Antoni Julian Nowowiejski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Błogosławiony
Antoni Julian Nowowiejski
Biskup, męczennik
Antoni Nowowiejski.png
Data urodzenia 11 lutego 1858
Lubienia
Data śmierci 28 maja 1941
Działdowo
Kościół/
wyznanie
rzymskokatolicki
Data beatyfikacji 13 czerwca 1999
Warszawa
przez Jana Pawła II
Wspomnienie 12 czerwca
Szczególne miejsca kultu diecezja płocka
Arcybiskup tytularny Silyum
Kraj działania Polska
Biskup diecezjalny płocki
Okres sprawowania 1908–1941
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 10 lipca 1881
Nominacja biskupia 12 czerwca 1908
Sakra biskupia 6 grudnia 1908
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Antoni Julian Nowowiejski (ur. 11 lutego 1858 w Lubieni, zm. 28 maja 1941 w Działdowie) – polski biskup rzymskokatolicki, historyk, biskup diecezjalny płocki w latach 1908–1941, arcybiskup ad personam od 1930, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Szkołę średnią ukończył w Płocku i tamże wstąpił do seminarium. Naukę kontynuował w Akademii Duchownej w Petersburgu. Święcenia kapłańskie przyjął 10 lipca 1881 z rąk biskupa Aleksandra Gintowta-Dziewałtowskiego. Był profesorem i rektorem Seminarium Duchownego w Płocku, otrzymał godność kanonika płockiego, pełnił funkcję wikariusza generalnego diecezji.

12 czerwca 1908 został mianowany biskupem diecezjalnym płockim. 6 grudnia otrzymał sakrę biskupią w Petersburgu z rąk arcybiskupa Apolinarego Wnukowskiego, a ingres do katedry w Płocku odbył 10 stycznia 1909. Od 1918 do 1919 był pierwszym w historii sekretarzem generalnym Episkopatu Polski. W listopadzie 1930 został promowany przez papieża Piusa XI na arcybiskupa ad personam ze stolicą tytularną Silyum.

Jako zwierzchnik diecezji płockiej dokonał reformy administracyjnej, wiele uwagi poświęcał szkolnictwu katolickiemu (powołał do życia m.in. Niższe Seminarium Duchowne Diecezji Płockiej), w okresie I wojny światowej angażował się w działalność charytatywną. Dwukrotnie przeprowadził synod diecezjalny (1927, 1938) i zainicjował diecezjalną Akcję Katolicką.

Był autorem prac z zakresu historii, liturgii, komparatystyki kościelnej. Zajmował się m.in. dziejami Płocka. Ogłosił publikację Wykład liturgii Kościoła katolickiego.

W 1940 został aresztowany przez Niemców, był internowany w Słupnie k. Płocka, następnie więziony w piwnicy budynku obecnego ratusza w Płocku, a później w hitlerowskim obozie koncentracyjnym Soldau (KL) w Działdowie, gdzie zginął. Przypuszcza się, ze śmierć męczeńską poniósł 28 maja 1941. Nie ustalono miejsca jego pochowania.

Odznaczenia, tytuły[edytuj | edytuj kod]

W 1930 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[1].

Uniwersytet Warszawski nadał mu tytuł doctora honoris causa[2].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

13 czerwca 1999 w Warszawie Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym w grupie 108 błogosławionych męczenników.

Decyzją biskupa diecezjalnego płockiego Piotra Libery rok 2008 był obchodzony jako rok bł. abp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego.

Imieniem arcybiskupa Antoniego Juliana Nowowiejskiego został nazwany Zespół Szkół Usług i Przedsiębiorczości w Płocku[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. M.P. z 1930 r. Nr 260, poz. 351
  2. Doktoraty HC. uw.edu.pl (arch.). [dostęp 2014-09-11].
  3. Hubert Woźniak: Szkoła im. Antoniego Juliusza Nowowiejskiego. gazeta.pl, 2006-06-05.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999, ISBN 83-211-1311-7, Warszawa 2000.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]