Andrzej Bobola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Święty
Andrzej Bobola SJ
prezbiter i męczennik
Bobola.jpg
Data urodzenia 30 listopada 1591
Strachocina
Data śmierci 16 maja 1657
Janów (Białoruś)
Kościół/
wyznanie
rzymskokatolicki
Data beatyfikacji 30 października 1853
Data kanonizacji 17 kwietnia 1938
Rzym
przez Piusa XI
Wspomnienie 16 maja
Patron Polski, a także: archidiecezji warszawskiej, archidiecezji białostockiej i warmińskiej, diecezji: płockiej, drohiczyńskiej, łomżyńskiej, pińskiej oraz kolejarzy.
Szczególne miejsca kultu Sanktuarium św. Andrzeja Boboli w Warszawie, Strachocina
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Andrzej Bobola
Leliwa
Leliwa
Data urodzenia 1591
Data śmierci 1657
Rodzina Bobolowie
Rodzice Mikołaj Bobola
Relikwiarz Andrzeja Boboli w krypcie kościoła św. Kazimierza w Wilnie

Andrzej Bobola, SJ herbu Leliwa (ur. 30 listopada 1591 w Strachocinie k. Sanoka, zm. 16 maja 1657 w Janowie Poleskim) – polski duchowny katolicki, jezuita, misjonarz, kaznodzieja, męczennik, święty Kościoła katolickiego, autor tekstu ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza. Jeden z patronów Polski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Święty Andrzej Bobola urodził się 30 listopada 1591 r. w Strachocinie[1].

Jego ojciec Mikołaj Bobola był dzierżawcą sołectwa strachocińskiego, wchodzącego w skład dóbr królewskich. W 1606 r., gdy rozpoczynał studia, zginął jego kuzyn Wojciech Bobola w bitwie pod Moskwą. W latach 16061611 studiował w szkole jezuickiej w Braniewie, następnie (31 lipca 1611 roku) wstąpił do tego zakonu i nowicjat odprawił w Wilnie. Mistrzem-spowiednikiem św. Andrzeja Boboli w nowicjacie był ks. Wawrzyniec Bartilius (1569–1635) jezuita, filozof i teolog.

Śluby zakonne złożył 31 lipca 1613. W latach 16131616 studiował filozofię na Uniwersytecie Wileńskim; w latach 16181622 studiował tam również teologię, nie zdał jednak ostatniego, najważniejszego egzaminu. 12 marca 1622 otrzymał święcenia kapłańskie[2].

Przez rok był rektorem kościoła w Nieświeżu (16231624), gdzie wspólnie z księciem Albrechtem Stanisławem Radziwiłłem dążył do uroczystego uznania w ślubowaniach przez Króla Polski, Matki Bożej Królową Polski, co zostało spełnione we Lwowie 1 kwietnia 1656 r. W latach 16241630 był kaznodzieją i spowiednikiem w kościele św. Kazimierza w Wilnie. Sprawował też funkcje rektora i doradcy prepozyta w tym kościele.

2 czerwca 1630 złożył profesję (ślubowanie) czterech ślubów zakonnych w kościele św. Kazimierza w Wilnie, po czym został superiorem (przełożonym) domu zakonnego w Bobrujsku w latach 16301633. Następnie pracował w Płocku (16331636) i (16371638) jako prefekt kolegium i kaznodzieja, w Warszawie jako kaznodzieja (16361637)[3]. Kolejne cztery lata (16381642) spędził w Łomży, będąc doradcą rektora, kaznodzieją i dyrektorem szkoły humanistycznej. W okresie od 16421646 przebywał w Pińsku i okolicach prowadząc rozwiniętą działalność ewangelizacyjną, a w latach 16461652 ze względów zdrowotnych przebywał w Wilnie, przy kościele św. Kazimierza, głosząc kazania i prowadząc wykłady oraz misje. Wrócił ponownie na ziemię pińską, podejmując szeroko zakrojoną ewangelizację – znany jest jako apostoł Pińszczyzny.

16 maja 1657 w zamęcie konfliktów roznieconych przez powstanie Chmielnickiego dostał się we wsi Mohilno w ręce Kozaków. Torturowany i zamordowany w rzeźni w Janowie Poleskim przez Kozaków za to[potrzebne źródło], że nawracał ludność prawosławną na wiarę katolicką.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Figura św. Andrzeja Boboli przed warszawskim sanktuarium

O kanonizację Świętego Andrzeja Boboli zabiegał o. Marcin Godebski – rektor kolegium jezuickiego w Pińsku i Aleksander Wyhowski – biskup łucki. 30 października 1853 został beatyfikowany, a 17 kwietnia 1938 kanonizowany przez papieża Piusa XI. 16 maja 1957 roku Pius XII promulgował encyklikę Invicti athletae Christi w trzechsetną rocznicę męczeństwa św. Andrzeja Boboli.

Zmumifikowane naturalnie zwłoki Boboli przez długie lata otaczane były czcią w kościele parafialnym w Połocku. W 1922 bolszewicy zabrali je jako osobliwość (z racji dobrego stanu mumifikacji) do Gmachu Higienicznego Wystawy Ludowego Komisariatu Zdrowia. W maju 1924 relikwie – jako rodzaj „zapłaty” za pomoc w czasie głodu – przekazano Stolicy Apostolskiej. Od 17 czerwca 1938 znajdują się w Warszawie. 17 kwietnia 1988 złożono je w nowo wybudowanym Sanktuarium św. Andrzeja Boboli przy ul. Rakowieckiej.

Sanktuarium św. Andrzeja znajduje się również w Strachocinie.

Od 16 maja 2002 r. św. Andrzej Bobola jest drugorzędnym patronem Polski. Jest również patronem m.in. archidiecezji warszawskiej i warmińskiej.

Święto liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 16 maja.

Stanowisko Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego[edytuj | edytuj kod]

Działalność Andrzeja Boboli jest odbierana bardzo negatywnie przez Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, dla którego jest on symbolem prześladowań i represji wobec tych wyznawców prawosławia, którzy po wprowadzaniu w życie postanowień unii brzeskiej odmawiali przejścia na katolicyzm[4].

Według określenia teologa prawosławnego Michała Klingera, „jego praca apostolska miała znamiona prozelityzmu i sprowadzała się do przeciągania prawosławnych na katolicyzm”[4].

Z tego względu środowiska związane z Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym sceptycznie odniosły się do decyzji polskiego Kościoła katolickiego, uznającego Andrzeja Bobolę patronem Polski, twierdząc że próby skatolicyzowania prawosławnej ludności Rzeczypospolitej, które podejmował usilnie Andrzej Bobola, zrodziły tendencje odśrodkowe w postaci m.in. powstań kozackich, przyczyniając się w rezultacie do upadku państwa[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Jedno ze wzgórz w Starocinie nazywa się Bobolówka i tam stał prawdopodobnie dwór Bobolów, w którym urodził się Andrzej B. por. opracowanie ks. Stanisława Kani pt. „Św.Andrzej Bobola”.
  2. Ważniejsze daty z życia i dziejów kultu św. Andrzeja Boboli. [dostęp 7 marca 2012].
  3. Kalendarium życia Andrzeja Boboli w serwisie opoka.org.pl.
  4. 4,0 4,1 4,2 Nie nasz patron, „Przegląd Prawosławny”, nr 6(204), czerwiec 2002, s. 21–22, ISSN 1230-1078.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura uzupełniająca[edytuj | edytuj kod]