Andrzej Nowak (historyk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej Nowak
Andrzej Nowak (2009)
Andrzej Nowak (2009)
Data i miejsce urodzenia 12 listopada 1960
Kraków
Zawód historyk
Wikicytaty Andrzej Nowak (historyk) w Wikicytatach

Andrzej Nowak (ur. 12 listopada 1960 w Krakowie)[1] − polski historyk, publicysta, nauczyciel akademicki, sowietolog, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor zwyczajny w Instytucie Historii PAN (kierownik Zakładu Historii Europy Wschodniej na UJ), były redaktor naczelny dwumiesięcznika „Arcana”.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie i działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

W 1982 ukończył studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UJ (seminarium prof. Władysława Serczyka). Od stycznia 1983 związany jest z Instytutem Historii PAN w Warszawie (Zakład Historii Europy XIX i XX wieku), gdzie przygotowywał rozprawę doktorską (obronioną w 1990, promotor: prof. Wiktoria Śliwowska). W latach 1987-91 był bibliotekarzem w Bibliotece Jagiellońskiej. Od 1991 jest zatrudniony na etacie w Instytucie Historii PAN w Warszawie, gdzie przygotował rozprawę habilitacyjną Polityka wschodnia Józefa Piłsudskiego 1918-1920 (obronioną w 2002). Kieruje tam Pracownią Dziejów ZSRR i Europy Wschodniej (od 2002 roku)[2]. Obecnie jest kierownikiem Zakładu Historii Europy Wschodniej i Studiów nad Imperiami XIX i XX wieku w IH PAN.

W 2011 otrzymał tytuł naukowy profesora.

Był nauczycielem akademickim Wyższej Szkoły Biznesu NLU w Nowym Sączu. Wykładał historię Polski i Rosji m.in. na uniwersytetach amerykańskich (Rice, Columbia, Harvard), angielskich (Cambridge, University College of London) a także na Uniwersytecie w Dublinie, Uniwersytecie Masaryka w Brnie, Uniwersytecie Tokijskim, Uniwersytecie Warszawskim, w Collegium Civitas[3].

Zajmuje się głównie historią polityczną i myślą polityczną Europy Wschodniej XIX-XX wieku. Jest znawcą historii stosunków polsko-rosyjskich. Był opiekunem pracy magisterskiej Pawła Zyzaka „Lech Wałęsa. Idea i historia” obronionej w czerwcu 2008.

Jest członkiem Rady Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, a także Polsko-Rosyjskiej Komisji Historycznej PAN-RAN; Komisji Środkowoeuropejskiej oraz Wschodnioeuropejskiej PAU; kolegium redakcyjnego „Kwartalnika Historycznego” i „Dziejów Najnowszych”. W latach 2006-2010 był członkiem Rady Archiwalnej przy Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych; członkiem Rady Muzeum Historii Polski, a także wiceprezesem Rady Historyków Narodowego Banku Polskiego (2007-2010).

Jest synem nauczycielki – Jadwigi, oraz inżyniera metalurga – Antoniego. Ma żonę i dwójkę dzieci.

Działalność medialna[edytuj | edytuj kod]

Od 1980 roku zaangażowany w działalność publicystyczną. Najpierw, w latach 1980. w ramach tzw. drugiego obiegu, poświęconą głównie stosunkom Polski z jej wschodnimi sąsiadami (współpracował m.in. z „Arka”, „Miesięcznikiem Małopolskim”, „Alternatywami”, „Tumultem”). Od 1988 do 1991 sekretarz redakcji, a w latach 1991-1994 redaktor naczelny wywodzącego się z „podziemia” dwumiesięcznika „Arka”; od 1994 do 2012 roku redaktor naczelny dwumiesięcznika kulturalno-politycznego „Arcana” (do końca 2012 roku – 108 numerów)[4]. W latach 1989-1991 dziennikarz w dziale międzynarodowym dziennika „Czas Krakowski”; ukończył kurs dziennikarstwa międzynarodowego w agencji Reutera w Londynie w 1990 r. Od 1989 roku publikuje artykuły, wywiady i komentarze na łamach m.in. „Rzeczpospolitej”, „Dziennika” i jego dodatku „Europa”, „Naszego Dziennika”, „Gazety Polskiej”, „Gościa Niedzielnego”, „Tygodnika Solidarność”, „Wprost”, „Niedzieli”, „Znaku”, „Życia”. Prezes Rady Nadzorczej Spółki Polskie Radio Kraków S.A (1993-1995); członek Rady Programowej Polskiego Radia S.A. w Warszawie od 1997 do 2001 r. Jako ekspert do spraw polityki wschodniej zapraszany często do programów telewizyjnych.

W grudniu 2012 został publicystą tygodnika "W Sieci".

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

W latach 1980-1981 członek NZS i delegat do Konwentu NZS UJ; od końca 1981 do 1987 współorganizator podziemnego „Wolnego Uniwersytetu Jagiellońskiego” (wykłady dla grup robotniczych) i współpracownik Chrześcijańskiego Uniwersytetu Robotniczego (zorganizowanego przez ks. Kazimierza Jancarza w Mistrzejowicach); w latach 1988-1991 działacz NSZZ „Solidarność” na UJ (w 1990-91 członek Komisji Zakładowej UJ); uczestnik I i II Międzynarodowej Konferencji Praw Człowieka w Mistrzejowicach (1989) i w Leningradzie (1990). Członek Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich 2005 roku. Był wielokrotnym uczestnikiem organizowanych przez prezydenta Kaczyńskiego seminariów w Lucieniu. W wyborach 2010 roku był członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego. Profesor ma poglądy konserwatywne.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • A. Nowak, Między carem a rewolucją. Studium politycznej wyobraźni i postaw Wielkiej Emigracji wobec Rosji 1831-1849, Wydawnictwo Instytut Historii PAN i Warszawska Oficyna Wydawnictwo Gryf, Warszawa 1994.
  • A. Nowak, Jak rozbić rosyjskie imperium? Idee polskiej polityki wschodniej 1733-1921, Warszawska Oficyna Wydawnictwo Gryf, Warszawa 1995.
  • A. Nowak," Polska i „trzy” Rosje. Studium polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego (do kwietnia 1920 roku)", Wydawnictwo Arcana, Kraków 2001.
  • Kronika Polski, pod red. A. Nowaka, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 1997. (wyd. 2 w 2001 r. i wyd. 3 w 2005 r.)
  • A. Nowak, Polacy, Rosjanie i biesy. Studia i szkice historyczne z XIX i XX wieku, Wydawnictwo Arcana, Kraków 1999.
  • A. Nowak, Od imperium do imperium. Spojrzenia na historię Europy Wschodniej, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2004.
  • A. Nowak, Powrót do Polski, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2005.
  • A. Nowak, Poland. Landscape, Art, History, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2005.
  • A. Nowak, Jan Paweł II – biografia ilustrowana, Wydawnictwo R. Kluszczyński, Kraków 2001.
  • A. Nowak. Ab Imperio: nowe spojrzenia na historię Europy Wschodniej, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2004.
  • A. Nowak, Powrót do Polski. Szkice o patriotyzmie po “końcu historii”, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2005.
  • A. Nowak, Karol Wojtyła – Jan Paweł II. Kronika życia i pontyfikatu, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2005. (wyd. również w jęz. ang. pt.: John Paul II 1920-2005 Illustrated Biography)
  • A. Nowak, Historie politycznych tradycji, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2007.
  • A. Nowak, Historie politycznych tradycji. Piłsudski, Putin i inni, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2007.
  • A. Nowak, History and Geopolitics. A Contest for Eastern Europe, Wydawnictwo Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa 2008.
  • A. Nowak, Polska i trzy Rosje. Studium polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2008.
  • A. Nowak, Ofiary, imperia i historycy (od XVIII do XXI wieku), Wydawnictwo Arcana, Kraków 2009.
  • A. Nowak, Jan Paweł II 1920-2005. Ilustrowana biografia, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2010.
  • A. Nowak, Ojczyzna Ocalona. Wojna sowiecko-polska 1919-1920, Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2010.
  • A. Nowak Imperium a ti druzi. Rusko, Polsko a moderni dĕjiny východni Evropy, wydawnictwo CDK, Brno 2010.
  • A. Nowak, Od Polski do post-polityki Intelektualna historia zapaści RP, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2010.
  • Hołd Katyński (esej: Pamięć Katynia: łańcuch niewidzialny), Wydawn. Biały Kruk, Kraków 2010.
  • Hołd Katyński II (esej: Sens polskiej pamięci), Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2011.
  • A. Nowak, Czas walki z Bogiem. Kościół na straży wolności Polaków, Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2011.
  • A. Nowak, Krzyż polski. Patriotyzm i męczeństwo (esej: Wolność krzyżami się mierzy), Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2011.
  • A. Nowak, Imperiological Studies. A Polish Perspective, Wydawnictwo Societas Vistulana, Kraków 2011.
  • A. Nowak, Strachy i Lachy. Przemiany polskiej pamięci, Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2012.
  • A. Nowak, Dzieje Polski. Skąd nasz ród, t.1, Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2014.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • Nagroda Fundacji Polcul – za działalność publicystyczną w II obiegu: 1989.
  • Nagrody Klio – za najlepszą książkę historyczną: za rok 1995 (za Jak rozbić rosyjskie imperium) oraz za rok 2001 (za Polska i trzy Rosje…)
  • Nagroda „Przeglądu Wschodniego”: za najlepszą książkę z dziejów Europy Wschodniej: 1995
  • Nagroda im. Jerzego Łojka za prace poświęcone tradycjom walki niepodległościowej: 1999
  • Nagrody Rektora UJ za wybitne osiągnięcia naukowe: 2009, 2010, 2011
  • Nagroda (naukowa) im. Włodzimierza Pietrzaka – za badania nad dziejami Europy Wschodniej: 2011
  • Wacław Jędrzejewicz History Medal – przyznana przez Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku: 2011
  • Nagroda im. Jerzego Giedroycia - przyznawana od 2001 roku za działalność w imię polskiej racji stanu: 2012[5], objęta patronatem prezydenta Bronisława Komorowskiego[6]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jolanta Workowska, Strażnicy kamienia, „Forum Akademickie”, nr 37 (1/2006);
  • Ewa Łosińska, Zwyczajny konserwatysta, „Dziennik Polski”, 8 V 2009;
  • Bartłomiej Kuraś, Małgorzata Skowrońska, Historia jednej magisterki, „Gazeta Wyborcza”, 8 V 2009;
  • Nie należę do „salonu” – z prof. Andrzejem Nowakiem rozmawia Mariusz Bober, „Nasz Dziennik”, 12-13 IX 2009;
  • Elżbieta Morawiec, Kim pan jest, profesorze, „Gazeta Polska”, 20 I 2010;
  • Ewa Łosińska, Krakowska przystań konserwatyzmu, „Rzeczpospolita”, 27-28 II 2010;
  • Mateusz Wyrwich, Próbuję coś mówić od siebie. Sylwetka: prof. Andrzej Nowak, „Niedziela”, 3 X 2010

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]