Anna Habsburżanka (1573-1598)
| Anna Habsburżanka Królowa Polski |
|
 |
|
| Królowa Polski | |
| Okres panowania | od 1592 do 1598 |
| Żona | Zygmunta III Wazy |
| Poprzedniczka | Anna Jagiellonka |
| Następczyni | Konstancja Habsburżanka |
| Królowa Szwecji | |
| Okres panowania | od 1594 do 1598 |
| Poprzedniczka | Gunilla Bielke |
| Następczyni | Krystyna z Holstein-Gottorp |
| Dane biograficzne | |
| Urodzona | 16 sierpnia 1573 |
| Zmarła | 10 lutego 1598 |
| Pochowana | Katedra wawelska |
| Ojciec | Karol Styryjski |
| Matka | Maria Anna bawarska |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
Anna Habsburżanka (ur. 16 sierpnia 1573 w Grazu, zm. 10 lutego 1598 w Warszawie) – córka arcyksięcia Karola, brata cesarza Maksymiliana II, królowa Polski i Szwecji, pierwsza żona Zygmunta III, matka Władysława IV.
Była otoczona troskliwą opieką rodziców. Należała do bardzo wykształconych panien swego wieku. Już w 1586 Anna Jagiellonka rozpoczęła starania o rękę którejś córki Karola dla swego siostrzeńca. Habsburgowie mieli pomóc w uzyskaniu korony polskiej dla Zygmunta. Plany upadły jednak, bowiem Anna była zaręczona z Henrykiem Lotaryńskim. Zygmunt zaczął zabiegać o rękę Krystyny holsztyńskiej. Również ten plan młodego króla nie doszedł do skutku.
W 1590 roku dowiedziawszy się, że zaręczyny Anny zostały zerwane, Waza podjął ponowne starania o ślub z Anną. W drodze do Rzymu, w Grazu zatrzymał się kardynał Jerzy Radziwiłł, który prowadził w imieniu Zygmunta rozmowy na temat przyszłego małżeństwa. Rokowania te zostały bardzo chłodno przyjęte w środowisku senatorskim, które próbowało zawczasu uniemożliwić samowolne zawarcie przez króla małżeństwa[1]. Jeszcze w kwietniu 1592 kanclerz wielki koronny Jan Zamoyski na zjeździe w Lublinie był mu przeciwny[2]. Po długich pertraktacjach 4 maja 1592 odbył się w Wiedniu ślub per procura (Zygmunta reprezentował marszałek wielki litewski Albrecht Radziwiłł). Właściwe zawarcie małżeństwa, połączone z koronacją na królową Polski, odbyło się 31 maja tegoż roku w Krakowie. Ślub ten opiewał w swojej poezji Szymon Szymonowic. W latach 1593-1594 wraz z mężem przebywała w Szwecji, gdzie 1 marca 1594 koronowano ją w Uppsali na królową szwedzką.
Mimo że była Habsburżanką, Anna zyskała sympatię Polaków i przede wszystkim męża, który szczerze ją pokochał. W 1595 roku urodziła syna Władysława, późniejszego króla polskiego. Była w ciąży jeszcze cztery razy, jednak jako jedyny przeżył Władysław. W Polsce nie odegrała poważniejszej roli politycznej. Przedkładała życie w zaciszu domowym, przepojone żarliwością religijną z Zygmuntem III Wazą. Zmarła 10 lutego 1598 w Warszawie wskutek krwotoków spowodowanych poronieniem. Została pochowana w katedrze wawelskiej.
Józef Łukaszewicz[3] tak opisuje uroczystości pogrzebowe królowej (pisownia oryginalna):
… gdy w roku 1598 dnia 4. Lutego umarła w Warszawie Anna Austryjaczka, pierwsza żona Zygmunta III., ciało jej przybrane w szaty królewskie leżało cały tydzień na katafalku w niezamkniętej trumnie w jednej z sal zamku warszawskiego, poczem przeniesionem zostało do kaplicy królewskiej[4] (zapewne owej zwanej książęcą), gdzie przez 21 miesięcy stało w trumnie zamkniętej. Około trumny paliło się dzień i noc 10 świec jarzęcych i 20 lamp; psalmy w tej kaplicy śpiewali XX. Bernardyni podobnież dzień i noc, odmieniając się co kilka godzin i sprowadzając w pomoc do tej posługi religijnej księży z innych klasztorów tej reguły. Msze żałobne odprawiali przy ciele arcybiskupi, biskupi i inni dygnitarze kościelni. Requiem wykonywano codziennie z muzyką królewską. Nareszcie w miesiącu Październiku 1599 r. po solennym nabożeństwie odprawionym w kollegiacie, król i większa część senatu wraz z licznem duchowieństwem, odprowadził zwłoki swej małżonki do Krakowa, gdzie złożone zostały w kaplicy jagiellońskiej.
Przypisy
- ↑ S. Grzybowski, Jan Zamoyski, Warszawa 1994, s. 245.
- ↑ S. Grzybowski, Jan Zamoyski, Warszawa 1994, s. 247.
- ↑ Józef Łukaszewicz Krótki opis historyczny kościołów parochialnych w dawnej diecezyi poznańskiej t. III, Nakładem Księgarni J. K. Żupańskiego, Poznań 1863, ss 341 i 342
- ↑ w „Kolegiacie i kościele parochialnym pod tytułem ś. Jana Chrzciciela” – obecnie Bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela w Warszawie
[edytuj] Literatura uzupełniająca
- Kazimierz Lepszy, w: Polski Słownik Biograficzny. T. 1. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1935, s. 132–133. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304034840
| Poprzednik Anna Jagiellonka |
 |
królowa Polski 1592-1598 |
|
Następca Konstancja Habsburżanka |
| Poprzednik Gunilla Bielke |
 |
Królowa Szwecji 1594-1598 |
|
Następca Krystyna |
