André Citroën

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
André Gustave Citroën
André Gustave Citroën
Data i miejsce urodzenia 5 lutego 1878
Paryż
Data i miejsce śmierci 3 lipca 1935
Paryż
Zawód inżynier, przedsiębiorca

André Gustave Citroën (ur. 5 lutego 1878 – zm. 3 lipca 1935) – inżynier i przedsiębiorca francuski, założyciel fabryki samochodów, których marka nosi jego nazwisko Citroën.

Ojcem André Citroëna był holenderski handlarz diamentami Levie Citroën, matką warszawianka, Masza Amelia Kleinman, oboje pochodzenia żydowskiego. Poznali się w Warszawie, gdzie Leviego wysłał z Amsterdamu jego ojciec Barend w celach handlowych. To właśnie Barend, dziadek André, wymyślił nazwisko Citroën – wcześniej ta niegdyś znana z handlu owocami rodzina nazywała się Limoenman. Rodzice André wyemigrowali z Warszawy do Francji w 1873 roku. Levie popełnił samobójstwo, gdy André miał 5 lat. André był ich 5., ostatnim dzieckiem.

Przekładnia z zębami daszkowymi, które przedsiębiorstwo Citroën przyjęło za swoje logo.

André Citroën studiował w École polytechnique. Po ukończeniu studiów i krótko po śmierci matki, w roku 1900 podczas podróży do Polski odkrył nieznany we Francji, tańszy sposób wytwarzania przekładni zębatych o zębach daszkowych i kupił na niego patent. Przekładnie takie były trwalsze i pracowały ciszej od tradycyjnych. Po powrocie otworzył mały zakład mechaniczny Przedsiębiorstwo przekładni zębatych Citroëna (Société des engrenages Citroën) zatrudniający ok. 10 pracowników. Zęby koła zębatego daszkowego, znalazły się w znaku firmowym Citroëna i do dziś są symbolem tej marki. Po siedmiu latach został powołany do zarządzania upadającą spółką samochodową Mors. Do roku 1914 udało mu się dziesięciokrotnie pomnożyć obroty firmy. Pojechał następnie do Detroit, żeby nauczyć się wynalezionej przez Fredericka Taylora technologii produkcji seryjnej, którą Henry Ford zastosował w swoim samochodzie – modelu T.

Zastosował tę technologię do produkcji pocisków do dział na potrzeby wojny, po jej zakończeniu przekształcił zakład w fabrykę samochodów ze standardową karoserią. W roku 1919 uruchomił produkcję Modelu A o mocy 8 KM, następne modele powstały w latach 1921 (B2), 1924 (B10), 1925 (B12). W roku 1928 produkcja Citroëna osiągnęła 400 pojazdów dziennie, czyli 1/3 wszystkich samochodów we Francji.

Próbował wprowadzić pierwszy seryjny samochód z napędem na przednie koła i samonośną karoserią, ale początkowe próby były nieudane, co spowodowało duże straty finansowe.[1] Do kryzysu finansów Citroëna dołożyła się jego pasja do kasyn gry, w rezultacie niekorzystny bilans firmy w roku 1934 spowodował przejęcie jej przez firmę Michelin, głównego wierzyciela. W następnym roku Citroën zmarł z powodu raka żołądka.

W Polsce ulica André Citroëna znajduje się w Szczecinie.[2]

Przypisy

  1. Mówili o nim "Mały Żyd". ASO to jego pomysł!. interia.pl, 2 maja 2014. [dostęp 4 maja 2014].
  2. Jakub Kowalski: Droga ku chwale. rp.pl, 10 maja 2014. [dostęp 20 maja 2014].