Anglia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Zobacz też: Królestwo Anglii – państwo historyczne.
England
Anglia
Flaga Anglii
Herb Anglii
Flaga Anglii Herb Anglii
Dewiza: (fr.) Dieu et mon droit
(Bóg i moje prawo)
Położenie Anglii
Język urzędowy angielski[a]
Stolica Londyn
Ustrój polityczny monarchia parlamentarna
Typ państwa część Wielkiej Brytanii
Głowa państwa Królowa Elżbieta II
Powierzchnia
 • całkowita

130 395 km²
Liczba ludności (2011)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

53 012 500[1]
407 osób/km²
PKB (PPP) (2006)
 • całkowite 
 • na osobę

1900 mld USD
38 000 USD
Jednostka monetarna Funt szterling (GBP, £)
Religia dominująca anglikanizm
Strefa czasowa UTC +0, czas letni: UTC +1
Kod telefoniczny +44
Mapa Anglii
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Anglia w Wikipodróżach
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikicytaty Anglia w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Anglia w Wikisłowniku

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, w przeszłości samodzielne królestwo. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i ma granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Anglia obejmuje południowo-wschodnią część wyspy Wielkiej Brytanii. Od północy graniczy ze Szkocją, a od zachodu z Walią. Od kontynentalnej części Europy oddzielona jest kanałem La Manche i Morzem Północnym.

Ustrój[edytuj | edytuj kod]

Anglia, w odróżnieniu od innych krajów Wielkiej Brytanii, nie ma własnego parlamentu i pozostaje pod jurysdykcją parlamentu brytyjskiego. W ten sposób deputowani pochodzący spoza Anglii mogą mieć wpływ na wewnętrzne sprawy tego kraju. Anglia dzieli się na 9 jednostek administracyjnych (regionów). Poza Londynem, który ma wybieralnego burmistrza (Mayor) i zgromadzenie (London Assembly), regiony nie mają władz wybieranych w wyborach bezpośrednich.

System prawny[edytuj | edytuj kod]

System prawny Anglii dzieli się na prawo ustawowe (statutory law) i prawo precedensowe (case albo common law). Pierwsze składa się z szeregu różnych aktów prawa stanowionego, w szczególności ustaw (statutes). Jednak co istotne w Anglii nie ma konstytucji w sensie formalnym, tzn. nie istnieje szczególny akt prawny o randze ponadustawowej, co jest typowe dla krajów Europy kontynentalnej i USA. Z kolei angielskie prawo common law jest tworzone na podstawie rozstrzygnięć uprzednio przyjętych we wcześniej wydanych wyrokach sądowych, które noszą miano precedensów[2][3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Królestwa Anglii.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Podczas spisu powszechnego 2011 mieszkańcy Anglii odpowiadali następująco pytani o wyznanie[4]:

Chrześcijańskim patronem Anglii jest święty Jerzy, którego symbol – krzyż świętego Jerzego – widnieje na angielskiej fladze.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Najwyższą jednostką samorządu terytorialnego Anglii są regiony, których jest dziewięć.

Niższe stopnie administracji tworzą bardzo skomplikowany system, którego elementami są hrabstwa niemetropolitalne (shire counties), hrabstwa metropolitalne (metropolitan counties), jednolite jednostki administracyjne (unitary authorities), dystrykty (districts), dzielnice i gminy (civil parishes).

Information icon.svg Osobny artykuł: hrabstwa Anglii.

Historycznie Anglia dzieli się na 39 hrabstw. Chociaż ten podział administracyjny istniejący od średniowiecza został w połowie XX wieku zmieniony, to nadal istnieje w świadomości ludności i w życiu codziennym.

Dodatkowo funkcjonuje podział na 47 hrabstw ceremonialnych, niemających znaczenia administracyjnego lecz głównie geograficzne. W skład każdego hrabstwa ceremonialnego wchodzi hrabstwo metropolitalne lub niemetropolitalne o tej samej nazwie, samodzielnie bądź wraz z okolicznymi jednolitymi jednostkami administracyjnymi, rzadziej (w przypadku, gdy hrabstwo administracyjne zostało całkowicie zastąpione takimi jednostkami) w jego skład wchodzą wyłącznie jednolite jednostki administracyjne. Hrabstwem ceremonialnym jest również jeden z regionów – Wielki Londyn.

Największe miasta[edytuj | edytuj kod]

Lista największych miast Anglii oraz dystryktów metropolitalnych, które mają powyżej 200 tys. mieszkańców:

   miasto liczba mieszkańców (2001)
Największe miasta Anglii
Londyn
Liverpool
1 Londyn 7 172 000
2 Birmingham 977 000
3 Sheffield 513 000
4 Bradford 468 000
5 Liverpool 439 000
6 Leeds 429 000
7 Manchester 393 000
8 Bristol 381 000
9 Wakefield 315 000
10 Wirral 312 000
11 Dudley 305 000
12 Wigan 301 000
13 Coventry 301 000
14 Doncaster 287 000
15 Stockport 285 000
16 Sefton 283 000
17 Sandwell 283 000
18 Sunderland 281 000
19 Leicester 279 000
20 Nottingham 266 000
21 Bolton 261 000
22 Newcastle upon Tyne 260 000
23 Walsall 253 000
24 Rotherham 248 000
25 Kingston upon Hull 244 000
26 Stoke-on-Trent 241 000
27 Plymouth 240 000
28 Wolverhampton 236 000
29 Derby 222 000
30 Barnsley 218 000
31 Southampton 217 000
32 Oldham 217 000
33 Salford 216 000
34 Tameside 213 000
35 Trafford 210 000
36 Milton Keynes 210 000
37 Rochdale 205 000
38 Solihull 200 000

Uwagi

  1. Brak języka urzędowego jednak de facto rolę tę pełni angielski.

Przypisy

  1. 2011 census results: how many people live in your local authority? (ang.). [dostęp 2012-07-18].
  2. Maciej Koszowski, Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie z polską praktyką orzeczniczą, Warszawa 2009
  3. Maciej Koszowski, Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie z polską praktyką orzeczniczą, Warszawa 2009
  4. Census 2011 Key Statistics – Local Authorities KS07 Religion (ang.). Office for National Statistics. [dostęp 2013-07-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]