António Vieira

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
António Viera
António Viera
Kraj działania  Brazylia
 Portugalia
 Państwo Kościelne
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1608
Lizbona
Data i miejsce śmierci 18 lipca 1697
Bahia
kapelan dworski Jana IV Szczęśliwego
Okres sprawowania 1641– ok. 1665
spowiednik Krystyny Wazy
Okres sprawowania 1671–1677
Wyznanie katolickie
Inkardynacja jezuici
Śluby zakonne 1623
Ordynacja 1635

António Vieira (ur. 6 lutego 1608 w Lizbonie, Portugalia, zm. 18 lipca 1697, Bahia, Brazylia) – portugalski jezuita, misjonarz w Brazylii, obrońca praw Indian.

W 1614 jako dziecko przybył z rodzicami do Brazylii. Ukończył kolegium jezuickie w Bahia (Salvador). W 1623 roku wstąpił do zakonu jezuitów, a w 1635 otrzymał święcenia kapłańskie. Posiadł znajomość języków Indian i niewolników.
W 1641 roku był delegatem wysłanym do Lizbony, gdzie złożył hołd królowi Janowi IV. Monarcha uczynił go wówczas dworskim kapelanem, nauczycielem następcy tronu oraz powołał go do rady królewskiej. W 1641 Vieira został wysłany z poselstwem do Hagi, gdzie zawarto 10-letni rozejm z Holandią w Brazylii. Był również posłem we Francji i Włoszech. Publicznie potępiał prześladowania żydowskich konwertytów, co przysporzyło mu wielu wrogów. W 1654 roku za jego staraniem wydano dekret zakazujący niewolenia Indian oraz przekazanie opieki nad nimi jezuitom. W latach 16651671 był misjonarzem w delcie Amazonki. W 1671 roku zamieszkał w Rzymie, gdzie przez sześć lat był spowiednikiem Krystyny Szwedzkiej i członkiem jej akademii literackiej. W 1681 roku powrócił do Bahia i tam zmarł.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza strona dzieła História do Futuro

António Vieira napisał kilka prac:

  • Sermões (Sermons) (Kazania) (15 vols., Lizbona, 1679–1748);
  • História do Futuro (History of the Future) (Historia przyszlosci) (Lizbona, 1718; drugie wydanie 1755)
  • Cartas (Letters) (3 vols., Lisbon, 1735–46)
  • Notícias recônditas do modo de proceder a Inquisição de Portugal com os seus presos (News on how the Portuguese Inquisition proceeds with its prisoners)(Informacje na temat traktowania wiezniow przez portugalska inkwizycje) (Lisbon, 1821)
  • Arte de Furtar (The Art of Stealing) (Sztuka kradziezy)

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Luiz Cabral, Vieira, biographie, caractère, éloquence, (Paryż, 1900)
  • Luiz Cabral, Vieira pregador (Oporto, 1901)
  • Łukaszyk Ewa: O tempo, a transgressão e o conhecimento na História do Futuro do Padre António Vieira, [w:] Romanica Cracoviensia, nr 4 (2004), s. 83-93.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Mickiewicz, Witold Mickiewicz: Słownik odkrywców i zdobywców – Ameryka Łacińska. Poznań: Atena, 1996. ISBN 8385414290.