Anders Behring Breivik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Anders Behring Breivik
Graffiti z podobizną Breivika
Graffiti z podobizną Breivika
Data i miejsce urodzenia 13 lutego 1979
Oslo
Miejsce zamieszkania  Norwegia
Narodowość Norweg
Edukacja Administracja biznesowa
Uczelnia Oslo Commerce School
Wzrost 1,83 m
Partia Partia Postępu od 2004 do 2006 i jej młodzieżówka od 1997 do 2006/2007
Wyznanie protestanckie (Kościół Norwegii)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Anders Behring Breivik w Wikicytatach

Anders Behring Breivik (wym. [ˈɑndəʂ ˈbeːrɪŋ ˈbræjviːk]; ur. 13 lutego 1979 w Oslo) – norweski terrorysta, który 22 lipca 2011 roku dokonał dwóch zamachów: na siedzibę premiera Norwegii, w którym zginęło 8 osób, oraz na uczestników obozu młodzieżówki norweskiej Partii Pracy, w którym zginęło 69 osób[a], a 33 zostało rannych. Został skazany na 21 lat więzienia, z możliwością nieograniczonego przedłużenia wyroku, jeśli nadal będzie uznawany za zagrożenie dla społeczeństwa[2][3].

Manifest

Zabójca mówił o sobie jako o przyszłym regencie Norwegii, w której władzę miałaby przejąć organizacja wzorowana na templariuszach (należał do konserwatywno-tradycjonalistycznego wolnomularstwa, w którym posiadał stopień mistrza, oraz do tajnego stowarzyszenia „templariuszy”). Jego działania jako regenta miałyby obejmować grupowanie Norwegów w rezerwatach i kontrolowanie ich rozmnażania w celu odbudowy populacji[4][5]. Zamachowiec w latach 1999-2006 był członkiem prawicowej Partii Postępu. W latach 2002-2004 należał do młodzieżowej organizacji partyjnej FpU[6].

Ideologia Breivika została opisana w kompendium tekstów 2083 – A European Declaration of Independence (2083 – Europejska Deklaracja Niepodległości)[7] i rozpowszechniona w dniu zamachów drogą elektroniczną przez samego autora[8][9][10]. Wykłada on w niej swój światopogląd, który czerpie z kulturowego konserwatyzmu, ultranacjonalizmu, prawicowego populizmu, islamofobii[11], antyfeminizmu[12][13] i rasizmu[14]. Wyraża w niej również poparcie dla organizacji paramilitarnych, jak serbskie Skorpiony[15]. Uznaje islam i marksizm kulturowy za głównych wrogów i argumentuje za brutalną rozprawą z „Eurabią” i „multikulturalizmem” oraz za deportacją wszystkich muzułmanów z Europy (co miałoby nastąpić w roku 2083)[16] w celu uratowania europejskiego chrześcijaństwa[8][17][18][19]. Breivik napisał, że głównym motywem dla zbrodni popełnionych 22 lipca było rozreklamowanie tego manifestu[20].

Jego liczący 1518 stron manifest kopiuje frazy z Unabombera, dlatego Breivik oskarżany jest o plagiat[21].

Badania psychiatryczne

Początkowo u Breivika zdiagnozowana została schizofrenia paranoidalna, jednak później wykazano, że jest on w pełni poczytalny[22]. Również inni psychiatrzy odrzucają diagnozę jakoby Breivik miał być schizofrenikiem bądź psychotykiem[23]. 13 stycznia 2012, po naciskach opinii publicznej, sąd okręgowy w Oslo zarządził powtórne badanie panelowe w celu oceny stanu psychicznego Andersa Breivika[24].

Według psychiatrów Breivik posiada silne zaburzenia emocjonalne i brak empatii. Jego wypowiedzi są niespójne i wypełnione ideologicznymi neologizmami. Wykazuje również szereg zaburzeń urojeniowych: uważa siebie za regenta Norwegii, pana życia i śmierci, „najdoskonalszego rycerza od czasów II wojny światowej”, wybrańca, który ma za zadanie zbawienie Norwegii. Stwierdził również, że gdyby wyszedł na wolność, kontynuowałby mordowanie „zdrajców”, których dzieli na kategorie A, B i C. Postuluje także selektywny rozród Norwegów[25]. Stwierdzono również u niego cechy narcystycznego zaburzenia osobowości[3].

Zamachy z 2011

 Osobny artykuł: Zamachy w Norwegii (2011).

Według relacji medialnych 22 lipca 2011 Breivik miał udać się na wyspę Utøya niedaleko Oslo na odbywający się tam obóz młodzieży. Ubrany w mundur policyjny twierdził, że jego obecność na wyspie ma związek z atakiem w Oslo, który miał miejsce około dwóch godzin wcześniej. Według relacji świadków miał przez półtorej godziny strzelać z broni automatycznej w kierunku ludzi, po czym dobrowolnie oddał się w ręce przybyłej na wyspę policji[26].

Breivik przyznał się do zorganizowania i przeprowadzenia obu zamachów, jednak utrzymuje, że nie popełnił przestępstwa[27].

Zbrodnia była najprawdopodobniej motywowana politycznie[28]. BBC i Agencja Reutera podały, iż szef policji Roger Andresen określił Breivika jako "chrześcijańskiego fundamentalistę"[29][30]. W przeszłości był członkiem Partii Postępu (FrP), jednak opuścił ją po tym, jak jego poglądy stały się bardziej radykalne[31]. Należał do konserwatywnego, przyjmującego tylko chrześcijan nurtu masonerii skandynawskiej[32][33], lecz został wykluczony z niej po dokonaniu masakry[34].

W trakcie śledztwa ujawniono, że Breivik w czasie popełniania zbrodni zatelefonował na policję, przedstawiając się imieniem i nazwiskiem, podał, że jest członkiem antykomunistycznego ruchu oporu, że znajduje się na wyspie Utøya i pragnie oddać się w ręce policji. Jednak przerwał rozmowę, po czym kontynuował zabijanie.

Breivik posiadał zarejestrowaną firmę rolniczą, co dawało mu dostęp do nawozów i innych materiałów zawierających substancje potrzebne do budowy bomb[35] (część tych materiałów zakupił w Polsce)[36]. Był także członkiem klubu strzeleckiego i miał legalnie zarejestrowaną broń palną[26]. Nie miał wcześniej żadnych konfliktów z prawem, nie licząc mandatów drogowych[37].

Proces

Formalny akt oskarżenia przeciwko Breivikowi

16 kwietnia 2012 w sądzie w Oslo rozpoczął się proces Breivika. Oskarżony wszedł do sądu w kajdankach, które jednak zostały mu zdjęte, zanim zajął miejsce. Położył wtedy prawą rękę na sercu, po czym uniósł ją wyprostowaną z zaciśniętą pięścią. W swoim manifeście, przekazanym przez media po lipcowej zbrodni, Breivik wyjaśniał, że gest ten symbolizuje siłę, honor i wyzwanie rzucone marksistowskim tyranom w Europie[38].

Oskarżonego i rodziny poszkodowanych podczas procesu dzieliła szklana szyba, która została zbudowana specjalnie na potrzeby tego postępowania. Kamery zamontowane w sali przesyłały obraz do sal sądowych w innych częściach Norwegii, gdzie pozostali krewni poszkodowanych mogli oglądać rozprawę na żywo. Przed wygłoszeniem końcowego wyroku przed budynkiem sądu zamontowano barierki[3].

Media podawały, że jeśli nikt mu nie towarzyszył i jeśli zostałby uznany za winnego, czyn ten stanowiłby największe znane masowe morderstwo popełnione przez jedną osobę[39]. 24 sierpnia 2012 Anders Breivik został skazany na 21 lat więzienia, bez możliwości przedterminowego zwolnienia przed upływem 10 lat. Sąd zastrzegł sobie prawo do bezterminowego przedłużenia kary, jeśli Breivik nadal będzie postrzegany jako zagrożenie dla społeczeństwa. Jest to najwyższy wymiar kary w Norwegii[2].

Sędzia Wenche Elisabeth, wygłaszając werdykt, stwierdziła, że Breivik wykazuje cechy narcystycznego zaburzenia osobowości, ale nie cierpi na psychozę[3].

Uwagi

  1. Breivik zastrzelił 67 osób, a 2 zmarły podczas próby ucieczki[1]

Przypisy

  1. Anders Behring Breivik Indictment (ang.). Guardian.co.uk, 2012-04-16.
  2. 2,0 2,1 Anders Breivik jest poczytalny. Dostał maksymalną karę 21 lat. 24 sierpnia 2012. [dostęp 2012-08-24].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Anders Behring Breivik: Norway court finds him sane (ang.). BBC News, 2012-08-24.
  4. Breivik w Trybunale Karnym Templariuszy. TVN24.pl, 201-07-25. [dostęp 2012-07-25].
  5. Rettspsykiaterne beskriver bisarre vrangforestillinger hos Breivik (norw.). W: Verdens Gang [on-line]. 29 listopada 2011. [dostęp 29 listopada 2011].
  6. Breivik należał do skrajnie prawicowej partii (pol.). onet.pl, 23 lipca 2011.
  7. Jarosław Tomasiewicz, Powrót Templariuszy – Ideologiczna motywacja zamachów w Norwegii, Terroryzm.com
  8. 8,0 8,1 Ben Hartman: 'Norway attack suspect had anti-Muslim, pro-Israel views'. The Jerusalem Post, 24.07.2011
  9. Sendte ut ideologisk bokmanus en time før bomben. 23 July 2011.
  10. Var aktiv i norsk antiislamsk organisasjon – Nyheter – Innenriks.
  11. In diary, Norwegian ‘crusader’ details months of preparation for attacks. 24 July 2011.
  12. Jones, Jane Clare. Anders Breivik's chilling anti-feminism, The Guardian, 27 July 2011.
  13. Goldberg, Michelle. Norway Killer’s Hatred of Women, The Daily Beast, 24 July 2011.
  14. Hvit Nasjonalist. 8 August 2011.
  15. NATO Attack On Serbia Set Off Norwegian Bomber. 25 July 2011.
  16. Anders Behring Breivik: a disturbing ideology | Jody McIntyre | Independent Editor's choice Blogs
  17. Norwegian Massacre Gunman was a Right-Wing Extremist who hated Muslims.
  18. Norwegian Crime and Punishment by Debra J. Saunders, San Francisco Chronicle, 26 July 2011 ~ "... the anti-multiculturalism, anti-Muslim and anti-Marxist message of his 1,500-page manifesto."
  19. At Least 80 Are Dead in Norway Shooting.
  20. Norway Shooting Suspect Breivik Is Ordered Into Isolation for Four Weeks. 25 July 2011.
  21. Morderca 77 osób stawia żądania. Infohotyzont.pl
  22. BBC News – Norway's mass killer Breivik declared sane
  23. Norway killer Breivik is 'not psychotic', say experts. 4 January 2012.
  24. SPIEGEL Magazine (http://www.spiegel.de/international/europe/0,1518,809035,00.html)
  25. http://pub.tv2.no/multimedia/TV2/archive/00927/Breivik_rapport_927719a.pdf
  26. 26,0 26,1 Anders Behring Breivik (32) i Oslo ble pågrepet etter bombe og massedrap | TV 2 Nyhetene
  27. jb, PAP, Reuters, AP: Zamach w Norwegii. Breivik spędzi w areszcie 8 tygodni. Nie przyznaje się do winy, bo tylko "zapłacił za zdradę". Gazeta.pl, 2011-07-25. [dostęp 2011-07-25].
  28. Norway: island shooting death toll rises to 84 – Telegraph
  29. "Norway police say 84 killed in Utoeya shooting"
  30. "Scores killed in Norway attack"
  31. Fondenes, Eivind; Kathleen Buer (23 July 2011). "Terrorsiktede var tidligere medlem av Fremskrittspartiet" (in Norwegian). TV2 nyhetene. dostęp 23 lipca 2011.
  32. Cel: Rewolucja. rp.pl, dostęp 25 lipca 20111
  33. Racjonalista.pl, Kamil Racewicz, Zakrwawiony fartuszek mistrza Breivika
  34. Masoni odcinają się od sprawcy masakry – Najważniejsze informacje – Informacje – portal TVN24.pl – 25.07.2011
  35. Norway attacks: profile of suspect Anders Behring Breivik – Telegraph
  36. Zamach w Norwegii. Właściciel polskiej firmy aresztowany. Zarzut: pomocnictwo. gazeta.pl, 2011-07-25. [dostęp 2011-07-25].
  37. Pågrepet 32-åring kalte seg selv nasjonalistisk – VG Nett om Terrorangrepet 22. juli
  38. Faszystowski gest Breivika przed sądem (CNN Newsource). gazeta.pl. 16.04.2012
  39. Najkrwawsza zbrodnia dokonana przez jednego człowieka. TVN24.pl

Linki zewnętrzne