Angharad Tomos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Angharad Tomos
Data i miejsce urodzenia 19 lipca 1958, Bangor
Zawód autorka, aktywistka w kampaniach na rzecz praw języka walijskiego
Narodowość walijska
Język walijski
Obywatelstwo brytyjskie
Alma Mater Uniwersytet w Bangor
Edukacja Ysgol Gynradd Bontnewydd, Ysgol Dyffryn Nantlle, Uniwersytet Aberystwyth
Okres od 1982
Gatunki literatura dziecięca, beletrystyka, literatura faktu

Angharad Tomos (ur. 19 lipca 1958 w Bangor) – walijska pisarka i działaczka na rzecz praw języka walijskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Tomos urodziła się w Bangor w Walii w 1958 roku. Wychowywała się z pięcioma siostrami w Llanwnda, niedaleko miasta Caernarfon. Uczęszczała do szkół Ysgol Gynradd Bontnewydd i Ysgol Dyffryn Nantlle. Studia podjęła na Uniwersytecie Aberystwyth, przerwała jednak naukę przed ich zakończeniem w celu podjęcia pracy w Towarzystwie Języka Walijskiego (wal. Cymdeithas yr laith Gymraeg, ang. The Welsh Language Society). W późniejszym czasie ukończyła studia języka walijskiego oraz socjologiczne na Uniwersytecie w Bangor i otrzymała tytuł magistra[1].

Jako zasłużona działaczka Cymdeithas yr Iaith Gymraeg i znana autorka, Tomos miała duży wkład w literaturę dziecięcą w języku walijskim. Swoją powieścią Hen Fyd Hurt zdobyła główną nagrodę na festiwalu Urdd National Eisteddfod. Była również przewodniczącą Towarzystwa Języka Walijskiego w latach 1982-1984, w okresie gdy rozpoczynały się kampanie dotyczące ustawy o języku walijskim (ang. Welsh Language Act 1993) oraz wprowadzenia języka walijskiego jako wykładowego do szkół[2].

Tomos pisze i ilustruje wiele książek dla dzieci, w tym popularną serię Rwdlan, umiejscowioną w świecie Gwlad y Rwla. Pierwszą książką z tej serii była wydana w roku 1983 przez wydawnictwo Y Lolfa powieść Rala Rwdins.

W 1985 Tomos otrzymała nagrodę Academi Gymreig za powieść Yma o Hyd, opowiadającą o życiu więziennym i opartą na jej własnym pobycie w angielskim więzieniu Risley, do którego trafiła za aktywny udział w kampaniach na rzecz języka walijskiego[1]. Dwukrotnie otrzymała Medal za Prozę na najważniejszym walijskim festiwalu narodowym (wal. Eisteddfod Genedlaethol Cymru, ang. National Eisteddfod of Wales), dwukrotnie otrzymała również nagrodę Tir na n-Og (przyznawaną najlepszym książkom dla dzieci).

24 września 2009 w parku Glynllifon (okolice Caernarfon) odsłonięto ceramiczną rzeźbę przedstawiającą Tomos, autorstwa walijskiej artystki Katie Scarlett Howard[3].

Tomos otrzymała w 2009 nagrodę Mary Vaughan Jones Award, za jej wybitny wkład w walijską literaturę dziecięcą[4].

Autorka prowadzi także walijskojęzyczny felieton w czasopiśmie Daily Post[5].

Tomos mieszka wraz z mężem, Benem Gregorym, w Penygroes.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Yma o Hyd (Y Lolfa, 1985)
  • Si Hei Lwli (Y Lolfa, 1991)
  • Hen Fyd Hurt (Y Lolfa, 1992)
  • Titrwm (Y Lolfa, 1994)
  • Wele'n Gwawrio (Y Lolfa, 2004)
  • Rhagom (Gwasg Carreg Gwalch, 2004)
  • Wrth fy Nagrau i (Gwasg Carreg Gwalch, 2007)

Literatura faktu[edytuj | edytuj kod]

  • Cyfres y Cewri: 23. Cnonyn Aflonydd (Gwasg Gwynedd, 2001)
  • Hiraeth am Yfory: Hanes David Thomas a Mudiad Llafur Gogledd Cymru (Gwasg Gomer, 2002)
  • Y Byd a'r Betws (Y Lolfa, 2003)

Literatura dziecięca[edytuj | edytuj kod]

  • cykl Rwdlan (Y Lolfa, 1982-)
  • cykl Guto (Cwmni Recordiau Sain, 1991)
  • Stwnsh Rwdlan - Llyfr Coginio i Blant Bach (Y Lolfa, 1997)
  • Parti Cwmwl - Llyfr Coginio i Blant Bach (Y Lolfa, 1998)
  • cykl Llyfrau Fi Hefyd (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
  • cykl Cyfres Darllen Mewn Dim (Y Lolfa, 2006)

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • 1982 - Korona Eisteddfod yr Urdd za powieść Hen Fyd Hurt
  • 1986 - nagroda Tir na n-Og Award za powieść Y Llipryn Llwyd (z cyklu Rwdlan)
  • 1991 - Medal za Prozę na festiwalu Welsh National Eisteddfod za powieść Si Hei Lwli
  • 1994 - nagroda Tir na n-Og Award za powieść Sothach a Sglyfath (z cyklu Cled)
  • 1997 - Medal za Prozę na festiwalu Welsh National Eisteddfod za powieść Wele'n Gwawrio
  • 2009 - nagroda Mary Vaughan Jones Award

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Angharad Tomos and Gwen Griffith discuss their novels (ang.). Uniwersytet w Bangor, 2007.
  2. Angharad Tomos (wal.). Cymdeithas yr Iaith, 2004-05-19.
  3. Hywel Trewyn: Statue of Angharad Tomos unveiled at Parc Glynllifon (ang.). Daily Post, 2009-09-25.
  4. Award for Children's Author - the Mary Vaughan Jones Award 2009 (ang.). Welsh Books Council, 2009-11-24.
  5. Blogiau: Angharad Tomos (wal.). Daily Post, 2007.