Przyłączenie Austrii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Anschluss Austrii)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niemieccy i austriaccy celnicy demontujący słup graniczny, 15 marca 1938
Kartka do głosowania w referendum z 10 kwietnia 1938

Przyłączenie Austrii, spotykane też sformułowanie anschluss Austrii (niem. Anschluss Österreichs, w momencie wydarzenia: Anschluß Österreichs) – wcielenie Austrii do III Rzeszy dokonane 12–13 marca 1938.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dążenia do przyłączenia po I wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

Do połączenia obu krajów dążyły różne siły polityczne po obu stronach granicy już po I wojnie światowej, jednak zwycięskie mocarstwa, obawiając się wzmocnienia Niemiec, zakazały tego w narzuconych obu państwom traktatach pokojowych (traktat wersalski, traktat pokojowy z Austrią).

W 1931 próbowano połączyć oba państwa unią celną, co nie udało się wskutek sprzeciwu zachodnich mocarstw.

Do idei przyłączenia Austrii wrócił Adolf Hitler po objęciu władzy w Niemczech. Do pierwszej, nieudanej próby doszło w roku 1934.

Przewrót hitlerowski w Austrii[edytuj | edytuj kod]

W początku 1938 rząd i prezydent Austrii stawili opór przejęciu władzy przez miejscowych hitlerowców. Kanclerz Kurt Schuschnigg 9 marca 1938 ogłosił rozpisanie na 13 marca referendum w którym Austriacy mieliby się wypowiedzieć na temat przyszłości swego kraju. W tej sytuacji na polecenie Hitlera 12 marca 1938 Wehrmacht wkroczył do Austrii (plan "Otto"). Tego też dnia do Wiednia przybył sam Adolf Hitler. Urząd kanclerza objął Arthur Seyss-Inquart, któremu następnego dnia prezydent Wilhelm Miklas przekazał także swoje obowiązki. 13 marca niczym nie skrępowani naziści austriaccy ogłosili zatwierdzoną następnie przez Hitlera ustawę, która włączała Austrię do Wielkiej Rzeszy jako Marchię Wschodnią (Ostmark).

Niemcy zaangażowali do akcji zajęcia Austrii około 105 tys. żołnierzy Wehrmachtu, 35-40 tys. SS-manów oraz policjantów i jednostki lotnicze (łącznie 180-200 tys. ludzi)[1].

Referendum w Niemczech i Austrii[edytuj | edytuj kod]

Aby ostatecznie przypieczętować "zjednoczenie" Austrii z Rzeszą, Hitler wyznaczył na 10 kwietnia 1938 plebiscyt (referendum). Ludność Niemiec i Austrii odpowiadała w nim na pytania: "Czy zgadzasz się z połączeniem Rzeszy Niemieckiej z Austrią?" i "Czy zgadzasz się z listą przedstawioną przez naszego führera Adolfa Hitlera?" Według oficjalnego komunikatu ogłoszonego 11 kwietnia 1938 na "tak" oddano w Niemczech - 99% głosów, zaś w Austrii - 99,7%. Wielkie Niemcy zostały uznane m.in. przez Wielką Brytanię i Francję.

Następstwa przyłączenia Austrii[edytuj | edytuj kod]

W wyniku przyłączenia Niemcy przejęli wysokie jakościowo austriackie firmy (np. Steyr Puch AG) i uzbrojenie warte ok. 500 mln RM, a z żołnierzy armii austriackiej (Österreichisches Bundesheer) stworzyli dwie dywizje piechoty (44. i 45.), 4 Dywizję Lekką i dwie dywizje górskie (2. i 3.).

Delegalizacja połączenia państw[edytuj | edytuj kod]

Deklaracja Moskiewska podpisana 30 października 1943 podczas konferencji moskiewskiej przez cztery sprzymierzone mocarstwa: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię i Republikę Chińską zawierała m.in. punkt mówiący o tym że przyłączenie Austrii było nielegalne, a Austria zostanie przywrócona jako niepodległe państwo - co ostatecznie miało miejsce w austriackim traktacie państwowym z 15 maja 1955.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Bogusław Wołoszański Tajna wojna Stalina, wyd. 1999, str. 38

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Zgórniak: Przygotowania wojenne hitlerowskich Niemiec w dobie „Anschlussu” Austrii (XI 1937 – III 1938), w: „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego” (nr) 140: Prace Historyczne z. 17, 1966, s. 183-204.