András Róna-Tas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
András Róna-Tas
A.Róna-Tas w 2008
A.Róna-Tas w 2008
Data i miejsce urodzenia 30 grudnia 1931
Budapeszt
Zawód historyk, językoznawca
Narodowość Węgier
Tytuł profesor
Alma Mater Uniwersytet w Segedynie

András Róna-Tas (ur. 30 grudnia 1931 w Budapeszcie) - węgierski uczony, historyk i językoznawca.

Uczeń znakomitych węgierskich historyków Gyuli Ortutaya, Istvána Tálasiego, Gyuli Németha i Lajosa Ligetiego. Ukończył studia nad kulturą i językami Azji Środkowej - tybetańskim, mongolskim i tureckimi. W latach 1957-1958 w Mongolii prowadził terenowe badania antropologiczne nad kulturą, językiem i folklorem tamtejszych koczowników. W połowie lat 60. ubiegłego wieku prowadził badania terenowe nad Czuwaszami nad środkową Wołgą. W 1971 w Węgierskiej Akademii Nauk obronił pracę "Teoria pokrewieństwa językowego i związków językowych między językami czuwaskim i mongolskim". W latach 1968-2002 wykładowca w katedrze badań nad ludami ałtajskimi i prehistorią Węgrów na Uniwersytecie Józsefa Attili w Segedynie; rektor tego uniwersytetu w latach 1990 i 1992. Visiting professor na uniwersytecie w Bonn (1971-72 i 1985-86) i w Wiedniu (1982-83). Od 2002 na emeryturze.

Zajmował się głównie prehistorią Węgrów oraz historią, kulturą i językami dawnych i współczesnych ludów Azji Środkowej: Tybetańczyków, Kipczaków, Chazarów, Turkutów i Alanów. Autor ponad 450 artykułów, monografii i przeglądów oraz kilkudziesięciu większych prac. Jego najważniejsze dzieło to A honfoglaló magyar nép ("Węgrzy w czasach zajęcia ojczyzny") z 1996. Laureat nagrody Humboldta w 1996.

W Polsce wydano jego pracę Nomádok nyomában. Etnográfus szemmel Mongóliában z 1961 pt. "Mongolia" (przeł. Eugeniusz Mroczko, "Wiedza Powszechna", Warszawa 1965).