Andrzej Cinciała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej Cinciała
Grób Andrzeja Cinciały na cmentarzu ewangelickim w Cieszynie

Andrzej Cinciała (ur. 8 czerwca 1825 w Kozakowicach Górnych, zm. 18 lutego 1898 w Cieszynie) – polski prawnik, folklorysta, etnograf, wydawca, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z chłopskiej rodziny. Jego rodzicami byli Andrzej, tkacz, i Anna z Rańdców. Poślubił Matyldę z Klugów, z którą miał córki Marię i Melanię oraz syna Władysława. Jego wnukiem był Jan Stanisław Bystroń.[1]

Biogram[edytuj | edytuj kod]

Ukończył szkołę ludową w Goleszowie. W 1839 roku zaczął się uczyć w gimnazjum w Cieszynie. W 1842 roku zrezygnował z nauki i udał się do Krakowa, gdzie odbył praktykę księgarską. W 1846 roku wznowił przerwaną edukację i powrócił do gimnazjum. 8 września 1847 roku założył "Towarzystwo uczących się języka polskiego w ewangelickim gimnazjum w Cieszynie". W sierpniu 1847 roku udawał się pieszo, wspólnie z Pawłem Stalmachem, do Krakowa, aby przenieść zapas polskich książek dla nowej organizacji. Kółko upadło w 1848 roku, gdy język polski wprowadzono do programu zajęć. Jesienią 1848 roku rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po ukończeniu studiów w 1853 roku wrócił do Cieszyna, gdzie był pisarzem ziemskim odbywając praktykę adwokacką u Ludwika Kluckiego. Pracował jako notariusz w Cieszynie, rejent w Schildbergu na Morawach, Frysztacie i ponownie od 1881 w Cieszynie. Obok Pawła Stalmacha był czołowym działaczem polskim na Śląsku Cieszyńskim.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Przyczynił się do założenia "Tygodnika Cieszyńskiego", Czytelni Ludowej i Towarzystwa Rolniczego. Opublikował m.in. Pamiętnik prawniczy, Zbiór przysłów śląskich, Pieśni ludu śląskiego z okolic Cieszyna i Słownik dialektologiczny Śląska Cieszyńskiego. W 1848 roku napisał broszurę Nowości niesłychane dla śląskich chłopów oraz współpracował z powstałym w tym czasie "Tygodnikiem Cieszyńskim". W 1889 roku jego Słownik dialektyczny Śląska Cieszyńskiego został nagrodzony przez Akademię Umiejętności. Był autorem pamiętników, wydanych w 1931 roku przez Jana Stanisława Bystronia.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Nowości niesłychane dla śląskich chłopów (1848)
  • Podręcznik prawniczy (1883)
  • Ustawa gminna i wyborcza (1884)
  • Pieśni ludu śląskiego (1883)
  • Słownik dialektyczny Śląska Cieszyńskiego
  • Pamiętnik wydany w (1900) roku w Cieszynie pt. Z pamiętnika dra Andrzeja Cinciały [2]

Miejsce pochówku[edytuj | edytuj kod]

Jest pochowany na cmentarzu ewangelickim w Cieszynie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Andrzeja Cinciały
Wikimedia Commons
  • Golec J., Bojda S., Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, Cieszyn 1993, s. 73-74.
  • "Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny" Tom I A-M, PWN Warszawa 1984, hasło Andrzej Cinciała str. 149
  • Miękina L., Prekursorzy, s. 16, 19, 20, 21, 23, 32, 35, 38, 96, 109, 111, 113.
  • Miękina L., Znów minie wiek... Antologia literatury nadolziańskiej, Cieszyn 2001, s. 53-58.

Przypisy

  1. "Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny" Tom I A-M, PWN Warszawa 1984, hasło Andrzej Cinciała str. 149
  2. Andrzej Cinciała, Jan Bystroń, "Z pamiętnika dra Andrzeja Cinciały", Cieszyn 1900.