Andrzej Banach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Andrzej Banach (ur. 1910, zm. 1990) – polski pisarz, krytyk artystyczny, filozof, podróżnik, kolekcjoner dzieł sztuki.

Jego twórczość poświęcona była popularyzacji sztuki, ale wydał też zbiór opowiadań i kilka powieści. Zakres tematów jego publikacji jest bardzo szeroki: zagadnienia filozoficzne, sztuki plastyczne, kostium i moda, kolekcjonerstwo, teatr, relacje z podróży. Szczególną uwagę zwracał na sztukę nieprofesjonalną, a także na zjawiska z marginesu sztuk plastycznych. Napisał kilka książek poświęconych Nikiforowi Krynickiemu, czym przyczynił się do popularyzacji twórczości malarza-samouka z Krynicy. Pierwszy artykuł Andrzeja Banacha o Nikiforze ukazał się w „Przekroju19 czerwca 1949 r. Nikifor wielokrotnie odwiedzał małżeństwo Banachów w Krakowie. Z ich inicjatywy odbyły się wystawy dzieł Nikifora w kraju i za granicą. Niektóre książki Andrzej Banach pisał wraz z małżonką Elą Banachową. Mieszkał w Krakowie, publikował przeważnie w krakowskim Wydawnictwie Literackim. Za zagrożenie i chorobę uważał kicz, był autorem jednej z najważniejszych książek o tym zjawisku.

Był konsultantem Andrzeja Wajdy podczas realizowania Popiołów (obyczaj).

Reżyser Jan Łomnicki poświęcił pamięci Andrzeja Banacha film dokumentalny z roku 1991.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Banach: Nowe prawo o zmianie i ustalaniu imion i nazwisk; Wiedza Powszechna, Kraków 1946.
  • Andrzej Banach: Dziewięciu grafików; Towarzystwo Miłośników Książki, Kraków 1948.
  • Andrzej Banach: Ochrona czci i godności osobistej w kodeksie karnym polskim; Księgarnia Powszechna, Kraków 1950.
  • Andrzej Banach: O ilustracji; Tow. Miłośników Książki, Wydawnictwo M.Kot, Kraków 1950.
  • Andrzej Banach: O modzie XIX wieku; PIW, Warszawa 1957.
  • Andrzej Banach: Nikifor – mistrz z Krynicy; Wydawnictwo Literackie, Kraków 1957.
  • Andrzej Banach: Ociepka: malarz dnia siódmego; Wyd. Literackie, Kraków 1958.
  • Andrzej Banach: O snach i nowej sztuce: esej; Wyd. Literackie, Kraków 1959.
  • Andrzej Banach: Pamiątka z Krynicy; Wyd. Literackie, Kraków 1959.
  • Andrzej Banach: Polska książka ilustrowana 1800-1900; Wyd. Literackie, Kraków 1959.
  • Andrzej Banach: Historia pięknej kobiety; Wyd. Literackie, Kraków 1960.
  • Andrzej Banach: Podróże po szufladzie; Wyd. Literackie, Kraków 1960.
  • Andrzej Banach: O wdzięczności przedmiotów; Wyd. Literackie, Kraków 1962.
  • Andrzej Banach: Warszawa Cieślewskiego syna; WAiF, Warszawa 1962.
  • Andrzej Banach: Wybór maski. 11 teatrów klasycznych; Wyd. Literackie, Kraków 1962.
  • Ela i Andrzej Banachowie: Słownik mody; Wiedza Powszechna, Warszawa 1962.
  • Andrzej Banach: Hasior; Wyd. Literackie, Kraków 1964.
  • Andrzej Banach: Portret wzorowego mężczyzny; Wyd. Literackie, Kraków 1965.
  • Andrzej Banach: Les „Enfers” domaine polonais; J.-J. Pauvert, Paris 1966.
  • Andrzej Banach: Pismo i obraz; Wyd. Literackie, Kraków 1966.
  • Ela i Andrzej Banachowie: Historia o Nikiforze; Wyd. Literackie, Kraków 1966.
  • Andrzej Banach: O kiczu; Wyd. Literackie, Kraków 1968.
  • Andrzej Banach: O polskiej sztuce fantastycznej; Wyd. Literackie, Kraków 1968.
  • Andrzej Banach: Zbierajmy pieniądze; Wyd. Literackie, Kraków 1970.
  • Andrzej Banach: Lekcja z nut; Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1971.
  • Andrzej Banach: Nauka pisania; Wyd. Literackie, Kraków 1971.
  • Ela i Andrzej Banachowie – Podróż na Sycylię, czyli Koniec świata (t. 1-2); Wyd. Literackie, Kraków 1971.
  • Ela i Andrzej Banachowie: Cztery tygodnie w Japonii; Wyd. Literackie, Kraków 1973.
  • Ela i Andrzej Banachowie: Dziennik podróży po Hiszpanii; Wyd. Literackie, Kraków 1974.
  • Andrzej Banach: Erotyzm po polsku; Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1974.
  • Ela i Andrzej Banachowie: Odkrycie Amsterdamu; Wyd. Literackie, Kraków 1976.
  • Ela i Andrzej Banachowie: Ostatnia podróż; Wyd. Literackie, Kraków 1976.
  • Andrzej Banach: O potrzebie egzotyzmu; Wyd. Literackie, Kraków 1980 ISBN 83-08-00297-8.
  • Andrzej Banach: Jak kochać i nie zabić; (powieść) Wyd. Literackie, Kraków 1981 ISBN 83-08-0255-2.
  • Andrzej Banach: Nikifor; Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1984 ISBN 83-21-33006-1.
  • Andrzej Banach: Wybór maski: 11 teatrów klasycznych; Wyd. Literackie, Kraków 1984 (wyd. 2) ISBN 83-08-01093-8.
  • Andrzej Banach: Śmierć może mieć skrzydła; (powieść) KAW Kraków 1986 ISBN 83-03-01185-5.
  • Andrzej Banach: O szczęściu; Wyd. Literackie, Kraków 1988 ISBN 83-08-01923-4.
  • Andrzej Banach: Granice sztuki; Wyd. Literackie, Kraków 1988 ISBN 83-08-01690-1.
  • Andrzej Banach: Kobiety na monetach; Ossolineum, Wrocław 1988 ISBN 83-04-02655-4.
  • Andrzej Banach: Ociepka; Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1988 ISBN 83-213-3282-X.
  • Andrzej Banach: Historia pięknej kobiety; Centrum Informacyjno-Reklamowe „CIR”, Warszawa 1991 (wyd. 2).
  • Andrzej Banach: Sen miłosny; (opowiadania) Wyd. Literackie, Kraków 1992 ISBN 83-08-02339-8.
  • Ela i Andrzej Banachowie: Historia o Nikiforze; Wyd. Literackie, Kraków 2004 (wyd. 2) ISBN 83-08-03641-4.
  • Andrzej Banach: Nikifor; Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2004 (wyd. 2, reprint) ISBN 83-213-3006-1.