Andrzej Pityński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej Pityński
Data i miejsce urodzenia 15 marca 1947
Ulanów
Zawód rzeźbiarz
Narodowość  Polska
Uczelnia Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie
Rodzice Aleksander
Stefania
Krewni i powinowaci Michał Krupa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Andrzej Piotr Pityński (ur. 15 marca 1947 w Ulanowie) – amerykański rzeźbiarz pochodzenia polskiego.

Urodził się jako syn pary partyzantów antykomunistycznych, Aleksandra Pityńskiego ps. „Kula” i Stefanii Pityńskiej ps. „Perełka”. Był siostrzeńcem Michała Krupy ps. „Pułkownik”. Pod koniec lat 50 wraz ojcem udzielał wsparcia i zaopatrzenia aktywnych żołnierzy wyklętych, w tym Michała Krupę.

Ukończył liceum ogólnokształcące w Ulanowie, następnie Technikum Wodno-Melioracyjne w Trzcianie uzyskując zawód technika melioranta. Pracował jako starszy pomiarowy w geodezji w Ulanowie. Rodzina Pityńskich była poddana prześladowaniu, w postaci rewizji, najścia domu, przeszukań, pobić ze strony funkcjonariuszy komunistycznych władz (wiązały się z poszukiwaniem Michała Krupy, nadal aktywnego partyzanta). W wyniku prowokacji służb specjalnych PRL wobec niego i ojca w grudniu 1967, sprokurowaniu bójki, obaj zostali w pokazowym procesie w Ulanowie. Następnie wyprowadził się z Ulanowa, podjął naukę w Studium Nauczycielskim w Krakowie, po czym studiował rzeźbę na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u profesorów Mariana Koniecznego i Jerzego Bandury. Jako student stworzył popiersie Ignacego Paderewskiego ustawione przed Collegium Paderevianum w Krakowie. 3 października 1974 wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Początkowo utrzymywał się tam z pracy fizycznej na budowach, równocześnie studiując rzeźbę w Arts Students League w Nowym Jorku. Jego rzeźba pt. „Partyzanci I” stanowi upamiętnienie wspomnień autora ze spotkania z oddziałem partyzantów Michała Krupy z 1958. Monument był zrealizowany w 1979, został odsłonięty w 1983 w Bostonie, a ten dzień został nazwany przez władze miasta Dniem Partyzantów. W 2006 został przeniesiony w inne miejsce[1]. Inny pomnik „Partyzanci” autorstwa Pityńskiego stanął w Hamilton.

Został członkiem National Sculpture Society (NSS), profesorem rzeźby w Johnson Atelier Technical Institute of Sculpture w Mercerville, komendantem Placówki 123 SWAP[2].

W 1987 otrzymał obywatelstwo USA. W 1989 przyjechał ponownie do Polski. Był fundatorem i wykonawcą popiersia Jan Paweł II, ustanowionego bez zgody władz na rynku w Ulanowie.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem wielu rzeźb pomnikowych o tematyce patriotycznej i martyrologicznej w USA i w Polsce.

 Z tym tematem związana jest kategoria: Twórczość Andrzeja Pityńskiego.

Przypisy

  1. Polish Partisans Finds A Home In South Boston (ang.). mbta.com, 1 listopada 2014. [dostęp 5 listopada 2014].
  2. “Partyzanci” Andrzeja Pityńskiego. dziennik.com, 29 lutego 2012. [dostęp 5 listopada 2014].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Pityński. Rzeźba (ze wstępem Ireny Grzesiuk-Olszewskiej i Andrzeja K. Olszewskiego), Wydawnictwo Bosz, Olszewnica 2008, ISBN 978-83-7576-011-8.
  • Także walczę – moją bronią jest sztuka. W: Kajetan Rajski: Wilczęta. Rozmowy z dziećmi Żołnierzy Wyklętych. Warszawa: Pro Patria, 2014, s. 83-116. ISBN 978-83-939007-1-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]