António Guterres

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
António Guterres
António Guterres 2012.jpg
Data i miejsce urodzenia 30 kwietnia 1949
Lizbona
Portugalia Premier Portugalii
Przynależność polityczna Partia Socjalistyczna
Okres urzędowania od 28 października 1995
do 6 kwietnia 2002
Poprzednik Aníbal Cavaco Silva
Następca José Manuel Durão Barroso
Przewodniczący Międzynarodówki Socjalistycznej
Okres urzędowania od 1999
do 2005
Poprzednik Pierre Mauroy
Następca Georgios Andreas Papandreou
Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców
Okres urzędowania od 2005
Poprzednik Ruud Lubbers
Odznaczenia
Krzyż Wielki Królewskiego Orderu Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Wielka Kollana Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Chile) Krzyż Wielki Narodowego Orderu Zasługi (Francja) Krzyż Wielki Orderu Honoru (Grecja) Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Wielka Wstęga Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia) Wstęga Orderu Orła Azteckiego (Meksyk) Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy (Ukraina) Medal Wschodniej Republiki Urugwaju Wielka Wstęga Orderu Republiki (Tunezja) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

António Manuel de Oliveira Guterres (ur. 30 kwietnia 1949 w Lizbonie) – portugalski polityk, premier Portugalii w latach 1995-2002, Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców od 2005.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

António Guterres urodził się i dorastał w Lizbonie. Studiował fizykę i inżynierię elektryczną w Instituto Superior Técnico, jednyn z oddziałów Universidade Técnica de Lisboa. Po zakończeniu studiów w 1971 rozpoczął karierę akademicką jako asystent.

Karierę polityczną rozpoczął w 1972, zapisując się do Partii Socjalistycznej. Niedługo potem zrezygnował z pracy akademickiej i związał się w całości z polityką. W 1976 dostał się do Zgromadzenia Republiki (parlament) z okręgu Lizbony, a następnie okręgu Castelo Branco. W parlamencie zasiadał nieprzerwalnie do 1995.

W 1988 Guterres został liderem Partii Socjalistycznej w parlamencie. W 1992 został szefem Partii Socjalistycznej i liderem opozycji przeciwko rządowi premiera Aníbala Cavaco Silvy. We wrześniu 1992 został również mianowany wiceprzewodniczącym Międzynarodówki Socjalistycznej.

Premier 1995-2002[edytuj | edytuj kod]

Po wygranych wyborach parlamentarnych przez socjalistów (zdobyte 104 na 230 mandatów), António Guterres 28 października 1995 objął stanowisko szefa rządu. W odróżnieniu od poprzednika, Guterres prowadził politykę opartą w większej mierze na dialogu ze wszystkimi grupami społeczeństwa, co zapewniło mu wysoką popularność w pierwszych latach rządów. Portugalia przeżywała wówczas wysoki wzrost ekonomiczny, który pozwolił rządowi na zwiększenie wydatków społecznych. Sukcesem władz była również udana organizacja wystawy Expo '98 w Lizbonie.

W 1999 Partia Socjalistyczna ponownie wygrała wybory parlamentarne (zdobytych 115 na 230 mandatów), a Guterres uzyskał reelekcję na stanowisku premiera. W 1999 objął funkcję przewodniczącego Międzynarodówki Socjalistycznej, którą sprawował do 2005. Od stycznia do czerwca 2000 zajmował jednocześnie stanowisko przewodniczącego Rady Europejskiej.

Druga kadencja rządu Guterresa nie przebiegała tak spokojnie jak pierwsza. Autotrytet i popularność rządu nadzarpnęły wewnętrzne konflikty w Partii Socjalistycznej, postępująca recesja ekonomiczna, a także katastrofa w Castelo de Paiva, gdzie zawałił się 100-letni most Hintze Ribeiro, zabijając 70 osób.

W 2001 Partia Socjalistyczna zdecydowanie przegrała wybory lokalne. Spowodowało to rezygnację Guterresa ze stanowiska szefa partii i rządu, który oświadczył, że "ustępuje, aby uchronić kraj przed wpadnięciem w polityczne bagno". Stery w partii przejął Eduardo Ferro Rodrigues. 17 marca 2002 odbyły się wcześniejsze wybory parlamentarne, w których Partia Socjalistyczna (96 mandatów) przegrała z Partią Socjaldemokratyczną (105 mandatów). 6 kwietnia 2002 nowym premierem Portugalii został José Manuel Durão Barroso z Partii Socjaldemokratycznej.

Wysoki Komisarz NZ ds. Uchodźców[edytuj | edytuj kod]

W maju 2005 António Guterres został mianowany Wysokim Komisarzem Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców przez sekretarza generalnego ONZ Kofiego Annana.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

António Guterres 31 grudnia 1972 poślubił Luísę Amélię Guimarães e Melo, z którą ma dwoje dzieci. 28 stycznia 1998 małżonka Guterresa zmarła na raka w szpitalu w Londynie. 9 kwietnia 2001 António Guterres po raz drugi wszedł w związek małżeński, poślubiając Catarinę de Almeidę Vaz Pinto.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy