Andrzej Zawada
| Andrzej Maria Zawada | |
 Andrzej Zawada w czasie zimowej wyprawy na Mount Everest w 1980 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 16 lipca 1928 Olsztyn |
| Data i miejsce śmierci | 21 sierpnia 2000 Warszawa |
| Przyczyna śmierci | choroba nowotworowa |
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Powązkowski w Warszawie |
| Zawód | sejsmolog, himalaista |
| Odznaczenia | |
 |
|
Andrzej Maria Zawada (ur. 16 lipca 1928 w Olsztynie, zm. 21 sierpnia 2000 w Warszawie) – polski himalaista, z wykształcenia inżynier sejsmolog, jeden z pionierów polskiego himalaizmu i wspinaczki zimowej, autor filmów i fotografii z wypraw wysokogórskich, współautor książek alpinistycznych (m.in. Ostatni atak na Kunyang Chhish, 1973). Honorowy członek brytyjskiego Alpine Club, francuskiego Groupe de Haute Montagne oraz The Explorers Club. Był mężem aktorki Anny Milewskiej.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Andrzej Maria Zawada urodził się w Olsztynie, w Prusach Wschodnich, gdzie jego ojciec Filip Zawada[1] był konsulem RP. W 1959 kierował pierwszym przejściem zimowym całej grani głównej Tatr. W 1965 dokonał drugiego przejścia drogi Bonattiego i Gobbiego na Wielkim Filarze Narożnym Mont Blanc. Był organizatorem i kierownikiem licznych wypraw wysokogórskich, m.in. w 1971 dokonał pierwszego wejścia na Kunyang Chhish (7852 m n.p.m.) w Karakorum, w 1973 pierwszego zimowego wejścia wraz z Tadeuszem Piotrowskim na szczyt siedmiotysięczny Noszak (7485 m n.p.m.) w Hindukuszu, w 1974 pierwszego przejścia północnej ściany Koh-i Mandaras (6628 m n.p.m.).
Był kierownikiem wyprawy, która dokonała pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest w roku 1980 (Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy stanęli na szczycie 17 lutego) – oraz wiosennej w tym samym roku, podczas której Andrzej Czok i Jerzy Kukuczka poprowadzili nową drogę na wierzchołek najwyższego szczytu Ziemi.
Prowadził również zimową wyprawę na Czo Oju na przełomie 1984 i 1985 roku, podczas której szczyt zdobyli (nową drogą, do dziś nie powtórzoną – Maciej Berbeka i Maciej Pawlikowski 12 lutego) oraz trzy dni później Zygmunt Andrzej Heinrich i Jerzy Kukuczka, dla którego było to drugie wejście na ośmiotysięcznik podczas jednego sezonu zimowego (osiągnięcia tego do dziś nikt nie powtórzył).
Na przełomie 1987 i 1988 roku poprowadził pierwszą zimową, polsko-kanadyjską wyprawę na K2. Wyprawa nie osiągnęła szczytu, jednak w trakcie jej trwania Maciej Berbeka jako pierwszy człowiek w historii przekroczył zimą granicę 8000 m w Karakorum, zdobywając 6 marca przedwierzchołek Broad Peak – Rocky Summit (8030 m).
Zmarł 21 sierpnia 2000 w Warszawie wskutek choroby nowotworowej. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.
Przypisy
- ↑ Filip Zawada ukończył w 1908 gimnazjum w Jarosławiu, rozpoczął studia prawnicze we Lwowie przed wybuchem I wojny światowej. W 1914 zaciągnął się do Legionów, z którymi przebył cała drogę bojową. Został odznaczony orderem Virtuti Militari. Od 1922 po wystąpieniu z wojska wstąpił do służby dyplomatycznej. Był konsulem w Królewcu, Ełku, Olsztynie i Essen. Zmarł w wieku 43 lat na gruźlicę w szpitalu w Davos. Patrz: Panteon Polski Nr 78. 1931, str 11.
