370-1378)
  │  │  │  │  │
  │  │  │  │  ├2>Maria Andegaweńska (1371-1395), królowa Węgier
  │  │  │  │  │  x Zygmunt Luksemburski
  │  │  │  │  │
  │  │  │  │  └2>Jadwiga Andegaweńska (1374-1399), król Polski
  │  │  │  │     x Władysław II Jagiełło, wielki książęlitewski, król Polski
  │  │  │  │     │
  │  │  │  │     └─>Elżbieta Bonifacja (1399)
  │  │  │  ├4>Andrzej Andegaweński (1327-1345), książę Kalabrii
  │  │  │  │  x Joanna I królowa Neapolu  
  │  │  │  │  │
  │  │  │  │  └─>Karol (1345-1348), książę Kalabrii
  │  │  │  │
  │  │  │  ├4>Katarzyna (zm. 1355)
  │  │  │  │  x Henryk II świdnicki
  │  │  │  │
  │  │  │  └4>Stefan Andegaweński (1332-1354), książę Transylwanii Słowenii, Kroatii i Dalmacji
  │  │  │     x Małgorzata Bawarska
  │  │  │     │
  │  │  │     ├─>Elżbieta Słoweńska (1352-1380)
  │  │  │     │  x Filip II z Tarentu
  │  │  │     │
  │  │  │     └─>Jan Słoweński (1354-1363)
  │  │  │
  │  │  ├─>Beatrycze (1290-1354)
  │  │  │  x Jan II delfin du Viennois
  │  │  │
  │  │  └─>Klemencja Węgierska (1293-1328)
  │  │     x Ludwik X Kłótliwy
  │  │
  │  ├─>Małgorzata Andegaweńska (1273-1299), hrabina d'Anjou iMaine
  │  │  x Karol de Valois
  │  │
  │  ├─>Ludwik z Tuluzy (1275-1298), biskup Tuluzy
  │  │
  │  │   Linia Neapolitańska
  │  ├─>Robert I Mądry (1277-1343), król Neapolu
  │  │  x 1)Jolanta Aragońska
  │  │  x 2)Sancha z Majorki
  │  │  │
  │  │  ├1>Karol (1298-1328), książę Kalabrii
  │  │  │  x 1)Katarzyna Habsburg
  │  │  │  x 2) Maria de Valois
  │  │  │  │
  │  │  │  ├1>Maria (1322-1328)
  │  │  │  │
  │  │  │  ├2>Joanna I z Neapolu (1326-1382), królowa Neapolu
  │  │  │  │  x 1) Andrzej Andegaweński
  │  │  │  │  x 2) Ludwik z Tarentu
  │  │  │  │  x 3) Jakub III król Majorki
  │  │  │  │  x 4) Otton Brunswick-Grubenhagen
  │  │  │  │
  │  │  │  ├2>Karol Martin (1327-1327)
  │  │  │  │
  │  │  │  └2>Maria (1328-1366)
  │  │  │     x 1) Karol z Durazzo
  │  │  │     x 2) Robert de Baux
  │  │  │     x 3) Filip II z Tarentu
  │  │  │
  │  │  └2>Ludwik (1301-1310)
  │  │
  │  │   Linia z Tarentu
  │  ├─>Filip I z Tarentu (1278-1332), książę Tarentu i Achai
  │  │  x 1) Tamara Angeloina 
  │  │  x 2) Katarzyna de Valois-Courtenay
  │  │  │
  │  │  ├1>Karol (1296-1315)
  │  │  │
  │  │  ├1>Filip (1297-1330)
  │  │  │  X Jolanta Aragońska
  │  │  │
  │  │  ├1>Malgorzata (1298-1340)
  │  │  │  X Gautier VI de Brienne, książę Aten 
  │  │  │
  │  │  ├1>Blanka (zm. 1338)
  │  │  │  X Raymond Beranger, hrabia d'Ampurias
  │  │  │
  │  │  ├1>Maria
  │  │  │
  │  │  ├2>Robert (1315-1364), książę Tarentu i Achai
  │  │  │  X Maria de Bourbon
  │  │  │
  │  │  ├2>Ludwik (1320-1362), król neapolu
  │  │  │  x Joanna I Neapolitańska
  │  │  │  │
  │  │  │  ├─>Katarzyna (1347-1364)
  │  │  │  │
  │  │  │  └─>Franciszka (1349-1352)
  │  │  │
  │  │  ├2>Małgorzata (1325-1380)
  │  │  │  x Franciszek des Baux
  │  │  │
  │  │  ├2>Maria (zm. 1368) opatka Conversano
  │  │  │
  │  │  ├2>Joanna (zm. 1393)
  │  │  │  X Oshin Armeński
  │  │  │
  │  │  └2>Filip II z Tarentu(1329-1374), książę Tarentu
  │  │     X 1) Maria z Neapolu
  │  │     X 2) Elżbieta Słoweńska
  │  │     │
  │  │     ├1>Filip (1356)
  │  │     │
  │  │     ├1>Charles (1358)
  │  │     │
  │  │     ├1>Filip (1360)
  │  │     │
  │  │     ├1>syn (1362-1362)
  │  │     │
  │  │     ├1>syn (1364-1364)
  │  │     │
  │  │     └2>Filip (1371)
  │  │
  │  ├─>Blanka (1280-1310)
  │  │  x Jakub II Sprawiedliwy
  │  │
  │  ├─>Raymond Berenger (1281-1307)
  │  │
  │  ├─>Jan (1283)
  │  │
  │  ├─>Tristan (1284-1286)
  │  │
  │  ├─>Eleonora (1289-1341)
  │  │  x Fryderyk II Sycyliski
  │  │
  │  ├─>Maria (1290-1347)
  │  │  x 1) Sanczo I z Majorki
  │  │  x 2) Jakub de Ejerica
  │  │
  │  ├─>Piotr (1292-1315), hrabia Gravina
  │  │
  │  │   Linia z Durazzo
  │  ├─>Jan z Durazzo (1294-1336), książę Durazzo i Aten
  │  │  x 1) Matylda d'Avesnes
  │  │  x 2) Agnieszka de Périgord
  │  │  │
  │  │  ├2>Karol de Durazzo (1323-1348), książę Durazzo
  │  │  │  x Maria z Neapolu
  │  │  │  │
  │  │  │  ├─>Ludwik (1343-1344)
  │  │  │  │
  │  │  │  ├─>Joanna (1344-1387), książna Durazzo
  │  │  │  │  x 1) Ludwik Nawarski, hrabia de Beaumont
  │  │  │  │  x 2) Robert IV d'Artois, hrabia d'Eu
  │  │  │  │
  │  │  │  ├─>Agnieszka (1345-1383)
  │  │  │  │  x 1) Cansignorio della Scala, pan Werony
  │  │  │  │  x 2) Jakub des Baux, książę Tarentu i Achai
  │  │  │  │
  │  │  │  ├─>Klemencja (1346-1363)
  │  │  │  │
  │  │  │  └─>Malgorzata (1347-1412)
  │  │  │    X Karol III z Durazzo król Neapolu
  │  │  │
  │  │  ├2>Ludwik (1324-1362), hrabia Grainy
  │  │  │  X Małgorzata de Sanseverino
  │  │  │  │
  │  │  │  ├─>Ludwik (1344)
  │  │  │  │
  │  │  │  ├─>Karol III z Durazzo król Neapolu (1345-1385), król Neapolu i Węgier
  │  │  │  │  X Małgorzata z Durazzo
  │  │  │  │  │
  │  │  │  │  ├─>Maria (1369-1371)
  │  │  │  │  │
  │  │  │  │  ├─>Joanna II z Neapolu (1373-1435)
  │  │  │  │  │  x 1) Wilhelm Habsburg
  │  │  │  │  │  x 2) Jakub II de Burbon-La Marche
  │  │  │  │  │
  │  │  │  │  └─>Władysław I z Neapolu (1377-1414)
  │  │  │  │     x 1) Konstancja de Clermont
  │  │  │  │     x 2) Maria de Lusignan
  │  │  │  │     x 3) Maria d'Enghien
  │  │  │  │
  │  │  │  └─>Agnieszka (zm. 1347)
  │  │  │
  │  │  ├2>Robert (1326-1356)
  │  │  │
  │  │  └2>Stefan (zm. 1328)
  │  │
  │  └─>Beatrycze (1295-1321)
  │     x 1) Azzo VIII d'Este
  │     x 2) Bertrand des Baux
  │
  ├1> Filip (1256-1277), książę Achai
  │   x Izabella de Villehardouin
  │
  ├1> Robert (1258-1265)
  │
  └1> Elżbieta (1261-1300)
      x Władysław IV Kumańczyk król Węgier

Walezjusze andegaweńscy [edytuj]

Osobny artykuł: Walezjusze.

Herb książąt Andegawenii z dynastii Walezjuszów andegaweńskich

Po śmierci Małgorzaty andegaweńskiej (1299) samodzielnym władcą Andegawenii został jej mąż, Karol Walezjusz, brat króla Francji Filipa IV Pięknego. W 1328 roku, w momencie objęcia francuskiego tronu przez Filipa VI (syna Karola Walezjusza), nastąpiło połączenie Andegawenii z domeną królewską. Andegawenię jako księstwo otrzymał w 1360 roku Ludwik I Andegaweński, syn króla Francji Jana II Dobrego^[1]. Ludwik I w 1382 został adoptowany przez królową Neapolu Joannę I i przejął jej tytuł królewski. Faktycznie władzę w Neapolu w latach 1435-1442 sprawował tylko jego wnuk Rene Andegaweński. Ta linia Andegawenów wygasła na Karolu IV z Maine, tytularnym królu Neapolu w 1481. Przedstawiciele tej linii rządzili również w Lotaryngii w latach 1431-1473.