Andreu Nin
| Andreu Nin | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 4 lutego 1892 El Vendrell |
| Data i miejsce śmierci | 21 czerwca 1937 okolice Madrytu |
Andreu Nin, Andres Nin (ur. 4 lutego 1892, zm. 21 czerwca 1937) – rewolucjonista hiszpański, dziennikarz, współzałożyciel Hiszpańskiej Partii Komunistycznej, a następnie Robotniczej Partii Marksistowskiej Unifikacji (POUM).
Urodził się w El Vendrell, skąd tuż przed wybuchem I wojny światowej przeniósł się do Barcelony. W 1917 wstąpił do PSOE. Został liderem hiszpańskiego ruchu robotniczego i jednym z założycieli Hiszpańskiej Partii Komunistycznej. Przebywając w Rosji sympatyzował z Lwem Trockim, był w opozycji do stalinowskiej frakcji wewnątrz KPZR.
Po powrocie do Hiszpanii zaangażował się w tworzenie organizacji powiązanej z Międzynarodową Lewicową Opozycją Trockiego, z którym wszedł w konflikt dotyczący polityki entryzmu forsowanej przez tego pierwszego.
Po ostatecznym zerwaniu z Trockim, Nin wspólnie z Joaquinem Maurinem utworzył POUM jako alternatywę dla Komunistycznej Partii Hiszpanii, lojalnej względem Trzeciej Międzynarodówki.
Po uzyskaniu autonomii przez Katalonię, Nin został członkiem rządu katalońskiego, z którego w wyniku nacisków Stalina został wyrzucony. Po delegalizacji POUM 16 czerwca 1937 r. policja Rządu Republikańskiego aresztowała Andreu Nina wraz z innymi przywódcami POUM. Zostali przekazani agentom NKWD i zabrani do tajnego więzienia w Madrycie, w kościele na Cale Atocha. Nina oddzielono i przewieziono do Alcala de Henares, gdzie przesłuchiwano go od 18 do 21 czerwca. Nin odmówił przyznania się do zarzucanych mu, sfabrykowanych oskarżeń (zarzucano mu przekazywanie wrogowi danych o celach dla artylerii). Następnie przeniesiono go do domu pod miastem, należącego do Constancii de la Mora, żony Hidalga de Cisnerosa i tam zamęczony na śmierć. Stalinowcy upozorowali dowody, jakoby Nin został odbity przez falangistów. Nikt nie dał wiary tym kłamstwom - sam Manuel Azaña usłyszawszy wersję komunistów, spytał: "Czy to nie brzmi zbyt powieściowo?"[1]
Andreu Nin był prototypem postaci Goldsteina, wroga nr 1 w powieści George'a Orwella Rok 1984.[2]
